Doğal Dil Müdahalesi Uygulanan Noonan Sendromlu Bir Çocuğun Dil, Sosyal ve Oyun Becerilerinin Değerlendirilmesi

Şükriye Kayhan Aktürk; Ömer Kargın

doi:10.58563/dkyad-2026.95

EN TR

Evaluation of Language, Social, and Play Skills of a Child with Noonan Syndrome Receiving Naturalistic Language Intervention

Abstract

Purpose: Noonan Syndrome (NS) is a genetic disorder frequently associated with developmental delays in language, social, and play skills. Despite the known challenges, research on specific intervention outcomes for NS remains scarce, particularly in Türkiye. This study aims to descriptively present the process of naturalistic language intervention for a child with NS and to examine the subsequent changes in the child’s language, social, and play skills. Method: A case study design was employed involving a 2-year-9-month-old boy diagnosed with NS (SOS1 mutation). The participant received a 60-minute naturalistic language intervention session once a week for 30 weeks. Assessment tools included the Ankara Developmental Screening Inventory (AGTE), the Turkish Early Language Development Test (TEDIL), the Turkish Communication Development Inventory (TIGE-2), the Preschool Social Skills Assessment Scale (OSBED), and the Play Skills Assessment Form (OBDF). Pre- and post-test measures were compared to evaluate developmental progress. Results: Post-intervention findings revealed significant improvements across all domains. The child’s language performance on the TEDIL shifted from "weak" to "above average," and the Mean Length of Utterance (MLU) increased from 1.55 to 3.38. Social skill scores on the OSBED nearly doubled, showing positive changes in emotion regulation and peer interaction. Additionally, substantial gains were observed in play skills, particularly within the symbolic play domain, which showed the most marked transition compared to functional and construction play. Conclusion: The results suggest that naturalistic language intervention is an effective approach for supporting the multidimensional development of young children with NS. While the single-case nature of the study limits generalizability, the findings provide valuable clinical insights for speech and language therapists working with rare syndromes. This study underscores the importance of early, interest-based interventions in bridging developmental gaps in genetic disorders.

Keywords

Noonan syndrome , delayed speech and language , naturalistic language intervention , language skills , play skills , social skills

Doğal Dil Müdahalesi Uygulanan Noonan Sendromlu Bir Çocuğun Dil, Sosyal ve Oyun Becerilerinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Noonan Sendromu (NS) çok boyutlu etkileri olan nadir görülen konjenital bir genetik bozukluktur. Bu çalışmanın amacı, 2 yaş 9 aylık SOS1 gen mutasyonuna bağlı NS’ye eşlik eden gecikmiş dil ve konuşması bulunan bir olguya uygulanan doğal dil müdahalesi sürecini ve bu süreçte olgunun dil, sosyal, oyun becerilerinde ortaya çıkan değişimleri betimsel olarak sunmaktır. Yöntem: Olguya 30 hafta süresince haftada 1 saat olmak üzere doğal dil müdahalesinde bulunulmuştur. Olgunun müdahale öncesi ve sonrası dil, sosyal ve oyun becerileri değerlendirilmiştir. Müdahale öncesinde genel gelişim değerlendirmesi için Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) kullanılmıştır. Müdahale öncesinde ve sonrasında dil becerilerini değerlendirmek için Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL), Türkçe İletişim Gelişim Envanteri (TİGE-2) kullanılmış ve Ortalama Sözce Uzunluğu (OSU) hesaplanmıştır. Sosyal becerileri değerlendirmek için Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED), oyun becerilerini değerlendirmek için Oyun Becerileri Değerlendirme Formu (OBDF) kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale öncesi ve sonrası değerlendirmeler incelendiğinde, olgunun dil becerilerinde ilerleme olduğu görülmüştür. Müdahale öncesinde TEDİL alıcı ve ifade edici dil puanları “ortalama altı” ve sözel dil performansı “zayıf” düzeyde iken müdahale sonrasında alıcı ve ifade edici dil puanları “ortalama”, sözel dil performansı ise “ortalama üstü” düzeyde bulunmuştur. Müdahale öncesinde olgunun TİGE-2 toplam puanı 154 iken müdahale sonrasında bu puan 577’dir. Müdahale öncesinde OSU değeri 1.55 iken müdahale sonrasında bu değer 3.38’e yükselmiştir. Dil becerilerine ek olarak olgunun sosyal ve oyun becerilerinde ilerlemeler olduğu görülmüştür. Sonuç: NS’li bir olguya doğal dil müdahalesi uygulanmış ve olgunun dil, sosyal ve oyun becerilerinde ilerlemeler gözlenmiştir. Bu olgu sunumunun, nadir görülen sendroma sahip çocuklarla çalışan dil ve konuşma terapistlerine doğal dil müdahalesi sürecine ilişkin ayrıntılı bir klinik örnek sunması açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Gelecekte çalışmanın daha fazla katılımcı ile yürütülmesinin bulguların genellenebilirliğinin arttırılması açısından gerekli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Noonan sendromu , gecikmiş dil ve konuşma , doğal dil müdahalesi , dil becerileri , oyun becerileri , sosyal beceriler

