SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE YEŞİL EKONOMİK BÜYÜME AÇISINDAN ÇEVRENİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE ELEŞTİREL YAKLAŞIM

Öz

Dünyada aşırı üretim ve tüketim arzusu çevreyi yenilenmesi mümkün olmayan tahribatın eşiğine getirmiştir. Bunun yansıması olarak ise çevre sorunlarının artması, toplumların doğa karşısındaki tutumunda değişmeler ile dünya devletleri, uluslararası organizasyonlar, sivil toplum kuruluşları ve insanlar günümüzde sıkça kullanılan sürdürülebilir kalkınma ve onun tamamlayıcısı olan yeşil ekonomik büyüme yaklaşımlarının ortaya çıkışını hazırlamıştır. Yeşil bir ekonomik büyümenin sürdürülebilir kalkınma ile olabileceği ve günümüzde bu iki kavramın birlikte kullanıldığı zaman bir bütünlük oluşturulacağı düşünülmektedir. Sürdürülebilir kalkınma, ekonomik bir sistem içerisinde, mevcut ekonomik sistemin sürdürülemediği durumlarda ortaya çıkmaktadır. Bunun ekonomi ayağını ise yeşil ekonomik büyüme yaklaşımı oluşturmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak sürdürülebilir kalkınma ve yeşil ekonomik büyüme yaklaşımlarının kavramsal çerçevesi çizilecek ve çevreyle ilişkisi ortaya konulacaktır. Bu doğrultuda sürdürülebilir kalkınmanın yeşil ekonomik büyüme ile olan ilişkileri kronolojik olarak ortaya konulacaktır. Bu çerçevede çalışmada sürdürülebilir kalkınma ve onunun tamamlayıcısı olan yeşil ekonomik büyüme yaklaşımları açısından çevrenin sürdürülebilirliğine yönelik eleştiriler ve yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda ekonomik anlamda kalkınma ile çevrenin yeşil sürdürülebilirliğinin bir arada olmasının imkansızlığı ortaya konulmak istenmiştir. Çevrenin sürdürülebilirliğini sağlamak için çevre, ekonomi ve yönetim birlikteliğinin eleştirel olarak tekrardan sorgulanması gerekmektedir. Çalışmada , yerel ve yabancı kaynaklardan literatür taraması yapılarak görsel tablolarla konunun anlaşılması istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Kalkınma
• Çevre
• Yeşil Ekonomik Büyüme
• Sürdürülebilirlik

CRITICAL APPROACH TO ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY IN TERMS OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT AND GREEN ECONOMIC GROWTH

Öz

Excessive production and consumption desire in the world has brought the environment to the brink of irreparable damage. As a reflection of this, the increase in environmental problems has experienced changes in the attitude of societies towards nature, and world states, international organizations, non-governmental organizations and people have prepared the emergence of sustainable development and its complementary green economic growth approaches, which are frequently used today. It is thought that green economic growth can be achieved through sustainable development and that when these two concepts are used together, an integrity will be created. Sustainable development occurs within an economic system when the current economic system cannot be sustained. The economic part of this is the green economic growth approach. In this study, firstly, the conceptual framework of sustainable development and green economic growth approaches will be drawn and their relationship with the environment will be revealed. In this regard, the relationships between sustainable development and green economic growth will be revealed chronologically. In this context, in the study, criticisms and approaches to the sustainability of the environment in terms of sustainable development and its complementary green economic growth approaches are put forward. In this regard, it was aimed to reveal the impossibility of coexistence of economic development and green sustainability of the environment.In order to ensure the sustainability of the environment, the unity of environment, economy and management needs to be critically questioned again. In the study, the aim was to understand the subject through visual tables by scanning the literature from local and foreign sources.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development
• Environment
• Green Economic Growth
• sustainability

