Beden Eğitimi ve Spor Dersine Katılan Lise Öğrencilerinin Sosyalleşme ve İletişim Becerilerinin İncelenmesi

Year 2025, Volume: 3 Issue: 2, 183 - 195, 31.12.2025

İsa Çiftçi

https://doi.org/10.71243/dksbd.1816222

Abstract

Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor derslerine katılan lise öğrencilerinin sosyalleşme düzeyleri ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, betimsel ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma grubu, basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen ve Bingöl şehir merkezinde bulunan bir devlet lisesinde öğrenim gören 374 öğrenciden oluşmuştur. Veriler, Şahan (2007) tarafından geliştirilen Sosyalleşme Ölçeği ve Korkut (1996) tarafından geliştirilen İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımı karşılanmadığından, parametrik olmayan testler uygulanmıştır. İki grup karşılaştırmalarında Mann–Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal–Wallis H testi, değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearman sıra korelasyon analizi ve yordayıcı etkiyi belirlemek için basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin sosyalleşme düzeyleri ile iletişim becerileri arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (r = 0.428; p < 0.01). Cinsiyete göre, kız öğrencilerin sosyalleşme düzeyleri erkek öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Sınıf düzeyi açısından, 9. sınıf öğrencilerinin sosyalleşme düzeyleri daha yüksek iken, 10. sınıf öğrencilerinin iletişim becerileri daha yüksek çıkmıştır. Kardeş sayısı ve spor kulübü üyeliği değişkenleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, sosyalleşme düzeyinin iletişim becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve iletişim becerilerindeki varyansın yaklaşık %18’ini açıkladığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, beden eğitimi ve spor derslerinin öğrencilerin sosyal etkileşim ve iletişim becerilerinin gelişiminde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Keywords

Beden eğitimi , sosyalleşme , iletişim becerileri

Examination of the Socialization and Communication Skills of High School Students Participating in Physical Education and Sports Classes

Abstract

The purpose of this study was to investigate the relationship between the socialization levels and communication skills of high school students who take part in physical education and sports classes. The research was carried out using a descriptive and correlational survey design. The study group included 374 students enrolled in a public high school located in the city center of Bingöl, selected through a simple random sampling method. Data were collected using the Socialization Scale developed by Şahan (2007) and the Communication Skills Assessment Scale developed by Korkut (1996). As the data did not meet the assumption of normality, non-parametric statistical methods were employed. Specifically, the Mann–Whitney U test was used for comparisons between two groups, the Kruskal–Wallis H test for comparisons among three or more groups, Spearman’s rank correlation for examining the relationships between variables, and simple linear regression analysis to determine the predictive impact of socialization on communication skills. The findings revealed a moderate, positive, and significant correlation between students’ socialization levels and communication skills (r = 0.428; p < 0.01). In terms of gender, female students exhibited higher socialization levels than male students. Regarding grade level, 9th-grade students had higher socialization levels, whereas 10th-grade students demonstrated stronger communication skills. No significant differences were observed concerning the number of siblings or sports club membership. Regression results indicated that socialization level was a significant predictor of communication skills, accounting for approximately 18% of the variance. Overall, the findings suggest that physical education and sports classes contribute notably to the enhancement of students’ social interaction and communication skills.

