Research Article

ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Volume: 23 Number: 2 July 30, 2022
EN TR

ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye için cari denge ile büyüme, para arzı ve reel döviz kuru değişkenleri arasındaki ilişki, 2003Q1-2020Q4 dönemi için Gecikmesi Dağıtılmış Otoregressif Sınır Testi (ARDL) ile Granger Nedensellik Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak enerji hariç cari denge (EHCD) değişkeni kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, büyüme (BUY) ve reel döviz kuru (RDK) değişkenleri ile EHCD arasında %5 anlamlılık seviyesinde, negatif yönlü uzun dönemli bir ilişki bulunmuştur. Granger nedensellik analiz sonuçlarına göre, büyüme ve enerji hariç cari denge arasında çift yönlü nedensellik bulunmuştur. Türkiye’de büyümenin ithalata bağımlı olması nedeniyle, büyüme iç ve dış talebi artırarak dış dengeyi olumsuz etkilemektedir. Diğer taraftan EHCD’den para arzı ve reel döviz kuruna, büyümeden de para arzına doğru tek yönlü nedensellik vardır. Türkiye’nin kronikleşen cari açık probleminden kurtulması için, dış talebi yüksek ihraç malları üretmesi, enerjide ve diğer ithal girdilerde dışa bağımlılığını azaltması gerekmektedir. Bu çerçevede gerek günümüzde yaşanan Rusya-Ukrayna gerilimi sonucu ortaya çıkan riskler gerekse Paris İklim Anlaşması’nın çevre kirliliğini azaltıcı hedefleri, girdilerde kendine yeterliliğin ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımların önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abbassi, E., Baseri, B. & Alavi, S.S. (2015). The effect of budget deficit on current account deficit: Evidence from Iran. Journal of Economics and Sustainable Development, 6(14), 183-189.
  2. Baş, G. & Kara, M. (2020). Makro ekonomik faktörlerin cari açık üzerine etkisi: Türkiye için zaman serisi analizi. International Journal of Social Science Research, 9(1), 36-47.
  3. Çalışkan Çavdar, Ş. & Aydın, A. D. (2015). Understanding the factors behind current account deficit problem: A panel logit approach on 16 OECD member countries. 3rd Economics & Finance Conference, Rome-Italy
  4. Çiftçi, N. & Eşmen, E. (2017). Türkiye’de cari açığı belirleyen faktörler ve cari açığı azaltmada alternatif enerji kaynaklarının rolü: Var modeli. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2, 83-110
  5. Çiftçi, N. (2014). Türkiye’de cari açık, reel döviz kuru ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler: Eş bütünleşme analizi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 129-142
  6. Demir, M. (2013). Enerji ithalatı cari açık ilişkisi, Var analizi ile Türkiye üzerine bir inceleme. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 5(9), 2-27.
  7. Devadas, S. & Loayza, N. (2018). When is a current account deficit bad?. Research & Policy Briefs, World Bank Group
  8. Eita, J.H., Manuel, V. & Naimhwaka E. (2018). Macroeconomic variables and current account balance in Namibia. Journal of Economic Integration 20(3), 514-529

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 30, 2022

Submission Date

October 3, 2021

Acceptance Date

June 18, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 23 Number: 2

APA
Kılavuz, E., & Yücer, E. N. (2022). ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), 251-267. https://doi.org/10.31671/doujournal.1003942
AMA
1.Kılavuz E, Yücer EN. ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2022;23(2):251-267. doi:10.31671/doujournal.1003942
Chicago
Kılavuz, Emine, and Esra Nur Yücer. 2022. “ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23 (2): 251-67. https://doi.org/10.31671/doujournal.1003942.
EndNote
Kılavuz E, Yücer EN (July 1, 2022) ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23 2 251–267.
IEEE
[1]E. Kılavuz and E. N. Yücer, “ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 23, no. 2, pp. 251–267, July 2022, doi: 10.31671/doujournal.1003942.
ISNAD
Kılavuz, Emine - Yücer, Esra Nur. “ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23/2 (July 1, 2022): 251-267. https://doi.org/10.31671/doujournal.1003942.
JAMA
1.Kılavuz E, Yücer EN. ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2022;23:251–267.
MLA
Kılavuz, Emine, and Esra Nur Yücer. “ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 23, no. 2, July 2022, pp. 251-67, doi:10.31671/doujournal.1003942.
Vancouver
1.Emine Kılavuz, Esra Nur Yücer. ARDL SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE TÜRKİYE’DE CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2022 Jul. 1;23(2):251-67. doi:10.31671/doujournal.1003942

Cited By