Kaynakça

1. Aksu, C. (2011). Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre. Güney Kalkınma Ajansı.
2. Alagöz, M. (2007). Sürdürülebilir Kalkınmada Çevre Faktörü: Teorik Bir Bakış. Akademik Bakış(11), 1-12.
3. Altunok, M. (2014). Ekolojik, Kriz Kapitalist Birikimin Sürdürülebilirliği Gelecek ve Ütopya. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 1(1), 81-98.
4. Aşıcı, A. A. (2017). Sürdürülebilir Yaşam İçin Bir Dönüşüm Önerisi: Yeşil Yeni Düzen. A. A. Aşıcı., & Ü. Şahin( Ed.), Yeşil Ekonomi içinde (ss. 105-132). İstanbul: Yeni İnsan Yayınları.
5. Ateş, S. A., & Ateş, M. (2015). Sosyo-Ekolojik Dönüşüm Karşısında Türkiye: Bir Alternatif Olarak Yeşil Büyüme. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 69-94.
6. Barde, J. (1992). Économie et Politique de l’Environnement. Paris: PUF.
7. Barlas, N. (2013). Küresel Krizlerden Sürdürülebilir Topluma, Çağımızın Çevre Sorunları. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
8. Bob Giddings, B. H. (2002). Environment, Economy And Society: Fitting Them Together Into Sustainable Development. Sustainable Development, 10, 187-196.

