İlaç Kullanımına Bağlı Çene Kemiklerinin Osteonekrozunun Ortaya Çıkmasında Rol Oynayan Risk Faktörleri Ve Klinik, Radyografik Özellikleri
Abstract
Çene kemiklerinde ilaç kullanımına bağlı gelişen osteonekroz, maksilla ve mandibulada kan desteğinin bozulması sonucunda kemik nekrozu ve ilerleyici kemik yıkımı ile gelişir. Etiyolojisinde kemik metabolizması hastalıklarının birçoğu ve malignitelerin tedavisinde kullanılan bifosfanatlar büyük rol oynar. Bifosfonatların dışında çeşitli ilaçların da çene kemiklerinde osteonekroza neden olduğu belirlenmiştir. Literatürde bifosfonat kullanmayan hastalarda da osteonekroza rastlanıldığı bildirilmiş, bu hastalarda bifosfonat dışında başka ilaçların kullanımının yanında diyabet gibi immün sistemi baskılayan bazı sistemik hastalıkların varlığı, cerrahi dental uygulamalar, protez kullanımı gibi lokal faktörler ile bazı genetik faktörlerin osteonekroz oluşumunda risk oluşturduğu belirtilmiştir. Tedavisi zor ve ilerleyici bir durum olduğundan, erken teşhis prognoz açısından önemlidir. Bu derlemenin amacı çene kemiklerinde ilaç kullanımına bağlı gelişen osteonekrozun oluşumunda rol oynayan risk faktörlerine dikkat çekmek, klinik ve radyografik özellikleri hakkında güncel bilgiler vermektir.
Keywords
References
- Biçer AZY. Bifosfonatlar ve çenelerde görülen osteonekroz. Acta Odontologica Turcica 2013;30(1):35-8.
- Ertaş ET, Atıcı MY. Bifosfonatlar ve çene kemiğinde görülen osteonekroz. Selcuk Dental Journal, 2015; 2: 91-100.
- Yazıcı T, Şentürk MF, Koçer G. İlaca Bağlı Olarak Görülen Çene Kemiklerinde Görülen Osteonekroz (Mronj): Derleme. Sdü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2017(1).
- Schiodt M, Vadhan-Raj S, Chambers MS, Nicolatou-Galitis O, Politis C, Coropciuc R, Fedele S, Jandial D, Zhang J, Ma H, Saunders DP. A multicenter case registry study on medication-related osteonecrosis of the jaw in patients with advanced cancer. Support Care Cancer. 2018 Jun;26(6):1905-1915.
- Duygu Çapar G , Cabbar F , Yalçın M , Özcakır Tomruk C . İlaçlara Bağlı Çene Kemiği Osteonekrozu: Derleme. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2016; 25(13): 0-0.
- Tozoğlu S, Şimşek Kaya G. Çenelerde Görülen Bifosfonatlarla İlişkili Osteonekrozlar. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Surg-Special Topics. 2016;2(2):131-42.
- Russell RG, Watts NB, Ebetino FH, Rogers MJ. Mechanisms of action of bisphosphonates: similarities and differences and their potential influence on clinical efficacy. Osteoporos Int. 2008 Jun;19(6):733-59.
- Soğur D, Önem D, Baksı P. Bisfosfanat kullanımına bağlı çene kemiğinde gelişen osteonekroz: etyoloji, risk faktörleri, tanı kriterleri ve tedavi alternatifleri. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2012; 2012(1): 95-83.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Dentistry
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
October 30, 2020
Submission Date
June 15, 2020
Acceptance Date
October 28, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 2 Number: 3