TÜRKİYE’DE SAVUNMA HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ ASİMETRİK İLİŞKİ

Öz

Küresel risk ve tehditlerin önemli ölçüde arttığı son dönemde ülkelerin savunma sanayi ürünlerine önem vermeleri ve savunma harcamalarının artması kaçınılmazdır. Savunma harcamalarının ekonomik etkileri de son dönemin popüler konularından biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de savunma harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemektir. Bu ilişkinin asimetrik olabileceği öngörüsüyle çalışmada asimetrik bir yöntem olan NARDL (Doğrusal Olmayan Otoregresif Dağıtılmış Gecikme) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen temel bulgular savunma harcamaları ile ekonomik büyüme arasında hem kısa hem de uzun dönemde asimetrik bir ilişki olduğunu kanıtlamaktadır. Çalışmada elde edilen bir başka ampirik bulgu ise, savunma harcamalarının negatif yöndeki değişimlerinin pozitif yöndeki değişimlerine göre ekonomik büyüme üzerinde daha büyük etkiye sebep olduğu yönündedir. Sonuçlar bu konuda Keynesyen yaklaşımın daha geçerli olduğunu, yani savunma harcamalarındaki değişimlerin ekonomik büyümeyi aynı yönde etkilediğini göstermektedir. Buradan hareketle savunma harcamaları politikaları oluşturulurken Keynesyen yaklaşımın göz önünde bulundurulması, politika yapıcılar açısından olumlu sonuçlar doğuracaktır.

Anahtar Kelimeler

• Savunma Harcamaları
• Ekonomik Büyüme
• NARDL Yöntemi

ASYMMETRIC RELATIONSHIP BETWEEN DEFENSE EXPENDITURES AND ECONOMIC GROWTH IN TÜRKİYE

Öz

In recent times, when global risks and threats have increased considerably, it has become inevitable for countries to attach importance to defense industry products and increase their defense expenditures. The economic effects of defense spending have also become a popular topic in recent times. This study aims to examine the impact of defense expenditures on economic growth in Türkiye. With the prediction that this relationship might be asymmetric, the NARDL (Non-Linear ARDL) method, which is an asymmetric method, was used in the study. The study's main findings prove an asymmetric relationship between defense expenditures and economic growth in the short and long run. Another empirical finding obtained in the study is that negative changes in defense expenditures impact economic growth more than positive changes. The results show that the Keynesian approach is more valid in this regard; that is, changes in defense expenditures affect economic growth in the same direction. Based on this, considering the Keynesian approach when creating defense spending policies will yield positive results for policymakers.

Anahtar Kelimeler

• Defense Expenditures
• Economic Growth
• NARDL Method

Kaynakça

1. Alirzayev, H., & Çifçi, İ. (2024). The Relationship Between Defense Expenditures and Economic Growth: The Case of Türkiye. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 6(4), 168-184. https://doi.org/10.47103/bilturk.1527194
2. Asiloğulları, M., & Ceyhan, M. S. (2019). Oecd Ülkelerinde Savunma Harcamalarının Büyüme Üzerindeki Etkisi. Kapadokya Akademik Bakış, 3(1), 25-49.
3. Atesoglu, H. S. (2008). Defense Spendıng And Aggregate Output In The Unıted States. Defence and Peace Economics, 20(1), 21–26. https://doi.org/10.1080/10242690701775533
4. Benoit, E. (1978). Growth and Defense in Developing Countries. Economic Development and Cultural Change, 26(2), 271-280.
5. Bilgin, T., ve Korkmaz, Ö. (2017). Askeri harcamalar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin karşılaştırmalı analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (IJEAS), 18, 289-316.
6. Bilgin, C. (2022). Savunma Harcamasındaki Değişimlerin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri: Türkiye için Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Modeli ve Asimetrik Nedensellik Testi. İzmir İktisat Dergisi, 37(1), 92-109. https://doi.org/10.24988/ije.835979
7. Biswas, B. & Ram, R. (1986). Military expenditures and economic growth in less developed countries: an augmented model and further evidence, Economic Development and Cultural Change, 34(2), 361-372.
8. Canbay, Ş., & Mercan, D. (2017). SAVUNMA HARCAMALARININ EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ İŞLEMLER DENGESİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 2(2), 86-104.

