KURUMLAR VERGİSİNİN İŞSİZLİK ORANINA ETKİSİ: GENİŞLETİLMİŞ ARDL YÖNTEMİNDEN KANITLAR

Öz

Bu çalışmada işsizlik oranı ile kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasındaki ilişkiler Türkiye örnekleminde 1988-2021 dönemi için araştırılmıştır. Hem klasik hem de genişletilmiş ARDL sınır testi yaklaşımlarından elde edilen bulgular şu şekildedir: (i.) İşsizlik, kurumlar vergisi, tasarruf ve ekonomik büyüme oranları arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. (ii.) Kurumlar vergisi oranındaki 1 birimlik artış işsizlik oranını 0.16 birim artırmaktadır. (iii.) Tasarruf oranındaki 1 birimlik bir artış işsizlik oranını 0.52 birim azaltmaktadır. (iv.) Ekonomideki 1 birimlik büyüme, işsizlik oranını 0.58 birim düşürmektedir. Bu sonuçlar dikkate alındığında, işsizlik oranını düşürmek için ekonomik büyümeyi teşvik edecek, tasarruf oranlarını artıracak politikalar izlenmelidir. Kurumlar vergisi oranında indirime gidilmesi ise üretimi teşvik edecek ve uzun dönemde işsizliği azaltacaktır. Ayrıca, dünya ortalamasının altında belirlenecek bir kurumlar vergisi oranı, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişini hızlandıracak ve istihdama katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik
• Kurumlar Vergisi
• Ekonomik Büyüme
• Tasarruf
• A-ARDL

IMPACT OF CORPORATE TAX ON UNEMPLOYMENT RATE: EVIDENCE FROM AUGMENTED ARDL APPROACH

Öz

This study investigates the relationships between the unemployment rate and corporate tax, savings, and economic growth rates in the Türkiye sample for 1988-2021. The findings from the classical ARDL and augmented ARDL bounds test approaches are as follows: (i.) In the long run, there is a cointegration relationship between unemployment, corporate tax, savings, and economic growth rates. (ii.) A 1 unit increase in the corporate tax rate increases unemployment by 0.16 unit. (iii.) A 1 unit increase in the savings rate reduces the unemployment rate by 0.52 unit. (iv.) 1 unit growth in the economy reduces the unemployment rate by 0.58 unit. According to these results, governments should follow policies that will encourage economic growth and increase savings rates to reduce unemployment. Reductions in the corporate tax rate will encourage production and reduce unemployment in the long term. In addition, a corporate tax rate set below the world average will accelerate the inflow of foreign direct capital investments into the country and contribute to employment.

Anahtar Kelimeler

• Unemployment
• Corporate Tax
• Economic Growth
• Savings
• A-ARDL

Kaynakça

1. Akçay, S. ve Karasoy, A. (2017). Remittances and calorie consumption nexus in Algeria. International Migration, 55(4), 103-117. https://doi.org/10.1111/imig.12348
2. Aktan, C. C. (2018). Yeni İktisat Okulları ve İktisadi Düşünce. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
3. Albayrak, A. S. (2005). Çoklu doğrusal bağlantı halinde en küçük kareler tekniğinin alternatifi yanlı tahmin teknikleri ve bir uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 1(1), 105-126.
4. Andrei, D. B., Vasile, D. ve Adrian, E. (2009). The correlation between unemployment and real GDP growth. A study case on Romania. Annals of Faculty of Economics, 2(1), 317-322.
5. Aslantaş, M. F. ve Bulut, Ö. U. (2022). Bir Vergi Geliri Türü Olarak Kurumlar Vergisi ile Ekonomik Büyüme Göstergesi Sanayi Üretim Endeksi Arasındaki Asimetrik Etkileşim. Mali Çözüm Dergisi/Financial Analysis, 32(174), 109-137.
6. Bayrak, R. ve Tatli, H. (2018). The determinants of youth unemployment: A panel data analysis of OECD countries. The European journal of comparative economics, 15(2), 231-248. http://dx.doi.org/10.25428/1824-2979/201802-231-248
7. Bettendorf, L., Horst, A. V. D. ve De Mooij, R. A. (2009). Corporate tax policy and unemployment in Europe: An applied general equilibrium analysis. World Economy, 32(9), 1319-1347. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2009.01211.x
8. Buyrukoğlu, S. ve Küpeli, E. I. (2021). Vergi Takozu ve İşsizlik Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. Politik Ekonomik Kuram, 5(2), 197-208. https://doi.org/10.30586/pek.1003185