References

Abadir, S., Edouard, T., & Julia, S. (2007). Severe aortic valvar stenosis in familial Noonan syndrome with mutation of the PTPN11 gene. Cardiology in the Young, 17(1), 95-97. https://doi.org/10.1017/S1047951106001144
Acarlar, F., Servi, C., & Alak, G. (2018). Biçim-sözdizimsel ölçümlerin 3-7 yaş grubunda incelenmesi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 29(2), 21-38. https://doi.org/10.18492/dad.344506
Aksu-Koç, A., Acarlar, F., Küntay, A., Maviş, İ., Sofu, H., Topbaş, S., Turan, F., & Aktürk-Ari, B. (2019). Türkçe iletişim gelişimi envanteri (TİGE) el kitabı (1. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
Allanson, J. E. (2007). Noonan syndrome. American Journal of Medical Genetics Part C-Seminars in Medical Genetics, 145C(3), 274-279. https://doi.org/10.1002/ajmg.c.30138
Atalık, G., Gölaç, H., Bacık Tırank, Ş., & Gündüz, B. (2021). 4-10 yaş aralığındaki kekemeliği olan çocuklarda ortalama sözce uzunluğunun incelenmesi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 227-237. https://doi.org/10.5336/healthsci.2020-76474
Bodrova, E., & Leong, D. J. (2006). Tools of the mind (2.baskı). Pearson Australia Pty Limited.
Bouchara, P. (2024). Les troubles du langage oral dans le syndrome de Noonan: Revue systématique. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sorbonne Üniversitesi, Fransa.
Camarata, S., Stiles, S., & Birer, S. (2024). Naturalistic developmental behavioral interventions for developmental language disorder. American Journal of Speech-Language Pathology, 33(2), 627-641. https://doi.org/10.1044/2023_AJSLP-23-00116
Croonen, E. A., Essink, M., van der Burgt, I., Draaisma, J. M., Noordam, C., & Nijhuis‐van der Sanden, M. W. (2017). Motor performance in children with Noonan syndrome. American Journal of Medical Genetics Part A, 173(9), 2335-2345. https://doi.org/10.1002/ajmg.a.38322
Croonen, E. A., Harmsen, M., Van der Burgt, I., Draaisma, J. M., Noordam, K., Essink, M., & Nijhuis‐van der Sanden, M. W. (2016). Perceived motor problems in daily life: Focus group interviews with people with Noonan syndrome and their relatives. American Journal of Medical Genetics Part A, 170(9), 2349-2356. https://doi.org/10.1002/ajmg.a.37814