9. Çevik, E.İ., Bektaş, G. (2019). Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi; Türkiye Örneği, Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 229-236.
10. Değer, S., and Smith, R. (1983). Military expenditure and growth in less developed countries, Journal of conflict resolution, 27(2), 335-353.
11. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
12. Durgun, Ö., ve Timur, C. (2017). Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Analizi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 54, 126-137.
13. Eğri, T., Timur, B., Eğri, C.Ö., Bayraktar, Y. (2017). Seçilmiş Ortadoğu Ülkeleri için Ekonomik Büyüme ve Savunma Harcamaları İlişkisi: Panel Veri Analizi, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(5), 139-153.
14. Erdem, Y. (2019). Savunma Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Doktora Tezi.
15. Faini, R., Annez, P., and Taylor, L. (1984). Defense Spending, Economic Structure, and Growth: Evidence Among Countries and Over Time, Economic Development and Cultural Change, 32, 487-498.
16. Galvin, H. (2003). The Impact of defence spending on the economic growth of developing countries: across-section study, Defence and Peace Economics, 18(4), 317.
17. Gökbunar, R. ve Yanıkkaya, H. (2004). Savunma Harcamalarını Belirleyen Faktörler ve Ekonomik Büyümeye Etkileri, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 59(1), 159-179.
18. Görkem, H. ve Işık, S. (2008). Türkiye’de Savunma Harcamaları Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki. Marmara Üniversitesi I.I.B.F Dergisi, 25(2), 405-424.
19. Halıcıoğlu, F. (2004). Defense spending and economic growth in Turkey: An empirical application of new macroeconomic theory, Review of Middle East Economics and Finance, 2(3), 193-201.
20. Huang, C., & Mintz, A. (1990). Ridge regression analysis of the defence-growth tradeoff in the United States. Defence Economics, 2 (1), 29-37.
21. Karagöl, E. ve Palaz, S. (2004). Does defense expenditure deter economic growth in Turkey A cointegration analysis, Defence and Peace Economics, 15(3), 289-298.
22. Kılıç, N. Ö., Açdoyuran, B., & Beşer, M. (2018). G-8 Ülkelerinde Askeri Harcamalar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Girişimcilik Ve Kalkınma Dergisi, 13(2), 136-146.
23. Kollias, C. (1997). Defence spending and growth in Turkey 1954-1993: A causal analysis. Defence and Peace Economics, 8(2), 189-204.
24. Kusi, N. K. (1994). Economic growth and defense spending in developing countries: a causal analysis. Journal of Conflict Resolution, 38(1), 152-159.
25. Lee, C., & Chen, S. (2007). NON‐LINEARITY IN THE DEFENCE EXPENDITURE – ECONOMIC GROWTH RELATIONSHIP IN TAIWAN. Defence and Peace Economics, 18(6), 537–555. https://doi.org/10.1080/10242690601055762
26. Mintz, A. & Stevenson, R. T. (1995). Defence Expenditures, Economic Growth and the 'Peace Dividend' A Longitudinal Analyses of 103 Countries. Journal Of Conflict Resolution, 39(2), 283-305.
27. Özsoy, O. (2000). The Defense-Growth Relation: Evidence from Turkey. The Economics of Regional Security: NATO, the Mediterranean, and Southern Africa. Ed. Jurgen Brauer and Keith Hartley. Amsterdam: Harwood Academic Publishers
28. Pesaran, M.H., Shin, Y., & Smith, R.J., (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326.
29. Phillips, P. C. B., & P. Perron. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika,75(2), 335–46. Sezgin, S. (1997). Country Survey X: Defense Spending in Turkey. Defense and Peace Economics 8, 381:409.
30. Shin,Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo,M., (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. In: W.Horrace,&R. Sickles (ed.) Festschrift inHonor of Peter Schmidt, Vol. 44. Springer New York, NY, 281–314.
31. Taş S, Örnek İ., Aksoğan G. (2013). Türkiye’de Savunma Harcamaları, Büyüme ve Gelir Eşitsizliği, 1970-2008: Ekonometrik Bir İnceleme, Gaziantep University Journal of Social Sciences,12(3), 659-682.
32. Yakovlev, P. (2007). Arms Trade, Military Spending, and Economic Growth. Defence and Peace Economics, 18(4), 317:338.
33. Yılancı, V. ve Özcan, B. (2010). Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye için Savunma Harcamaları ile GSMH Arasındaki İlişkinin Analizi. ÇÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1).
34. Yıldırım, J., Sezgin, S., & Öcal, N. (2005). Mılıtary Expendıture And Economıc Growth In Mıddle Eastern Countrıes: A Dynamıc Panel Data Analysıs. Defence and Peace Economics, 16(4), 283–295. https://doi.org/10.1080/10242690500114751
35. Yıldız, B., & Akbulut Yıldız, G. (2019). Ortadoğu Ülkelerinde Askeri Harcamalar ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Bootstrap Panel Granger Nedensellik Analizi. Sayıştay Dergisi, 112, 53-74.