TR
EN
Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri
Öz
Çevre üzerindeki baskı nüfus artışı, doğal kaynakların azalması, karbon salınımı, iklim değişikliği vb. birçok etmene bağlı olarak artmaktadır. Bu baskılar, çevre sorunlarına neden olan faktörleri oluşturmaktadır. Tüm canlıların ortak yaşam alanı olarak çevrenin sürdürülebilirliği önemli bir konudur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de çevre sorunlarına neden olan faktörlerin belirlenmesi ve çevre sorunlarına yönelik geliştirilmesi gereken politika önerileri üzerinedir. Bu amaç doğrultusunda ekonomik büyüme, yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı ve beşeri sermaye ile ilişkisi incelenmektedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden zaman serisi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de 1990-2021 yılları arasındaki dönem incelenmiştir. Bu yöntem kullanılırken ARDL sınır testinden yararlanılmış olup, nedenselliğin belirlenmesinde Toda-Yamamoto testine başvurulmuştur. Çalışmanın bulguları, ekonomik büyüme arttıkça ekolojik ayakizi miktarının arttığını, yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketimi içerisindeki payı ve beşeri sermayedeki artışın ise ekolojik ayakizini azalttığını göstermektedir. Çalışmada belirlenen değişkenler, çevre sorunlarına neden olan faktörler ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasında rol alabilecek bir boyuta sahiptir. Buna bağlı olarak çalışmanın sonuç bölümünde çevre sorunlarının azaltılmasına yönelik politika önerileri sunulmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoglu, D. (2012). Introduction to economic growth. Journal of Economic Theory, 147(2), 545–550. https://doi.org/10.1016/j.jet.2012.01.023
- Ansari, M.A., Haider, S., Kumar, P., Kumar, S., & Akram, V. (2022). Main determinants for ecological footprint: an econometric perspective from G20 countries. Energy, Ecology and Environment, 7, 250–267. https://doi.org/10.1007/s40974-022-00240-x
- Callen, T. (2020) Gross Domestic Product: An Economy’s All. International Monetary Fund, 1-2. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/basics/gdp.htm, Access date: 4.1.2026
- Chen, N., & Usman, M. (2025). Energy Use, Energy Depletion, and Environmental Degradation: Exploitation of Natural Resources. Natural Resources Forum, 49, 3984- 3995.
- Danish, Ulucak, R., & Khan, S. U.-D. (2020). Determinants of the ecological footprint: Role of renewable energy, natural resources, and urbanization. Sustainable Cities and Society, 54, 101996. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101996
- Dogan, E., Taspinar, N., & Gokmenoglu, K. K. (2019). Determinants of ecological footprint in MINT countries. Energy & Environment, 30(6), 1065–1086. https://www.jstor.org/stable/26775734
- Eelager, M.P., Dalbanjan, N.P., Madihalli, S., Madar, M., Agadi, N.P., Korganokar, K., & Kiran, B. (2025). Pathways to a sustainable future: Exploring the synergy between sustainability and circular economy. Sustainable Futures, 10, 101208.
- Eide, E. R., & Showalter, M. H. (2010). Human Capital. In International Encyclopedia of Education (pp. 282–287). Elsevier. https://doi.org/10.1016/b978-0-08-044894-7.01213-6
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Zaman Serileri Analizi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
11 Ocak 2026
Kabul Tarihi
23 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Kayapalı Aslan, B. (2026). Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities, 7(1), 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141
AMA
1.Kayapalı Aslan B. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 2026;7(1):19-27. doi:10.62425/dssh.1861141
Chicago
Kayapalı Aslan, Bengü. 2026. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7 (1): 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141.
EndNote
Kayapalı Aslan B (01 Mart 2026) Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7 1 19–27.
IEEE
[1]B. Kayapalı Aslan, “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”, Dynamics in Social Sciences and Humanities, c. 7, sy 1, ss. 19–27, Mar. 2026, doi: 10.62425/dssh.1861141.
ISNAD
Kayapalı Aslan, Bengü. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities 7/1 (01 Mart 2026): 19-27. https://doi.org/10.62425/dssh.1861141.
JAMA
1.Kayapalı Aslan B. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 2026;7:19–27.
MLA
Kayapalı Aslan, Bengü. “Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri”. Dynamics in Social Sciences and Humanities, c. 7, sy 1, Mart 2026, ss. 19-27, doi:10.62425/dssh.1861141.
Vancouver
1.Bengü Kayapalı Aslan. Ekonomik Büyüme, Yenilenebilir Enerji ve Beşeri Sermayenin Türkiye’nin Ekolojik Ayakizine Etkileri. Dynamics in Social Sciences and Humanities. 01 Mart 2026;7(1):19-27. doi:10.62425/dssh.1861141