Dubey, P., Khemka, S., & Tirthani, P. (2024). Multidimensional speech and language investigation in Noonan syndrome at a glance: Twin Study. International Journal For Innovative Research in Multidisciplinary Field, 10(2), 202-205. DOIs:10.2015/IJIRMF/202402025
Dunst, C. J., Raab, M., & Trivette, C. M. (2012). Characteristics of naturalistic language intervention strategies. Journal of Speech-Language Pathology and Applied Behavior Analysis, 5(3-4), 8-16.
Ege, P., Acarlar, F., & Güleryüz, F. (1998). Türkçe kazanımında yaş ve ortalama sözce uzunluğunun ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 13(41):19-31.
Eroğlu-Uzun, D. (2018). Noonan sendromu dil özellikleri: Olgu sunumu. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-8.
Fenson, L., Dale, P. S., Reznick, J. S., Thal, D., Bates, E., Hartung, J. P., Pethick, S., & Reilly, J. S. (1993). The MacArthur Communicative Development Inventories: Users guide and technical manual. San Diego: Singular Publishing Group.
Fenson, L., Marchman, V. A., Thal, D., Dale, P. S., Bates, E., & Reznick, J. S. (2007). The MacArthur Communicative Development Inventories: Users guide and technical manual (2. baskı). Baltimore: Paul H. Brookes.
Fey, M. E., Long, S. H., & Finestack, L. H. (2003). Ten principles of grammar facilitation for children with specific language impairments. American Journal of Speech-Language Pathology, 12(1), 3-15. https://doi.org/10.1044/1058-0360(2003/048)
Frome-Loeb, D., & Armstrong, N. (2001). Case studies on the efficacy of expansions and subject-verb-object models in early language intervention. Child Language Teaching and Therapy, 17(1), 35-53. https://doi.org/10.1177/026565900101700103
Hresko, W. P., Reid, D. K., & Hammill, D. D. (1999). TELD-3: Test of early language development. Pro-ed.
Ingersoll, B. (2011). The differential effect of three naturalistic language interventions on language use in children with autism. Journal of Positive Behavior Interventions, 13(2), 109-118. https://doi.org/10.1177/1098300710384507
Junker, D. A., & Stockman, I. J. (2002). Expressive vocabulary of German-English bilingual toddlers. American Journal of Speech-Language Pathology, 11(4), 381-394. https://doi.org/10.1044/1058-0360(2002/042)
Koçyiğit, S., Yılmaz, E., & Sezer, T. (2015). 60-72 aylık çocukların sosyal yetkinlik ve duygu düzenleme becerileri ile oyun becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. HAYEF Journal of Education, 12(1), 287-300.
Lane, J. D., Graley, D., Shepley, C., & Lynch, K. M. (2023). Systematic review of naturalistic language interventions in schools: Child and adult level outcomes for verbal communication. Remedial and Special Education, 44(4), 319-331. https://doi.org/10.1177/07419325221125887
Lane, J. D., Shepley, C., Sartini, E., & Hogue, A. (2020). Modifying a naturalistic language intervention for use in an elementary school classroom. Autism & Developmental Language Impairments, 5, 1-13. https://doi.org/10.1177/2396941519896925
Lazzaro, G., Caciolo, C., Menghini, D., Cumbo, F., Digilio, M. C., Capolino, R., Zampino, G., Tartaglia, M., Vicari, S., & Alfieri, P. (2020). Defining language disorders in children and adolescents with Noonan syndrome. Molecular Genetics & Genomic Medicine, 8(4), e1069. https://doi.org/10.1002/mgg3.1069
Matić, A., Kuvač Kraljević, J., Kologranić Belić, L., & Olujić Tomazin, M. (2018). Group-based direct and indirect approaches to language therapy for children with developmental language disorder: A pre-experimental study. Clinical Psychology, 11(1-2), 21-38. https://doi.org/10.21465/2018-KP-1-2-0002
Matusov, E., & Hayes, R. (2000). Sociocultural critique of Piaget and Vygotsky. New Ideas in Psychology, 18(2-3), 215-239. https://doi.org/10.1016/S0732-118X(00)00009-X