9. Boğazlayan, R. (2005). Sürdürülebilir Gelişme Düşüncesinin Tarihsel Arka Planı. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi(50), 1011-1028.
10. Cato, M. S. (2009). "Green Economıcs" An Introductıon To Theory, Polıcy and Practıce. London: Earthscan Dunstan House.
11. Çokişler, N., & Çokişler, E. (2017). Sürdürülebilir Kalkınma Kavramına Getirilen Eleştiriler. International Journal of Contemporary Tourism Research, 1-7.
12. Demirtaş, I. (2017, Aralık). Ekolojik ve Ekonomik Krizlere Alternatif Yaklaşım Çözüm Olarak Yeşil Ekonomi Politikaları. İklim Değişikliği ve Enerji Özel Sayısı, 107-132.
13. Freeman, C., & Soete, L. (2003). Yenilik İktisadı. (E. Türkmen, Çev.) Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
14. French, H. F. (1995). Yeni Küresel Ortaklığın Sağlamlaştırılması. Lester R. B. (Ed.). Dünyanın Durumu, Worldwatch Enstitüsü Raporu.
15. Görmez, K. (2018). Çevre Sorunları (4. b.). Ankara: Nobel Kitabevi.
16. Hickel, J., & Kallis, G. (2019). Is Green Growth Possible? New Political Economy.
17. Hobikoğlu, E. H. (2007). Türkiye'de Çevre Politikaları ve Sürdürülebilir Kalkınma İlişkisi. Sosyal Bilimler Dergisi(2), 71-91.
18. Karadaş, H. A., & Işık, H. B. (2019). Türkiye'de Yeşil Büyüme: OECD Göstergeleri ile İstatistiksel Bir Karşılaştırma. Fiscaoeconomia, 3(1), 268-317.
19. Kaya, Y., & Bıçakçı, D. (2006). "Sürdürülebilirlik" Argümanı ve Derin Ekolojik İtirazı. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(3), 231-249.
20. Kaypak, Ş. (2011). Küreselleşme Sürecinde Sürdürülebilir Bir Kalkınma İçin Sürdürülebilir Bir Çevre. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si, 13(20), 19-33.
21. Keleş, R., Hamamcı, C., & Çoban, A. (2012). Çevre Politikası. İstanbul: İmge Kitabevi.
22. Koyuncu, T., & Karabulut, T. (2021). Türkiye'de Sürdürülebilir Kalkınma ve Yeşil Ekonomi Açısından Yenilenebilir Enerji: Ampirik Bir Çalışma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(2), 466-482.
23. Kula, E. (1998). History of Environmental Economic Thought. London: Routledge.
24. Kuşat, N. (2013). Yeşil Sürdürülebilirlik İçin Yeşil Ekonomi: Avantaj ve Dezavantajları- Türkiye İncelemesi. Journal of Yasar University, 29(8), 4896 - 4916.
25. Marcuse, P. (1998). Sustainability İs Not Enough. Environment and Urbanization, 10(2), 103-111.
26. Mazı, F. (2009). The Evolutıon Of The Global Envıronmental Governance: The Transıtıon To Polıtıcs Of Sustaınable Development. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(28), 299-317.
27. Meadows, D. H., Dennis L. Meadows, Jorgen Randers , & William W. Behrens Ill. (1972). The Limits To Growth. NEW YORK : Universe Books .
28. Mensah, J. (2019). Sustainable development: Meaning, history, principles, pillars, and implications for human action: Literature review. Cogent Social Sciences, 5(1), 1-21.
29. Munitlak-Ivanovic, O., Jovan Zubović, & Petar Mitić. (2017). Relatıonshıp Between Sustaınable Development And Green Economy - Emphasıs On Green Fınance And Bankıng. Economics of Agriculture, 64(4), 1467-1482.
30. Nakiboğlu, s., & Bozkaya, Ş. (2019). Envıronmental Summıts In The Scope Of Sustaınable Development. Route Educational and Social Science Journal, 6(11), 934-950.
31. OECD. (2011). Green Growth Studies Towards Green Growth.
32. Onions, C. (1964). The Shorter Oxford English Dictionary. Oxford: Clarendan press.
33. Ozmehmet, E. (2008). Dünyada ve Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları. Yaşar Üniversitesi Dergisi, 3(12), 1853-1876.
34. Önder, H. (2018). Sürdürülebilir Kalkınma Anlayışında Yeni Bir Kavram: Döngüsel Ekonomi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 196-204.
35. Önder, H. & Özçelik, Ö., (2023). Atık Yönetimi ve Ekonomi: Avrupa Birliği Üye Ülkelerinde Atık Yönetimi ve Sosyoekonomik Belirleyicileri: Panel Veri ile Bir Analiz. Çevresel Açıdan Sektörel Atık Yönetimi ve Uygulamaları II içinde (s. 231-256). İ. Tosun ve K. Ekinci (Edt.), Nobel Bilimsel Eserler, Ankara.
36. Özcan, K. G. (2019). Sürdürülebilir Kalkınmanın Başarısızlığı, Sürdürülebilir Kalkınmaya Eleştiriler ve Hakim Çevre Anlayışına Alternatif Yaklaşımlar. Yüksek Lisans Tezi. Tekirdağ: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi .
37. Özçağ, M., & Hotunluoğlu, H. (2015). Kalkınma Anlayışında Yeni Bir Boyut: Yeşil Ekonomi. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 303-324.
38. Özçelik, Ö. (2021). Çevre ve Ekonomik Büyüme. Çevre Bilimleri içinde (s. 171-202). A. Yılmaz (Edt.), Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
39. Popp, D. (2012). The Role Of Technological Change İn Green Growth. (T. W. Economist, Dü.) Policy Research Working Paper 6239.
40. Sarıkaya, H. (2006). Uluslararası Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve AB Üyelik Sürecinde Türkiye'nin Durumu. Türkiye.
41. Şahin, Ü. (2004). Truva Atı Olarak Sürdürülebilir Kalkınma. Üç Ekoloji Dergisi(2), 9-30.
42. Şahin, Ü. (2012). Yeşil Düşünceden Yeşil Ekonomiye, A. A. Aşıcı., & Ü. Şahin( Ed.), Yeşil Ekonomi içinde (ss.10-25). İstanbul: Yeni İnsan Yayınları.
43. Tekeli, İ. (1973). Çevre Sorunlarıyla İlgili Uluslararası Politika Önerileri ve Geri Kalmış Ülkelerin Kalkınmasına Olabilecek Etkileri. Mimarlık Dergisi, 11(5), 12-17.
44. Tekeli, İ. (1996). Habitat II Konferansı Yazıları. Ankara : T.C. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı.
45. UNEP. (2011). Towards a green economy: pathways to sustainable development and poverty eradication – a synthesis for policy makers. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/126GER_synthesis_en.pdf adresinden alındı UNEP. (tarih yok). Global Green New Deal. Policy Brief. http://www.unep.org adresinden alındı
46. Yalçın, A. Z. (2016). Sürdürülebilir Kalkınma İçin Yeşil Ekonomi Düşüncesi ve Mali Politikaları. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 749-775.
47. Yılmaz, V. (2018). Sürdürülebilir Kalkınma ve Yeşil Büyüme Arasındaki İlişki. Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives, 6(2), 79-89.