Keywords

Physical education , socialization , communication skills

References

• Akbulut, E., & Gülmez, M. (2020). Lise öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile demografik özelliklerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 134–151.
• Altınbaş, S., & Günay, S. (2022). Spor etkinliklerinin öğrencilerin iletişim becerileri ve empatik eğilimleri üzerindeki etkisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 257–271. https://doi.org/10.29228/usb.2022.37
• Atalay, R. (2023). Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spora yönelik tutumları ile empatik eğilim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi.
• Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (24. baskı). Pegem Akademi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2023). Bilimsel araştırma yöntemleri (32. baskı). Pegem Akademi.
• Coakley, J. (2001). Sport in society: Issues and controversies (7th ed.). McGraw-Hill.
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
• Çelik, E., & Koç, M. (2021). Ergenlerde sınav kaygısı, sosyal destek ve iletişim becerileri ilişkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 11(64), 122–138.
• Eather, N., Morgan, P. J., Lubans, D. R., Jones, R. A., & Telford, R. M. (2023). The impact of sports participation on mental health and social outcomes: A systematic review. Systematic Reviews, 12(1), 162. https://doi.org/10.1186/s13643-023-02263-9
• Eime, R. M., Young, J. A., Harvey, J. T., Charity, M. J., & Payne, W. R. (2013). A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 10(98), 1–21. https://doi.org/10.1186/1479-5868-10-98
• Eisenberg, N., & Lennon, R. (2023). Gender differences in empathy and social communication: A meta-analytic review. Journal of Applied Developmental Psychology, 85, 101563. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2022.101563
• Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. Norton.
• Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage Publications.
• Ghasemi, A., & Zahediasl, S. (2012). Normality tests for statistical analysis: A guide for non-statisticians. International Journal of Endocrinology and Metabolism, 10(2), 486–489. https://doi.org/10.5812/ijem.3505
• Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
• Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Harvard University Press.
• Kalaycı, Ş. (2016). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (7. baskı). Asil Yayın Dağıtım.
• Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi (37. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Karataş, E. Ö., Savaş, B. C., & Karataş, Ö. (2021). Beden eğitimi, spor ve oyunun öğrencilerin sosyalleşmesi üzerine etkisi. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 1–16.
• Kaya, A., & Deniz, M. E. (2021). Üniversite öğrencilerinde empati, iletişim becerileri ve sosyal uyum ilişkisi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 9(3), 877–892. https://doi.org/10.14689/enad.9.3.5
• Korkut, F. (1996). İletişim becerilerini değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(7), 18–23.
• Li, J., Weston, S. J., & Anderson, M. (2022). Influence of sports activities on prosocial behavior in children and adolescents: A meta-analysis. Frontiers in Psychology, 13, 898573. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.898573
• Öztürk, Ö. (2020). Lise öğrencilerinin ders dışı etkinliklere katılım durumlarına göre iletişimci biçimlerinin incelenmesi. Journal of Social and Humanities Research, 7(3), 45–56.
• Papadopoulos, A., Vlachopoulos, S., & Karagiorgos, T. (2022). Academic stress and social communication among high school students: The mediating role of self-efficacy. Journal of Educational Psychology, 114(7), 1302–1315. https://doi.org/10.1037/edu0000702
• Rahmani, M., & Hedayati, M. (2021). Social participation and communication competence among adolescents: The moderating role of sports participation. Child Indicators Research, 14(3), 1157–1174. https://doi.org/10.1007/s12187-020-09778-3
• Razali, N. M., & Wah, Y. B. (2011). Power comparisons of Shapiro–Wilk, Kolmogorov–Smirnov, Lilliefors and Anderson–Darling tests. Journal of Statistical Modeling and Analytics, 2(1), 21–33.
• Şahan, H. (2007). Sporun sosyalleşme sürecine etkisi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 37–48.
• Tannen, D. (1990). You just don’t understand: Women and men in conversation. Ballantine Books.
• Teke, M. S. (2022). Sporun sosyal gelişim sürecine etkisi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(82), 3550–3562.
• Tsigilis, N., Douda, H., & Tokmakidis, S. (2020). Physical education participation and its effects on social behavior and communication skills in adolescents. International Journal of Behavioral Development, 44(5), 432–441. https://doi.org/10.1177/0165025419897524
• Üzüm, H., & Üzüm, R. Y. (2019). Ortaokul ve lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(44), 3728–3734.
• Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
• Weiss, M. R. (2008). “Field of dreams”: Sport as a context for youth development. Research Quarterly for Exercise and Sport, 79(4), 434–449. https://doi.org/10.5641/193250308X13086832906085