McCune, L. (1995). A normative study of representational play in the transition to language. Developmental psychology, 31(2), 198-206. https://doi.org/10.1037/0012-1649.31.2.198
Mendez, H. M. M., & Opitz, J. M. (1985). Noonan syndrome-A review. American Journal of Medical Genetics, 21(3), 493-506. https://doi.org/10.1002/ajmg.1320210312
Money, J., & Kalus, M. E. (1979). Noonan’s syndrome: IQ and specific disabilities. American Journal of Diseases of Children, 133(8), 846-850. https://doi.org/10.1001/archpedi.1979.02130080086018
Naylor, P. E., Bruno, J. L., Shrestha, S. B., Friedman, M., Jo, B., Reiss, A. L., & Green, T. (2023). Neuropsychiatric phenotypes in children with Noonan syndrome. Developmental Medicine & Child Neurology, 65(11), 1520-1529. https://doi.org/10.1111/dmcn.15627
Nicolopoulou, A. (1993). Play, cognitive development, and the social world: Piaget, Vygotsky, and beyond. Human development, 36(1), 1-23. https://doi.org/10.1159/000277285
Noonan, J.A., & Ehmke D. A. (1963). Associated noncardiac malformations in children with congenital heart disease. Journal of Pediatrics, 63, 468-470.
Nora, J. J., Nora, A. H., Sinha, A. K., Spangler, R. D., & Lubs, H. A. (1974). Ullrich-Noonan syndrome- (Turner-phenotype). American Journal of Diseases of Children, 127(1), 48-55. https://doi.org/10.1001/archpedi.1974.02110200050007
Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., Çakan A., Akduman, G. G., Özyürek A., Günindi, Y., Kutlu, Ö., Çaban, A., Yurt, Ö., Koğar, H., & Karayol, S. (2014). Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği Anne-Baba Formuna ait norm değerlerinin belirlenmesi ve yorumlanması. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 102-115. https://doi.org/10.14230/joiss69
Parker M. D., & Brorson K. (2005). A comparative study between mean length of utterance in morphemes (MLum) and mean length of utterance in words (MLuw). First Language, 25(3), 365-376. https://doi.org/10.1177/0142723705059114
Paul, R., & Norbury, C. F. (2012). Language disorders from infancy through adolescence. Elseiver Health Sciences.
Pierpont, E. I., Hudock, R. L., Foy, A. M., Semrud-Clikeman, M., Pierpont, M. E., Berry, S. A., ... & Moertel, C. L. (2018). Social skills in children with RASopathies: A comparison of Noonan syndrome and neurofibromatosis type 1. Journal of Neurodevelopmental Disorders, 10(21), 1-11. https://doi.org/10.1186/s11689-018-9239-8
Pierpont, E. I., Tworog-Dube, E., & Roberts, A. E. (2015). Attention skills and executive functioning in children with Noonan syndrome and their unaffected siblings. Developmental Medicine & Child Neurology, 57(4), 385-392. https://doi.org/10.1111/dmcn.12621
Pierpont, E. I., Weismer, S. E., Roberts, A. E., Tworog-Dube, E., Pierpont, M. E., Mendelsohn, N. J., & Seidenberg, M. S. (2010). The language phenotype of children and adolescents with Noonan syndrome. Journal of Speech, Language and Hearing Research, 53(4), 917-932. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2009/09-0046)
Quinn, S., Donnelly S., & Evan K. (2018). The relationship between symbolic play and language acquisition: A meta-analytic review. Developmental Review, 49, 121-135. https://doi.org/10.1016/j.dr.2018.05.005
Rakap, S., & Rakap, S. (2014). Parent-implemented naturalistic language interventions for young children with disabilities: A systematic review of single-subject experimental research studies. Educational Research Review, 13, 35-51. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2014.09.001
