Finansal Piyasalarda Volatilite: Türleri, Risk Yönetimi ve Yatırım Kararlarına Etkileri

Öz

Bu çalışma, finansal piyasalarda volatilitenin tanımını, önemini ve farklı türlerini incelemektedir. Volatilite, varlık fiyatlarının belirli bir zaman dilimindeki belirsizlik ve değişkenlik derecesini ifade eder. Yüksek volatilite, fiyatların ani ve geniş aralıklarla değiştiği durumları, düşük volatilite ise daha istikrarlı ve öngörülebilir fiyat hareketlerini gösterir. Finansal piyasalardaki volatilite, ekonomik göstergeler, siyasi belirsizlikler, para politikası kararları ve küresel olaylar gibi çeşitli faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Bu makale, tarihsel, zımni ve gün içerisinde gerçekleşen volatilite gibi farklı volatilite türlerini ele alarak, her birinin finansal risk yönetimi ve yatırım kararları üzerindeki etkilerini tartışır. Ayrıca volatilitenin, opsiyon fiyatlamasında ve piyasa beklentilerinin belirlenmesinde nasıl önemli bir rol oynadığını açıklar. Volatilitenin doğru bir şekilde ölçülmesi, finansal risklerin yönetilmesi ve gelecekteki fiyat hareketlerinin tahmin edilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, yatırımcıların ve politika yapıcıların volatiliteyi anlaması ve yönetmesi, finansal piyasalardaki belirsizliklerle başa çıkmada kilit bir rol oynar.

Anahtar Kelimeler

• Volatilite
• Finansal Piyasalar
• Risk Yönetimi

Volatility in Financial Markets: Types, Risk Management, and Impacts on Investment Decisions

Abstract

This study examines the concept, importance, and various types of volatility in financial markets. Volatility refers to the degree of uncertainty and variability in asset prices over a specific period. High volatility is characterized by sudden and wide price fluctuations, while low volatility indicates more stable and predictable price movements. Volatility in financial markets arises from the interplay of various factors, such as economic indicators, political uncertainties, monetary policy decisions, and global events. This paper explores different types of volatility, including historical, implied, and intraday volatility, and discusses how each affects financial risk management and investment decisions. It also explains the critical role of volatility in option pricing and in shaping market expectations. Accurately measuring volatility is crucial for managing financial risks and predicting future price movements. In this context, understanding and managing volatility is essential for investors and policymakers to cope with uncertainties in financial markets effectively.

Keywords

• Volatility
• Financial Markets
• Risk Management

Kaynakça

1. Abdalla, S. Z. S. & Winker, P., (2012). Modelling stock market volatility using univariate GARCH models: Evidence from Sudan and Egypt. International Journal of Economics and Finance, 4(8), 161-176.
2. Aktaş, C. & Akkurt, H., (2015). ARCH modelleri ve Türkiye’ye ait otomobil üretimi verilerinin farklı varyanslığının incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,16, 87-106.
3. Aljaid, M. & Zakaria,M. D. (2020). Implied volatility and historical volatility an empirical evidence about the content of information and forecasting power. (Unpublished MSc Dissertation), Economics and Statistics, Umea University, Sweden.
4. Areal, N.P.B.C. (2008). FTSE-100 implied volatility index. University of Minho-School of Economics and Management, 1-64.
5. Bennett, C. &Gil, M. A. (2012). Measuring historical volatility. Santander Global Banking & Markets: Madrid. Retrieved From: https://www.scribd.com/document/253653965/Measuring-Historic-Volatility Erişim Tarihi: 15.12.2023
6. Bhowmik, R. & Wang, S. (2020). Stock market volatility and return analysis: A systematic literature review.Entropy, 22 (522), 1-18.
7. Brooks, C., (2008) Introductory econometrics for finance (2nd ed.),New York: Cambridge University Press.
8. CBOE, (2022). Volatility Index Methodology: CboeVolatility Index. Cboe Global Indices, LLC.

