Research Article

DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ

Volume: 25 Number: 1 December 20, 2023
EN TR

DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ

Abstract

Sağlık endüstrisi, doğrudan insan hayatına ve yaşam kalitesine müdahalede bulunan hizmetler sunmaktadır öte yandan toplum için önem derecesinden bağımsız olarak ekonomik koşullardan diğer endüstriler kadar etkilenmektedir. Sağlık hizmet sağlayıcıları ve yöneticilerinin, artan maliyetler ile başa çıkılabilmesi için hizmet kalitesini olumsuz etkilemeyecek ekonomik formüllerin geliştirilmesine olanak sağlayan yönetim anlayışına sahip olmaları gerekmektedir. Sağlık hizmet birimlerinde çizelgeleme yaklaşımlarının geliştirilmesi, maliyetlerin düşürülmesi ve kaynakların optimum şekilde kullanılmasının yanı sıra hasta akışının iyileştirilmesi ve tedavi süreçleri için gereken sürenin azaltılması gibi hizmet kalitesi bileşenleri için de kritik rol oynamaktadır. Bu çalışmada diyaliz merkezi yöneticilerinin hasta-seans çizelgelemesi esnasında nasıl bir anlayış benimsemeleri gerektiğine yardımcı olmak amacıyla bir model yönelimli karar destek sistemi geliştirilmiştir. Diyaliz tedavisi işletmeleri için en önemli iki kaynak, diyaliz makineleri ve sağlık personelidir. Bir kaynağın optimum kullanımı diğer kaynakta istenen verime ulaşılamamasına sebep olmaktadır. Diyaliz merkezleri çizelgeleme faaliyetleri personel deneyimi ve içgörüsüne dayalı olarak gerçekleştirilmektedir. Karar Destek Sistemlerinin (KDS) otomatizasyon yetenekleri, çizelgeleme sürecini manuel yöntemlerden kurtararak zaman ve çaba tasarrufu sağlamaktadır. Bilgisayar tabanlı algoritmalar ve optimizasyon teknikleri kullanılarak, kaynaklar en etkili şekilde planlanmakta ve dağıtılmakta bununla birlikte süreç hızlandırılmakta ve verimlilik iyileştirilmektedir. Bu çalışmada diyaliz merkezi yöneticilerinin hasta-seans çizelgelemesi esnasında nasıl bir anlayış benimsemeleri gerektiğine yardımcı olmak amacıyla bir model yönelimli karar destek sistemi geliştirilmiştir. Diyaliz tedavisi işletmeleri için en önemli iki kaynak, diyaliz makineleri ve sağlık personelidir. Bir kaynağın optimum kullanımı diğer kaynakta istenen verime ulaşılamamasına sebep olmaktadır. KDS yardımıyla operasyonel kararların daha hızlı ve doğru alınması hedeflenmektedir.

Keywords

References

  1. Abdalkareem, Z. A., Amir, A., Al-Betar, M. A., Ekhan, P., & Hammouri, A. I. (2021). Healthcare scheduling in optimization context: a review. Health and Technology, 11, 445-469.
  2. Al Saran, K., & Sabry, A. (2012). The cost of hemodialysis in a large hemodialysis center. Saudi Journal of Kidney Diseases and Transplantation, 23(1), 78.
  3. Ceschia, S., & Schaerf, A. (2011). Local search and lower bounds for the patient admission scheduling problem. Computers & Operations Research, 38(10), 1452-1463.
  4. Choi, J. W., Lee, H., Lee, J. C., Lee, S., Kim, Y. S., Yoon, H. J., & Kim, H. C. (2017). Application of genetic algorithm for hemodialysis schedule optimization. Computer Methods and Programs in biomedicine, 145, 35-43.
  5. Fleming, R., Gartner, D., Padman, R., & James, D. (2019). An analytical approach for improving patient-centric delivery of dialysis services. In Amia annual symposium proceedings , American Medical Informatics Association, 418-427.
  6. Hill, N. R., Fatoba, S. T., Oke, J. L., Hirst, J. A., O’Callaghan, C. A., Lasserson, D. S., & Hobbs, F. R. (2016). Global prevalence of chronic kidney disease–a systematic review and meta-analysis. PloS One, 11(7), e0158765.
  7. Holland, J. (1994). Scheduling patients in hemodialysis centers. Production and Inventory Management Journal, 35(2), 76.
  8. Liu, Z., Lu, J., Liu, Z., Liao, G., Zhang, H. H., & Dong, J. (2019). Patient scheduling in hemodialysis service. Journal of Combinatorial Optimization, 37, 337-362.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 20, 2023

Submission Date

March 31, 2023

Acceptance Date

October 1, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 25 Number: 1

APA
Gunesen, B. (2023). DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 171-181. https://doi.org/10.31671/doujournal.1274696
AMA
1.Gunesen B. DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023;25(1):171-181. doi:10.31671/doujournal.1274696
Chicago
Gunesen, Beyza. 2023. “DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25 (1): 171-81. https://doi.org/10.31671/doujournal.1274696.
EndNote
Gunesen B (December 1, 2023) DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25 1 171–181.
IEEE
[1]B. Gunesen, “DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 25, no. 1, pp. 171–181, Dec. 2023, doi: 10.31671/doujournal.1274696.
ISNAD
Gunesen, Beyza. “DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25/1 (December 1, 2023): 171-181. https://doi.org/10.31671/doujournal.1274696.
JAMA
1.Gunesen B. DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023;25:171–181.
MLA
Gunesen, Beyza. “DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 25, no. 1, Dec. 2023, pp. 171-8, doi:10.31671/doujournal.1274696.
Vancouver
1.Beyza Gunesen. DİYALİZ MERKEZLERİNDE SEANS ÇİZELGELEMESİ İÇİN BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ VE KARAR DESTEK SİSTEMİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2023 Dec. 1;25(1):171-8. doi:10.31671/doujournal.1274696