Düzce İli Kestane Balında Bazı Kalite Kriterlerinin Araştırılması

Abstract

Bal, binlerce yıldır insanlar tarafından tüketilen ve çeşitli kültürlerde önemli bir yere sahip olan doğal bir besin kaynağıdır. Kestane balı Düzce ilinde üretilen önemli bir bal türüdür. Balın kalitesinin ve saflığının belirlenmesi, tüketicilerin güvenli, yüksek kaliteli bala erişimini sağlar. Balın insan sağlığı açısından tüketime uygunluğuna ilişkin kontrol kriterleri Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nde (2020/7) tanımlanmıştır. Düzce Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜBİT), ticari olmayan, iç kalite kontrol amaçlı bal analizi taleplerine yanıt vermektedir. Bu çalışmada Düzce ilinde üretilen ve DÜBİT laboratuvarlarında analiz edilen bal numunelerinin sonuçları Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği kriterlerine göre incelenmiş ve sonuçların bir değerlendirmesi yapılmıştır. Test sonuçlarına göre örneklerin %38'i şeker profili, %20'si iletkenlik ve %16'sı prolin parametreleri başta olmak üzere kalite kriterlerine uygun bulunmamıştır. Buna ek olarak, balların %13'ünde yapılan polen analizinde, beyan edilen bitki familyasına uymayan polen yoğunlukları tespit edilmiştir. Halk sağlığı açısından bakıldığında, yüksek kaliteli, güvenilir ve doğal bal ürünlerinin tüketilmesi önemlidir. Bu nedenle arı ürünlerinin kalite kontrolü üreticiden tüketiciye kadar yapılmalıdır.

Keywords

• kestane balı
• doğal ürün
• bal analizleri
• arı ürünü
• kalite kriterleri

Investigation of Some Quality Criteria in Chestnut Honey of Düzce Province

Abstract

Honey is a natural food source that has been consumed by humans for thousands of years and has an important place in various cultures. Chestnut honey is an important type of honey produced in Düzce province. Determining the quality and purity of honey ensures that consumers have access to safe, high-quality honey. The control criteria for the suitability of honey for human health consumption are defined in the Turkish Food Codex Communiqué on Honey (2020/7). Düzce University Scientific and Technological Research Application and Research Center (DÜBİT) responds to requests for honey analysis for non-commercial, internal quality control purposes. In this study, the results of honey samples produced in the province of Düzce and analyzed in the laboratories of DÜBİT were examined according to the criteria of the Turkish Food Codex Communiqué on Honey and an evaluation of the results was carried out. According to the test results, 38%, 20% and 16% of the samples were found to be unsuitable for the quality criteria, especially for the sugar profile, conductivity and proline parameters, respectively. Additionally, pollen analysis of 13% of the honey samples revealed pollen densities that did not match the declared plant family. From a public health point of view, it is important to consume high-quality, reliable and natural honey products. Therefore, quality control of bee products should be carried out from the producer to the consumer.

Keywords

• chestnut honey
• natural product
• honey analyses
• bee product
• quality criteria

References

1. [1] A. Coşkun, “Türkiye’de bal sektörünün mevcut durum değerlendirilmesi ve tüketici eğilimleri,” Yüksek lisans, Tarım Ekonomisi, Tekirdağ Namık Kemal Uni., Tekirdag, Türkiye, 2019.
2. [2] A. N. Morkoç, “Eski Ön Asya Tıbbında Bal,” Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, c. 12, s. 3, ss. 450–455, 2022.
3. [3] E. Terzi, “Bilecik ve çevresinde üretilen ballarda bulunan polenlerin araştırılması,” Yüksek Lisans, Biyoloji, Anadolu Uni., Eskisehir, 2009.
4. [4] M. Kekeçoğlu, S. Bir, and M. K. Acar, “Determination of anatolian honeybee biodiversity by wing characters,” Sociobiology, vol. 70, no. 3, pp. 8333, 2023.
5. [5] S. A. El Sohaimy, S. H. D. Masry, and M. G. Shehata, “Physicochemical characteristics of honey from different origins,” Ann. Agric. Sci., vol. 60, no. 2, pp. 279–287, 2015.
6. [6] A. Özkök and N. Ecem Bayram, “Kestane (Castanea sativa) balı örneklerinin botanik orjinlerinin doğrulanması ve toplam polen sayıları,” U. Bee J., c. 21, s. 1, ss. 54–65, 2021. [7] F. Villani, M. Pigliucci, and M. Cherubini, “Evolution of Castanea sativa mill, in Turkey and Europe,” Genet Res, vol. 63, no. 2, pp. 109–116, 1994.
7. [8] M. Conedera, W. Tinner, P. Krebs, D. De Rigo, and G. Caudullo, “Castanea sativa in Europe: distribution, habitat, usage and threats” in European Atlas of Forest Tree Species, 1st ed., Luxembourg, EU: Publication Office of the European Union, 2016, pp-78-79
8. [9] K. Yılmaz, E. Ceylan, and G. Derelioğlu, “Determination of chestnut honey consumption characteristics as a traditional treatment method and its effect on protection from covid-19,” Complement Med Res, vol. 29, no. 3, pp. 205–212, 2022.

