Research Article

Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri

Volume: 7 Number: 1 March 30, 2026
TR EN

Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri

Abstract

Çevre üzerindeki baskı nüfus artışı, doğal kaynakların azalması, karbon salınımı, iklim değişikliği vb. birçok etmene bağlı olarak artmaktadır. Bu baskılar, çevre sorunlarına neden olan faktörleri oluşturmaktadır. Tüm canlıların ortak yaşam alanı olarak çevrenin sürdürülebilirliği önemli bir konudur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de çevre sorunlarına neden olan faktörlerin belirlenmesi ve çevre sorunlarına yönelik geliştirilmesi gereken politika önerileri üzerinedir. Bu amaç doğrultusunda ekonomik büyüme, yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı ve beşeri sermaye ile ilişkisi incelenmektedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden zaman serisi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de 1990-2021 yılları arasındaki dönem incelenmiştir. Bu yöntem kullanılırken ARDL sınır testinden yararlanılmış olup, nedenselliğin belirlenmesinde Toda-Yamamoto testine başvurulmuştur. Çalışmanın bulguları, ekonomik büyüme arttıkça ekolojik ayakizi miktarının arttığını, yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı ve beşeri sermayedeki artışın ise ekolojik ayakizini azalttığını göstermektedir. Çalışmada belirlenen değişkenler, çevre sorunlarına neden olan faktörler ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında rol alabilecek bir boyuta sahiptir. Buna bağlı olarak çalışmanın sonuç bölümünde çevre sorunlarının azaltılmasına yönelik politika önerileri sunulmaktadır

Keywords

References

  1. Acemoglu, D. (2012). Introduction to economic growth. Journal of Economic Theory, 147(2), 545–550. https://doi.org/10.1016/j.jet.2012.01.023
  2. Ansari, M.A., Haider, S., Kumar, P., Kumar, S., & Akram, V. (2022). Main determinants for ecological footprint: an econometric perspective from G20 countries. Energy, Ecology and Environment, 7, 250–267. https://doi.org/10.1007/s40974-022-00240-x
  3. Callen, T. (2020) Gross Domestic Product: An Economy’s All. International Monetary Fund, 1-2. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/basics/gdp.htm, Access date: 4.1.2026
  4. Chen, N., & Usman, M. (2025). Energy Use, Energy Depletion, and Environmental Degradation: Exploitation of Natural Resources. Natural Resources Forum, 49, 3984- 3995.
  5. Danish, Ulucak, R., & Khan, S. U.-D. (2020). Determinants of the ecological footprint: Role of renewable energy, natural resources, and urbanization. Sustainable Cities and Society, 54, 101996. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101996
  6. Dogan, E., Taspinar, N., & Gokmenoglu, K. K. (2019). Determinants of ecological footprint in MINT countries. Energy & Environment, 30(6), 1065–1086. https://www.jstor.org/stable/26775734
  7. Eelager, M.P., Dalbanjan, N.P., Madihalli, S., Madar, M., Agadi, N.P., Korganokar, K., & Kiran, B. (2025). Pathways to a sustainable future: Exploring the synergy between sustainability and circular economy. Sustainable Futures, 10, 101208.
  8. Eide, E. R., & Showalter, M. H. (2010). Human Capital. In International Encyclopedia of Education (pp. 282–287). Elsevier. https://doi.org/10.1016/b978-0-08-044894-7.01213-6

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 30, 2026

Submission Date

January 11, 2026

Acceptance Date

March 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 1

APA
Kayapalı Aslan, B. (2026). Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities, 7(1), 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141
AMA
1.Kayapalı Aslan B. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 2026;7(1):19-27. doi:10.62425/dssh.1861141
Chicago
Kayapalı Aslan, Bengü. 2026. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji Ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7 (1): 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141.
EndNote
Kayapalı Aslan B (March 1, 2026) Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7 1 19–27.
IEEE
[1]B. Kayapalı Aslan, “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”, Dynamics in Social Sciences and Humanities, vol. 7, no. 1, pp. 19–27, Mar. 2026, doi: 10.62425/dssh.1861141.
ISNAD
Kayapalı Aslan, Bengü. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji Ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7/1 (March 1, 2026): 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141.
JAMA
1.Kayapalı Aslan B. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 2026;7:19–27.
MLA
Kayapalı Aslan, Bengü. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji Ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities, vol. 7, no. 1, Mar. 2026, pp. 19-27, doi:10.62425/dssh.1861141.
Vancouver
1.Bengü Kayapalı Aslan. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 2026 Mar. 1;7(1):19-27. doi:10.62425/dssh.1861141

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29924