TR
EN
TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ
Abstract
Piyasa yoğunlaşması, herhangi bir endüstrideki firma sayısı ve büyüklük dağılımını dikkate alan bir kavram olarak kabul edilmektedir. Piyasadaki rekabetin dış ticaret üzerindeki etkisine yönelik, teorik iki yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar: Ulusal şampiyon yaklaşımı (national champion approach) ve rekabetçi yaklaşımdır (competitive approach). Bu iki yaklaşım, yurt içi rekabetin endüstrilerin küresel piyasalardaki başarısında belirleyici olduğunu kabul etmekte iken; rekabetin dış ticareti nasıl etkilediğine yönelik çıkarımlarında ise farklılaşmaktadır. Bu çalışmada, Türk imalat sanayiinde piyasa yapısının dış ticaret üzerindeki etkisi 2013-2018 yılları için endüstri düzeyinde, panel veri yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Çalışmada TUİK ile yapılan sözleşme kapsamında, firma düzeyinde mikro veri setleri kullanılmış olup, belirlenen imalat sanayi firma verileri NACE Rev.2, 4 haneli 199 endüstri düzeyinde toplulaştırılmıştır. Statik panel veri yöntemi sonucunda piyasa yoğunlaşmasının ihracat ve ithalat üzerinde pozitif etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca ölçek ekonomisinin, ihracatı ve ithalatı negatif yönde; reel efektif döviz kuru endeksinin, ihracatı negatif yönde; emek maliyetinin ise ihracatı pozitif yönde etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Ampirik bulgular, Türk imalat sanayi için değerlendirildiğinde firma sayısı bakımından üstünlüğe sahip KOBİ’lerin, genel olarak ihracatta büyük firmalara kıyasla daha başarılı olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, piyasadaki rekabetin küresel ticaretteki etkisini araştıracak çalışmalara katkı sunması beklenmektedir.
Keywords
Thanks
Bu çalışmanın türetildiği “Türkiye imalat sanayiinde dış ticaret ve piyasa yoğunlaşması ilişkisi” başlıklı doktora tezi, Uluslararası Ticaret Ağı Derneği’nin Sakarya Üniversitesi paydaşlığında düzenlediği Akademi Ödülleri 2022’de hakem değerlendirmeleri sonucunda en iyi doktora tezi seçilmiştir. Detaylı bilgi için,
https://utrader.org/akademi-odulleri-2022/
References
- Akgün Güngör, G. (2017). Türkiye imalat sanayinde firma ölçeği değişmeleri ve ihracat performans ilişkisi. International Journal of Academic Value Studies, 13(3), 21-39
- Aktaş C. (2010). Türkiye’de reel döviz kuru ile ihracat ve ithalat arasındaki ilişkinin VAR tekniğiyle analizi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 123 - 139.
- Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data (Third Edition). New York: John Wiley –Sons. Bikker, J. A. ve Haaf, K. (2002). Measures of competition and concentration in the banking industry: a review of the literature. Economic & Financial Modelling, 9(2), 53-98.
- Bonaccorsi, A. (1992). On the relationship between firm size and export intensity. Journal of International Business Studies, 4(23), 605-635.
- Bramati, M. C., Gaggero, A. A., ve Solomon, E. (2015). International trade and domestic competition: evidence from Belgium. Review of Industrial Organization, 4(46), 383-399.
- Chou, T.C. (1986). Concentration, profitability and trade in a simultaneous equation analysis: the case of Taiwan. The Journal of Industrial Economics, 34(4), 429-443.
- Church, J. ve Ware, R. (2000). Industrial organization: a strategic approach. Homewood, IL: Irwin McGraw-Hill. Clougherty, J. A., ve Zhang, A. (2009). Domestic rivalry and export performance: theory and evidence from international airline markets. Canadian Journal of Economics, 2(42), 440-468.
- Cortes, B. S. (2006). Competition and export performance in Japan. The International Journal of Economic Policy Studies, 1(4), 71-82.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Finance
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
July 2, 2024
Submission Date
August 9, 2023
Acceptance Date
December 20, 2023
Published in Issue
Year 2024 Volume: 25 Number: 2
APA
Karaçayır, E., & Çermikli, A. H. (2024). TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(2), 173-200. https://doi.org/10.31671/doujournal.1340114
AMA
1.Karaçayır E, Çermikli AH. TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2024;25(2):173-200. doi:10.31671/doujournal.1340114
Chicago
Karaçayır, Ebubekir, and Affan Hakan Çermikli. 2024. “TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25 (2): 173-200. https://doi.org/10.31671/doujournal.1340114.
EndNote
Karaçayır E, Çermikli AH (July 1, 2024) TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25 2 173–200.
IEEE
[1]E. Karaçayır and A. H. Çermikli, “TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 25, no. 2, pp. 173–200, July 2024, doi: 10.31671/doujournal.1340114.
ISNAD
Karaçayır, Ebubekir - Çermikli, Affan Hakan. “TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 25/2 (July 1, 2024): 173-200. https://doi.org/10.31671/doujournal.1340114.
JAMA
1.Karaçayır E, Çermikli AH. TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2024;25:173–200.
MLA
Karaçayır, Ebubekir, and Affan Hakan Çermikli. “TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 25, no. 2, July 2024, pp. 173-00, doi:10.31671/doujournal.1340114.
Vancouver
1.Ebubekir Karaçayır, Affan Hakan Çermikli. TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE DIŞ TİCARET VE PİYASA YOĞUNLAŞMASI İLİŞKİSİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2024 Jul. 1;25(2):173-200. doi:10.31671/doujournal.1340114