Türkiye’de Ulaşılabilirlik Mevzuatının Taşınmaz Kültür Mirası Bağlamında Değerlendirilmesi

Abstract

Türkiye'deki yapılı çevrelerde karşılaşılan koruma uygulamalarının birçoğu yapıya salt fiziki anlamda yoğunlaşmakta, özellikle insan ölçeği ve davranış kalıplarını göz ardı etmektedir. Bununla birlikte son yıllarda, taşınmaz kültür varlıklarının, bünyelerinde barındırdıkları etkinlik, hizmet ve bilgilerle birlikte ulaşılabilir biçimde korunması bilimsel, medya ve uygulama alanlarında da konu edilmektedir. Başta Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi olmak üzere tüm küresel, uluslararası ve ulusal mevzuat çerçevesinde, kamuya açık tüm imkânlara ulaşılabilirliğin bir insan hakkı olduğu ve bu hakkın devletlerin tüm kademelerince sağlanması zorunludur. Bu çalışmada küresel ve uluslararası metinler ile T.C. Anayasası’nın eşitlik ilkesine dayanılarak hazırlanan ulaşılabilirlik mevzuatı; hizmetlerini korunması gerekli kültür varlığı taşınmazlarda yürüten kamu kurumları ve kamusal fonksiyondaki diğer yapılar bağlamında değerlendirilecektir. Öncelikle yapılı çevrenin ulaşılabilirliği ile doğrudan ya da dolaylı ilgili mevzuat taranacak bu metinler koruma özelinde değerlendirilecektir.

Keywords

• Ulaşılabilirlik
• Koruma
• Kültür Varlığı
• Mevzuat

Evaluation of Immovable Cultural Heritage in Context of Accessibility Legislation in Turkey

Abstract

Numerous preservation applications encountered at built environments in Turkey are focused on historic heritages in only physical meaning; more particularly, human proportions and behavioral patterns are ignored. However, in recent years, accessible preservation of cultural heritage buildings with all of their activities, services and informations is discussed at academic, media and application areas. Within the scope of UN Declaration of Human Rights and all global, international and national codes, accessibility to all public opportunities is a human right and meeting of this right by all levels of nations is obligatory. In this study, accessibility legislation effectuated based on the principle of equality of global and international codes and also the Constitution of the Turkish Republic will be evaluated in context of historical public buildings. First of all, legislation which interests accessibility of the built environment directly or indirectly will be scanned, than these codes will be evaluated specifically in context of preservation.

Keywords

• Accessibility
• Preservation
• Cultural Heritage
• Legislation