9. Ceylan, O. (2014). Time-varying volatility asymmetry: a conditioned HAR-RV(CJ) EGARCH-M model Journal Of Risk 17 (2).
10. Dowling, S. & Muthuswamy, J.,(2005). The implied volatility of Australian index options. Retrieved From: https://ssrn.com/abstract=500165 orhttp://dx.doi.org/10.2139/ssrn.500165
11. Erben Yavuz, A. (2022). CDS, OVX ve VIX endekslerinin BRICS ve MIST ülke borsa endeksleri üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı analizi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
12. Giannopoulos, K., (2000) Measuring volatility. The Professional’s Handbook of Financial Risk Management, Ed by Lore, M. Barodovsky,& Butterworth, L., Heinemann Finance, 42-74.
13. Goltz, F., Guobuzaite, R. &Martellini, L (2011). Introducing a new form of volatility index: the cross-sectional volatility index. EDHEC Business School, 1-19.(117)
14. Gonzalez-Perez, M. T.&Novales, A., (2011). The information content in a volatility index for Spain. SERIEs,2 (2), 185-216.
15. HangSengIndexes, (2017). Index methodology for managing the HSI volatility index. HangSeng Bank. 21
16. Hepsağ, A. (2013). Çok değişkenli stokastik oynaklık modelleri: petrol piyasası ile finansal piyasalarda işlem gören sanayi sektörü endeksi arasındaki oynaklık etkileşimi üzerine bir uygulama. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İktisadi Araştırmalar Vakfı Ünal Aysal Tez Değerlendirme Yarışması, İstanbul: İktisadi Araştırmalar Vakfı.
17. Börse Frankfurt, https://www.boerse-frankfurt.de/en/know-how/glossary/vdax-new (Erişim Tarihi: 05.05.2023.)
18. Karabıyık, L., & Anbar, A. (2006). Kredi temerrüt swapları ve kredi temerrüt swaplarının fiyatlandırması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 31, 5-11.
19. Karabıyık, L., & Anbar, A., (2007). Volatilite ve varyans swapları. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 35(62), 62-77.
20. Konstantinidi, E., Skiadopoulos, G. & Tzagkaraki, E. (2008). Can the evolution of implied volatility be forecasted? Evidence from European and US implied volatility indices. Journal of Banking& Finance, 32, 2401-2411.
21. Kotze, A., Joseph, A. J., & Oosthuizen, R. (2010). The new South-African volatility index: the new SAVI. Johannesburg Stock Exchange. Johannesburg
22. Lai, Y. (2023). Volatility analysis of Hong Kong stockh an gseng ındex based on Garch model. Y. Jiao et al. (eds.), Proceedings of the 3rd International Conference on Internet Finance and Digital Economy (ICIFDE 2023), Atlantis Highlights in Economics, Business and Management 1, 92-104.
23. Mai, Z., (2023). A literature study of the stock market volatility. BCP Business & Management, 44,150-155.
24. Moran, M. T. & Liu, B. (2020). The vix index and volatility-based global indexes and trading instruments a guide to investment and trading features. CFA Institute Research Foundation.
25. Moran, M. T., & Dash, S.(2007). VIX futures and options: pricing and using volatility products to manage downside risk and improve efficiency in equity portfolios. Journal of Trading,2 (3), 96-105.
26. Nargeleçekenler, M., (2004). Euro kuru satış değerindeki volatilitenin ARCH ve GARCH modelleri ile tahmini. İktisat Fakültesi Mecmuası, 54 (2), 153-179.
27. NSE (2024). National Stock Exchange of India. https://nsearchives.nseindia.com/content/circulars/NMF62658.pdf Erişim Tarihi: 10.03.2024.
28. Öner, H., Şarkaya İçellioğlu, C., & Öner, S. (2018). Volatilite endeksi (VIX) ile gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasası endeksleri arasındaki Engel- Granger eş bütünleşme ve Granger nedensellik analizi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 10(18), 110-124.
29. Peters, R.T., & Vilder, R. (2004). The realized volatility of the main Dutch (AEX) stock index .Retrieved From: https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=ac2e12d2f08ee830b8aa261e8b46d91f36310467
30. Poon, S. H. (2005). A practical guide to forecasting financial market volatility. 1th Press. England: John Wiley&Sons Ltd.
31. Poon, S.-H., & Granger, C. W. J., (2003). Forecasting volatility in financial markets: A review. Journal of Economic Literature, 41(2), 478–539.
32. Sarıkovanlık, V., Koy, A., Akkaya, M., Kantar, L., & Yıldırım, H. H., (2019). Finans biliminde ekonometrik uygulamalar. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Sevil, G., (2001). Finansal risk yönetimi çerçevesinde piyasa volatilitesinin tahmini ve portföy VAR hesaplamaları. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
34. Shiller, R. J. (1992). Market volatility. The MIT Press. Cambridge.
35. Shu, J., & Zhang, J. E., (2006). Testing range estimators of historical volatility. The Journal of FuturesMarkets, 26, 297-313.
36. Siriopoulos, C., & Fassas, A. (2009) . Implied volatility indices – a review. Retrieved from: https://ssrn.com/abstract=1421202
37. Spurgin, R.B. & Schneeweis, T. (1999). Effıcient estimation of intraday volatility: a method of – moments approach in corporating the trading. Financial Markets Tick by Tick 97 (6)
38. Szado, E. (2009). VIX futures and options: a case study of portfolio diversification during the 2008 financial crisis. Journal of Alternative Investments,12 (2), 68-85.
39. Şevik, S. (2022). VIX korku endeksinin dış ticaret faaliyetlerine olan etkisi Türkiye örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Kütahya Dumlupınar ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü,.
40. Telçeken, N., Kıyılar, M.& Kadıoğlu E. (2019). Volatilite endeksleri: gelişimi, türleri, uygulamaları ve TRVIX önerisi. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 4(2), 204-228.
41. Tezgel, S. (2022). VIX korku endeksinin kırılgan beşli ülke borsa endeksleriyle ilişkisi: ampirik bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim ÜniversitesiLisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
42. Thupayagale P., (2011). Long memory in the volatility of an emerging fixed – in come market: evidence from South Africa. South African Journal of Economics, 79 (3), 290-300.
43. Tuna, K. & İsabetli,İ., (2014). Finansal piyasalarda volatilite ve Bist-100 örneği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27, 21 – 31.
44. Vuong,G. T. H., Nguyen,M. H. & Wong, W. K. (2022). CBOE volatility index (VIX) and corporate market leverage. Cogent Economics & Finance, 10, 1-22.
45. Whaley, R. E., (2009). Understanding the VIX. The Journal of Portfolio Management, 35(3), 98–105.
46. Xin, M. (2011). The VIX volatility index. Uppsala Universitet U.U.D.M. Project Report 2011:7.