TR
EN
Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması
Abstract
Tek eksenli sıkışma dayanımı (UCS) mühendislik projelerinde en önemli tasarım parametrelerinden biri olup; bir çok projede ve sınıflama sistemlerinde doğrudan kullanılan bir parametredir. UCS’nin elde edilmesindeki güçlükler göz önüne alındığında; makine öğrenimi temelli yaklaşımlar ile tahmin edilmesi dikkat çekmektedir. Çalışma kapsamında bazalt bloklarından alınan 137 adet karot örneği üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar deney sonuçları kullanılarak iki ayrı model elde edilmiştir. Bu modellerde görünür gözeneklilik (n), p dalga hızı (Vp) ve birim hacim ağırlık (n) değerleri girdi parametreleri olup; makine öğrenimi yöntemleri ile UCS tahmin edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla; Gauss Süreç Regresyonu (GSR), Destek Vektör Makineleri (DVM) ve Ağaç Toplulukları Yöntemleri (AT) olmak üzere üç farklı makine öğrenimi yöntemi kullanılmıştır. İki ayrı modele ait beş farklı veri seti için uygulanan üç ayrı makine öğrenimi yönteminin performanslarının değerlendirmesinde R2 (determinasyon katsayısı), RMSE (kök ortalama kare hata), MSE (ortalama kare hata) ve MAE (ortalama mutlak hata) performans indisleri kullanılmıştır. Buna göre; genel olarak üç ayrı makine öğrenimi yönteminin de UCS’ nin tahmininde başarılı olduğu değerlendirilmiş olmakla birlikte AT yönteminin genel olarak daha yüksek tahmin performansı verdiği belirlenmiştir.
Keywords
References
- [1] S. Kahraman, “Evaluation of simple methods for assessing the uniaxial compressive strength of rock,” Int. J. Rock Mech. Min. Sci., vol. 38, no. 7, pp. 981–994, 2001.
- [2] İ. Çobanoğlu and S. B. Çelik, “Estimation of uniaxial compressive strength from point load strength, Schmidt hardness and P-wave velocity,” Bull. Eng. Geol. Environ., vol. 67, no. 4, pp. 491–498, 2008.
- [3] H. A. Nefeslioglu, “Evaluation of geo-mechanical properties of very weak and weak rock materials by using non-destructive techniques: Ultrasonic pulse velocity measurements and reflectance spectroscopy,” Eng. Geol., vol. 160, pp. 8–20, 2013.
- [4] A. E. Aladejare, “Evaluation of empirical estimation of uniaxial compressive strength of rock using measurements from index and physical tests,” J. Rock Mech. Geotech. Eng., vol. 12, no. 2, pp. 256–268, 2020.
- [5] C. Gokceoglu and K. Zorlu, “A fuzzy model to predict the uniaxial compressive strength and the modulus of elasticity of a problematic rock,” Eng. Appl. Artif. Intell., vol. 17, no. 1, pp. 61–72, 2004.
- [6] K. Zorlu, C. Gokceoglu, F. Ocakoglu, H. A. Nefeslioglu, and S. Acikalin, “Prediction of uniaxial compressive strength of sandstones using petrography-based models,” Eng. Geol., vol. 96, no. 3–4, pp. 141–158, 2008.
- [7] I. Yilmaz and G. Yuksek, “Prediction of the strength and elasticity modulus of gypsum using multiple regression, ANN, and ANFIS models,” Int. J. rock Mech. Min. Sci., vol. 46, no. 4, pp. 803–810, 2009.
- [8] S. Dehghan, G. H. Sattari, S. C. Chelgani, and M. A. Aliabadi, “Prediction of uniaxial compressive strength and modulus of elasticity for Travertine samples using regression and artificial neural networks,” Min. Sci. Technol., vol. 20, no. 1, pp. 41–46, 2010.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 30, 2023
Submission Date
September 11, 2022
Acceptance Date
December 13, 2022
Published in Issue
Year 2023 Volume: 11 Number: 2
APA
Gültekin, N., & Doğan, A. (2023). Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması. Duzce University Journal of Science and Technology, 11(2), 1059-1074. https://doi.org/10.29130/dubited.1173624
AMA
1.Gültekin N, Doğan A. Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması. DUBİTED. 2023;11(2):1059-1074. doi:10.29130/dubited.1173624
Chicago
Gültekin, Nurgül, and Ayhan Doğan. 2023. “Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi Ve Performanslarının Karşılaştırılması”. Duzce University Journal of Science and Technology 11 (2): 1059-74. https://doi.org/10.29130/dubited.1173624.
EndNote
Gültekin N, Doğan A (April 1, 2023) Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması. Duzce University Journal of Science and Technology 11 2 1059–1074.
IEEE
[1]N. Gültekin and A. Doğan, “Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması”, DUBİTED, vol. 11, no. 2, pp. 1059–1074, Apr. 2023, doi: 10.29130/dubited.1173624.
ISNAD
Gültekin, Nurgül - Doğan, Ayhan. “Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi Ve Performanslarının Karşılaştırılması”. Duzce University Journal of Science and Technology 11/2 (April 1, 2023): 1059-1074. https://doi.org/10.29130/dubited.1173624.
JAMA
1.Gültekin N, Doğan A. Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması. DUBİTED. 2023;11:1059–1074.
MLA
Gültekin, Nurgül, and Ayhan Doğan. “Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi Ve Performanslarının Karşılaştırılması”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 11, no. 2, Apr. 2023, pp. 1059-74, doi:10.29130/dubited.1173624.
Vancouver
1.Nurgül Gültekin, Ayhan Doğan. Makine Öğrenimi Yöntemleriyle Bazaltlarda Tek Eksenli Sıkışma Dayanımının Değerlendirilmesi ve Performanslarının Karşılaştırılması. DUBİTED. 2023 Apr. 1;11(2):1059-74. doi:10.29130/dubited.1173624
Cited By
Ultrases dalga hızının tahmininde farklı makine öğrenimi yöntemlerinin karşılaştırılması
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1362940Toprak Organik Karbonu Ölçek Küçültme Işlemi Için Farklı Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Karşılaştırılması: Kahramanmaraş/Ekinözü İlçesi Örneklem Alanı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17474/artvinofd.1638494Estimation of Uniaxial Compressive Strength, Los Angeles Abrasion Loss and Frost Loss in Basalts with Flexible Calculation Methods
Journal Of The Geological Society Of India
https://doi.org/10.17491/jgsi/2026/174363