9. Dickey, D. A. ve Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427-431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
10. Ege, İ. ve Bayrakdaroğlu, A. (2008). Sermaye Yapısının Cari Değer ve Verimlilik Üzerine Etkisi: Türk Sigortacılık Sektöründe Bir Uygulama. Atatürk üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2), 378-395.
11. Ehsani, M. A. ve Khalili, M. (2016). The Effect of Income Risk and Unemployment Risk on Gross Domestic Saving by Using Panel Data Method in D8 Countries. The Journal of Economic Studies and Policies, 3(1), 129-154.
12. Feldmann, H. (2011). The unemployment puzzle of corporate taxation. Public Finance Review, 39(6), 743-769. https://doi.org/10.1177/1091142111423019
13. Giray, F., Tüzüntürk, S. ve İnam, B. (2016). Bazı AB Üyesi Ülkelerde Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Kurumlar Vergisi İlişkisi: 2008 Küresel Finansal Kriz Öncesi ve Sonrası Bulgular. Journal of Life Economics, 3(4), 31-48.
14. Göksu, S. (2022a). İstihdam Yaratmayan Büyüme Hipotezi Türkiye İçin Geçerli mi?, 6. Uluslararası İzmir İktisat Kongresi Bildiri Kitabı, 76-82.
15. Göksu, S. (2022b). Plastik Kart Harcamaları Hanehalkı Özel Tüketim Harcamaları Üzerinde Etkili mi? ARDL Yönteminden Ampirik Kanıtlar. İstanbul İktisat Dergisi, 72(2), 847-875. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2022-1106208
16. Hanson, A. ve Brannon, I. (2017). Corporate Income Taxes and Labor: An Investigation of Empirical Evidence. Social Science Research Network (SSRN), No: 3028135. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3028135
17. HMB. (2023). Genel Yönetim Mali İstatistikleri. https://muhasebat.hmb.gov.tr/genel-yonetim-mali-istatistiklerin Erişim: 07.08.2023
18. Kanca, O. C. (2012). Türkiye’de işsizlik ve iktisadi büyüme arasındaki nedenselliğin ampirik bir analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 1-18.
19. Koç, H., Dünder, E. ve Koç, T. (2019). Multivariate adaptive regression splines (MARS) method for unemployment in OECD countries. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 35(3), 46-51.
20. Köycü, E. ve Kayali, M. M. (2021). Yabancı yatırımların pay piyasa getirisine etkisi: BRICS-T ülkeleri üzerine ekonometrik bir analiz. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (91), 145-164. https://doi.org/10.25095/mufad.877408
21. Kreishan, F. M. (2011). Economic growth and unemployment: An empirical analysis. Journal of social sciences, 7(2), 228-231.
22. McNown, R., Sam, C. Y. ve Goh, S. K. (2018). Bootstrapping the autoregressive distributed lag test for cointegration. Applied Economics, 50(13), 1509-1521. https://doi.org/10.1080/00036846.2017.1366643
23. Narayan, P. K. (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Economics, 37(17), 1979-1990. https://doi.org/10.1080/00036840500278103
24. Lee, J. ve Strazicich, M. C. (2003). Minimum lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. Review of Economics and Statistics, 85(4), 1082-1089. https://doi.org/10.1162/003465303772815961
25. Lehmann, E., Lucifora, C., Moriconi, S. ve Van der Linden, B. (2016). Beyond the labour income tax wedge: the unemployment-reducing effect of tax progressivity. International Tax and Public Finance, 23, 454-489. https://doi.org/10.1007/s10797-015-9377-9
26. Okun, A. M. (1963). Potential GNP: its measurement and significance. Cowles Foundation for Research in Economics at Yale University.
27. Özçelik, Ö. ve Uslu, N. (2017). Ekonomik büyüme, işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkinin var modeli ile analizi: Türkiye örneği (2007-2014). Ekev Akademi Dergisi, (69), 31-51.
28. Özdemir, A., Mercan, M. ve Erol, H. (2012). Türkiye Emek Piyasasında Belirlenmiş Makro Ekonomik Değişkenler Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik Analizi. TISK Akademi, 2, 34-54.
29. Pesaran, M. H., Shin, Y. ve Smith, R. J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616
30. Phillips, P. C. B. ve Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
31. Rasheed, M. ve Jinhua, L. (2021). Corporate Tax And Its Impact On Unemployment: Recent Study Of 15 OECD Countries. Researcher,13(3), 21-25. https://doi.org/10.7537/marsrsj130321.05
32. Sadiku, M., Ibraimi, A. ve Sadiku, L. (2015). Econometric estimation of the relationship between unemployment rate and economic growth of FYR of Macedonia. Procedia Economics and Finance, 19, 69-81. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00009-X
33. Sam, C. Y., McNown, R. ve Goh, S. K. (2019). An augmented autoregressive distributed lag bounds test for cointegration. Economic Modelling, 80, 130-141. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2018.11.001
34. Siegloch, S. (2014). Employment effects of local business taxes. In Proceedings. Annual Conference on Taxation and Minutes of the Annual Meeting of the National Tax Association, 107, 1-31. National Tax Association. Son, N. N. (2023). Corporation income taxation impact on unemployment rate: VAR model approach. Problems and Perspectives in Management, 21(2), 744-757. https://doi.org/10.21511/ppm.21(2).2023.66
35. Şen, H. ve Sağbaş, İ. (2016). Vergi Teorisi ve Politikası. Ankara: Kalkan Matbaacılık.
36. TUİK. (2023). İstatistik Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/Turcat Erişim: 07.08.2023
37. World Bank. (2023). World Bank Open Data. https://data.worldbank.org/ Erişim: 07.08.2023
38. Yağış, O. ve Savrul, B. K. (2021). Orta Avrupa ve Baltık Ülkelerinde Temel Makro Ekonomik Değişkenlerin İşsizlik Üzerindeki Etkileri: Panel Veri Analizi. Eurasian Econometrics Statistics & Emprical Economics Journal, 20, 59-70. https://doi.org/10.17740/eas.stat.2021-V20-06
39. Yılancı, V., Yavuz, H. ve İnce, T. (2019). Seçilmiş OECD Ülkelerinde Vergi Takozu-İşsizlik İlişkisi. Maliye Dergisi, 176, 286-297.
40. Zirgulis, A. ve Šarapovas, T. (2017). Impact of corporate taxation on unemployment. Journal of Business Economics and Management, 18(3), 412-426. https://doi.org/10.3846/16111699.2016.1278400
41. Zivot, E. ve Andrews, D. W. K. (2002). Further evidence on the great crash, the oil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of business & economic statistics, 20(1), 25-44. https://doi.org/10.1198/073500102753410372