Research Article

Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Number: 91 October 27, 2026
TR EN

Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin dijital kanaat önderlerini takip etme motivasyonlarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Dijital medya ortamlarında kanaat önderliği; güven, etkileşim, uzmanlık, sosyal kanıt, popülerlik ve yönlendirme gibi çok boyutlu unsurlar üzerinden yeniden şekillendiği görülmektedir. Bu karşılık takipçilerin dijital kanaat önderlerini hangi motivasyonla takip ettiklerini bütüncül biçimde ölçmeye yönelik araçlara duyulan ihtiyaç devam etmektedir. Bu doğrultuda araştırma Türkiye’de bir devlet üniversitesinde eğitim gören 370 kişilik öğrencilerin oluşturduğu örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan 53 maddelik taslak form, 20 kişilik pilot uygulama sonrasında ana örnekleme uygulanmıştır. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda 20 madde ve 5 boyuttan oluşan bir yapı elde edilmiştir. Bu boyutlar Bilişsel ve Değer Temelli Seçicilik, Sosyal Kanıt, Etkileşim ve Popülerlik, Mecra, içerik ve Uzmanlık Uyumu, Kanaat önderinin Etki ve Yönlendirme Gücü ile Güven, Samimiyet ve Duygusal Yakınlık olarak adlandırılmıştır. Ölçeğim KMO değeri .818, açıklanan toplam varyans oranı %55.177 ve genel Cronbach’s Alpha katsayısı .817 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca alt, üst %27’lik gruplar arasında anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bulgular geliştirilen ölçeğin üniversite öğrencilerinin dijital kanaat önderlerini takip etme motivasyonlarını çok boyutlu olarak ele alınması gerekliliğini ortaya koyacak yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırma, bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiş, katılımcılar araştırmanın amacı ve kapsamı hakkında bilgilendirilmiş ve elde edilen veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır. Katılımcıların kimlik bilgileri toplanmamış ve kişisel verilerin gizliliği korunmuştur. Araştırma için gerekli etik kurul izni, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Yayın Etiği Kurulu’ndan 2025/296 sayılı kararla yazılı olarak alınmıştır.

References

  1. Casaló, L. V., Flavián, C., & Ibáñez-Sánchez, S. (2020). Influencers on Instagram: Antecedents and consequences of opinion leadership. Journal of Business Research, 117, 510-519. doi: 10.1016/j.jbusres.2018.07.005
  2. Childers, T. L. (1986). Assessment of the psychometric properties of an opinion leadership scale. Journal of Marketing Research, 23(2), 184-188. doi: 10.1177/002224378602300211
  3. Choi, S. (2015). The two-step flow of communication in Twitter-based public forums. Social Science Computer Review, 33(6), 696-711. doi: 10.1177/0894439314556599
  4. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. New York: Lawrence Erlbaum.
  5. Crespo, C. F., & Tille, M. (2024). Examining the role of perceived source credibility on social media influencer’s ascribed opinion leadership. Journal of International Consumer Marketing, 36(3), 208-223. doi: 10.1080/08961530.2023.2255379
  6. Croes, E., & Bartels, J. (2021). Young adults' motivations for following social influencers and their relationship to identification and buying behavior. Computers in Human Behavior, 124, 106910. doi: 10.1016/j.chb.2021.106910
  7. De Veirman, M., Cauberghe, V., & Hudders, L. (2017). Marketing through Instagram influencers: The impact of number of followers and product divergence on brand attitude. International Journal of Advertising, 36(5), 798-828. doi: 10.1080/02650487.2017.1348035
  8. Fakhreddin, F. (2025). What makes a social media user an opinion leader? Source characteristics and consumers’ behavioral intentions. Journal of Promotion Management, 31(1), 1-38. doi: 10.1080/10496491.2024.2420275

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 27, 2026

Submission Date

May 1, 2026

Acceptance Date

October 25, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 91

APA
Demir, M. Ç. (2026). Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 91, 287-307. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1941859
AMA
1.Demir MÇ. Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;(91):287-307. doi:10.51290/dpusbe.1941859
Chicago
Demir, Mustafa Çağrı. 2026. “Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 91: 287-307. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1941859.
EndNote
Demir MÇ (October 1, 2026) Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 91 287–307.
IEEE
[1]M. Ç. Demir, “Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 91, pp. 287–307, Oct. 2026, doi: 10.51290/dpusbe.1941859.
ISNAD
Demir, Mustafa Çağrı. “Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 91 (October 1, 2026): 287-307. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1941859.
JAMA
1.Demir MÇ. Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;:287–307.
MLA
Demir, Mustafa Çağrı. “Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 91, Oct. 2026, pp. 287-0, doi:10.51290/dpusbe.1941859.
Vancouver
1.Mustafa Çağrı Demir. Üniversite Öğrencilerinin Dijital Kanaat Önderlerini Takip Etme Motivasyonları: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026 Oct. 1;(91):287-30. doi:10.51290/dpusbe.1941859