Ramani, G. B., Zippert, E., Schweitzer, S., & Pan, S. (2014). Preschool children’s joint block building during a guided play activity. Journal of Applied Developmental Psychology, 35(4), 326-336. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2014.05.005
Roberts A. E., Allanson J. E., Tartaglia M., & Gelb, B. D. (2013). Noonan syndrome. Lancet, 381(9863), 333-342. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)61023-X
Romano, A. A., Allanson, J. E., Dahlgren, J., Gelb, B. D., Hall, B., Pierpont, M. E., Roberts, A. E., Robinson, W., Takemoto, C. M., & Noonan, J. A. (2010). Noonan syndrome: Clinical features, diagnosis, and management guidelines. Pediatrics, 126(4), 746-759. https://doi.org/10.1542/peds.2009-3207
Santos M. E., Lynce S., Carvalho S., Cacela M., & Mineiro A. (2015). Mean length of utterance-words in children with typical language development aged 4 to 5 years. Rev CEFAC, 17(4), 1143-1151. https://doi.org/10.1590/1982-021620151741315
Savaşır, I., Sezgin, N., & Erol, N. (2005). Ankara Gelişim Tarama Envanteri el kitabı (3. baskı). Ankara: Türk Psikologlar Derneği.
Selås, M. (2024). Language profiles in Noonan syndrome-A multiple case study. Clinical Linguistics & Phonetics, 38(11), 1025-1039. https://doi.org/10.1080/02699206.2023.2298976
Selås, M., & Helland, W. A. (2016). Pragmatic language impairment in children with Noonan syndrome. Clinical Linguistics & Phonetics, 30(11), 899-910. https://doi.org/10.1080/02699206.2016.1188422
Shaw, A. C., Kalidas, K., Crosby, A. H., Jeffery, S., & Patton, M. A. (2007). The natural history of Noonan syndrome: A long-term follow-up study. Archives of Disease in Childhood, 92(2), 128-132. https://doi.org/10.1136/adc.2006.104547
Topbaş, S., & Güven, S. (2013). Türkçe Erken Dil Gelisim Testi (TEDİL) (Test of Early Language Development: TELD-3, Turkish Version). Ankara: Detay Yayıncılık.
Vygotsky, L. S. (1967). Play and ıts role in the mental development of the child. Soviet Psychology, 5(3), 6-18. https://doi.org/10.2753/RPO1061-040505036
Weitzman, E. (2017). It takes two to talk: A practical guide for parents of children with language delays. Canada: A Hanen Centre Publication.
Wilson, M., & Dyson, A. (1982). Noonan syndrome-Speech and language characteristics. Journal of Communication Disorders, 15(5), 347-352. https://doi.org/10.1016/0021-9924(82)90002-8
Wingbermühle, E., Egger, J., van der Burgt, I., & Verhoeven, W. (2009). Neuropsychological and Behavioral Aspects of Noonan syndrome. Hormone Research, 72(suppl.2), 15-23. https://doi.org/10.1159/000243774
Wood, A., Massarano, A., Super, M., & Harrington, R. (1995). Behavioural aspects and psychiatric findings in Noonan’s syndrome. Archives of Disease in Childhood, 72(2), 153-155. https://doi.org/10.1136/adc.72.2.153

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Speech Pathology

Journal Section

Case Report

Authors

Şükriye Kayhan Aktürk ^*
0000-0003-4678-3795
Türkiye

Ömer Kargın
0009-0000-4305-0778
Türkiye

Publication Date

April 25, 2026

Submission Date

October 10, 2025

Acceptance Date

March 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.95

IZ

https://izlik.org/JA82XE82SE

APA

Kayhan Aktürk, Ş., & Kargın, Ö. (2026). Doğal Dil Müdahalesi Uygulanan Noonan Sendromlu Bir Çocuğun Dil, Sosyal ve Oyun Becerilerinin Değerlendirilmesi. Dil Konuşma Ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 1. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.95

DKYAD is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Evaluation of Language, Social, and Play Skills of a Child with Noonan Syndrome Receiving Naturalistic Language Intervention

Abstract

Keywords

Doğal Dil Müdahalesi Uygulanan Noonan Sendromlu Bir Çocuğun Dil, Sosyal ve Oyun Becerilerinin Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite