Melamin Kaplı Yonga ve Lif Levhalarda Formaldehit Emisyonu Belirleme Yöntemleri
Abstract
Odun esaslı levhalarda bağlayıcı olarak kullanılan üre formaldehit, melamin üre formaldehit gibi kimyasallar kullanımı her geçen gün önemi artan bir sorun haline gelmiştir. Levhaları üreten ve satan işyerlerinde ve daha sonra son ürün olarak kullanılan ev, işyeri ve okul gibi mekanlarda kansorejen etki gösteren formaldehit salınımı insan sağlığını tehdit etmektedir. Formaldehit emisyonu ile ilgili Avrupa ülkeleri, Amerika ve diğer gelişmiş ülkelerde yasal zorunluluk gereği sınırlamalar getirilmiş ve CARB, E1 belgelendirmeleri ile odun esaslı ürünler sertifikalandırılmaktadır. Bu çalışma, melamin kaplı yonga ve lif levhaların oda metodu ve gaz analiz metoduna göre formaldehit emisyonlarının ölçülmesi, ne kadar zaman içerisinde azaldığı ve formaldehit salınımının insan sağlığına olan etkilerini açıklamak ve konuya dikkat çekmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda; melamin kaplı yonga ve lif levhaların formaldehit emisyonlarının oda metodunda deneye başlandığından itibaren 10. ölçüm günü içerisinde denge durumuna geldiği tespit edilmiştir. Gaz analiz metoduna göre de 3. aydan itibaren emisyonun azaldığı 7. ayda en düşük seviyelere geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca sıcaklık, rutubet, havalandırma gibi ortam şartlarından ve formaldehit tetikleyici ürünlerden çabuk etkilendiği görülmüştür.
Keywords
Formaldehit emisyonu, belgelendirme, melamin kaplı yonga ve lif levha
References
- Aksakal F. N., Acar Vaizoğlu S., Güler Ç.,Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, 14(12) (2005) 268-272. Boran S., Orta yoğunlukta lif levha üretiminde kullanılan üre formaldehit tutkalına farklı kimyasal maddeler ilave edilerek serbest formaldehit içeriğinin azaltılması, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon-Türkiye,(2010).
- Vaizoğlu S.A., Tekbaş F., Evci D., Sürekli tıp eğitim dergisi, 9(10) (2000).
- Zelenıuc O., Beldean E., Pro ligno, 9(4) (2013) 498-503.
- Şahin H.T., Filiz M., Sütçü A., Usta P., Çiçekler M., Bozkurt C., Laminart, ISSN:1303-03X, 73 (2011) 116-119.
- Çolakoğlu G., Kontrplak üretim şartlarının formaldehit emisyonu ve teknik özelliklere etkisi, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon-Türkiye, (1993).
- URL-1, http://www.chimarhellas.com/rd/publications-4/, (Erişim tarihi: Eylül 2013).
- TS EN 326-1, Ahşap esaslı levhalar-Numune alma kesme ve muayene. Bölüm 1: deney numunelerinin seçimi, kesimi ve deney sonuçlarının gösterilmesi Türk Standardları Enstitüsü, Ankara,(1999).
- TS EN 323, Ahşap esaslı levhalar-birim hacim ağırlığı tayini, Türk Standardları Enstitüsü, Ankara,(1999).
- TS EN 717-1, Ahşap esaslı levhalar-formaldehit salınımının tayini-bölüm1: oda metodu ile formaldehit yayılması, Türk Standardları Enstitüsü, Ankara,(2006).
- TS EN 717-2, Ahşap esaslı levhalar-formaldehit ayrışması tayini-bölüm2: gaz analiz metodu ile formaldehit ayrışması, Türk Standardları Enstitüsü, Ankara,(1999).