9. [10] S. Bogdanov. (2009, September 21). Harmonised Methods of The International Honey Commission [Online]. Available: https://www.ihc-platform.net/ihcmethods2009.pdf.
10. [11] Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği. T.C. Resmi Gazete, Sayı: 31107, 22 Nisan 2020.
11. [12] N. E. Bayram and E. Demir, “Specifying some quality characteristics of monofloral and multifloral honey samples,” HJBC, vol. 3, no. 46, pp. 417–423, 2018.
12. [13] M. Özgüven, E. Demircan, and B. Özçelik, “Çeşitli Yörelerimizde Üretilen Çiçek Ballarının Fizikokimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi ve Türk Gıda Kodeksi’ne Uygunluğunun Değerlendirilmesi,” Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, s. 20, ss. 321–326, 2020.
13. [14] Bal - Diastaz Aktivitesi Tayini, Türk Standartlar Enstitüsü TS 13364, 2008.
14. [15] Bal - Elektrik İletkenliği Tayini, Türk Standartlar Enstitüsü TS 13366, 2008.
15. [16] Bal - Su Muhtevası Tayini - Refraktometrik Metot, Türk Standartlar Enstitüsü TS 13366, 2008.
16. [17] Bal – Serbest Asit Muhtevasının Tayini, Türk Standartlar Enstitüsü TS 13360, 2008.
17. [18] N. Mayda, A. Özkök, and K. Sorkun, “Some characteristic properties of chestnut and rhododendron honeys in Turkey,” HJBC, vol. 1, no. 46, pp. 135–145, 2018.
18. [19] Ç. Atsay and E. Altundağ Çakır, “Düzce yöresi ballarında polen analizi,” Eurasian J. Forest Sci. c. 10, s. 2, ss. 42–63, 2022.
19. [20] E. A. Yıldırım, N. Karlıoğlu Kılıç, and N. Güneş Özkan, “Pollen analysis of honeys from Yığılca region (Düzce), Turkey,” Eurasian J. Forest Sci., vol. 9, no. 3, pp. 259–271, 2021.
20. [21] Bal - Nispi Polen Muhtevası Tayini, Türk Standartlar Enstitüsü TS 13363, 2008.
21. [22] K. Sorkun, Türkiye’nin nektarlı bitkileri, polenleri ve balları. 1.baskı, Ankara, Türkiye: Palme Yayıncılık, 2008.
22. [23] Ş. Cınbırtoğlu, Bal arıları (Apis mellifera L.) için Türkiye florasına ait önemli bitkiler ve polenleri. 1.baskı, Ankara, Türkiye: TAGEM, 2022.
23. [24] Nurten Türkarslan. (2022, 22 Mart). Polen Kütüphanesi, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. 2022. [Çevrimiçi]. Erişim: https://gidalab.tarimorman.gov.tr/gidareferans/Menu/129/Polen-Kutuphanesi
24. [25] M. Kambur, M. Kekeçoğlu, and İ. Yildiz, “Düzce ili yiğilca ilçesinde üretilen ballarin kimyasal ve palinolojik analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi,” Uludag Bee J., c. 15, s. 2, ss. 67–79, 2015.
25. [26] M. Kekecoglu, E. Sonmez, M. K. Acar, and S. A. Karaoglu, “Pollen analysis, chemical composition and antibacterial activity of Anatolian chestnut propolis collected from Yığılca region,” Biol. Bull., vol. 48, no. 6, pp. 721–728, 2021.