Research Article

İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri

Volume: 9 Number: 3 May 29, 2021
EN TR

İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri

Abstract

İklim koşullarından etkilenmeden alışveriş, eğlenme, sosyalleşme gibi fonksiyonlara tek bir mekânda erişebilme imkânı sunması nedeniyle kapalı alışveriş merkezleri günümüzde yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Ancak konforlu iç mekân koşulları sağlamak amacıyla bu mekânlar gün boyu yapay aydınlatma ve iklimlendirme sistemleri ile desteklenmektedir. İnsanların fizyolojik ve psikolojik dengesinde önemli rol oynayan günışığından yeterince faydalanamayan bu mekânlarda çalışan kişilerde kronik hale gelen bazı sağlık sorunları görülmesi olasıdır. Alışveriş merkezi (AVM) kullanıcıları kısıtlı bir zaman içerisinde bu koşullara maruz kalırken AVM çalışanları gün boyu bu koşullardan etkilenmektedir. Bu çalışma ile AVM’lerde çalışanların fiziksel konfor değerlendirmesi yapılarak, konfor parametrelerinin kullanıcıya etkileri bağlamında çıkarımlar elde etmek, yeterli konfor düzeyine ulaşılabilirlik konusunda önerilerde bulunarak, sağlıklı bir toplumsal yaşam için katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla örneklem olarak Edirne’de seçilen 500 kişilik çalışan grubu olan bir AVM’de çalışanların iç ortamın ısıl konfor, iç hava kalitesi, görsel ve işitsel konfor durumlarını belirlemek amacıyla 240 katılımcıya anket uygulanmış ve elde edilen sonuçların istatistiksel analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda AVM çalışanlarının %26,7’si ısıl konforun uygun bulmamıştır. ASHRAE 55’e göre %80, TS EN ISO 7730’a göre %90’ının ortam koşullarından memnun olduğu durum konforlu olarak kabul edilmektedir. Bu durumda AVM’nin ısıl konfor durumu uygun değildir. İç hava kalitesi açısından çalışanların %21-37 oranında rahatsızlık duyduğu ve bu durumun çalışılan mağaza türü, kat ve sigara içme gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Görsel konfor açısından çalışanların %65’inin gün içerisinde gün ışığından yeteri kadar faydalanamadığı ancak yapay aydınlatma koşullarını %67 oranında uygun bulduğu görülmüştür. İşitsel konfor açısından çalışanların %80’i memnun değildir. Gürültü kaynağının ise çoğunlukla iç ortam kaynaklı olduğu anlaşılmaktadır. Atriumlu kapalı planlı bir AVM örneğinde gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda tasarım ve planlama aşamasında doğal havalandırma ve aydınlatma çözümlerine önem verilmesi çalışanlarının işlerini daha sağlıklı ve verimli bir şekilde sürdürebilmesi açısından önemlidir.

Keywords

References

  1. [1] S. E. Seker, “Maslow’un ihtiyaçlar piramidi,” YBS Ansiklopedisi, c. 1, s. 1, ss. 44-45, 2014.
  2. [2] S. Habıbı, “Bina kabuğunun enerji etkin üzerine ısı, ışık ve ses açısından bir çalışma incelenmesi,” Yüksek Lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2012.
  3. [3] Y. Epstein ve D. S. Moran, “Thermal comfort and the heat stress indices,” Industrial Healt, c. 44, s. 3, ss. 388-38, 2006.
  4. [4] F. Şenkal Sezer, “Sağlık ocaklarında konfor koşullarının değerlendirilmesi: Bursa/Nilüfer örneği,” Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 28, s. 1, ss. 197-208, 2015.
  5. [5] G. K. Oral, A. K. Yener ve N. T. Bayazit, “Building envelope design with the objective to ensure thermal, visual and acoustic comfort conditions,” Building and Environment, c. 39, ss. 281-287, 2004.
  6. [6] M. Özdamar ve F. Umaroğulları, “Thermal comfort and indoor air quality,”International Journal of Scientific Research, and Innovative Technology,’’ c. 5, s. 3, ss. 90-109, 2018.
  7. [7] İ. Atmaca ve A. Yiğit, “Isıl konfor ile ilgili mevcut standartlar ve konfor parametrelerinin çeşitli modeller ile incelenmesi,” IX. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 2009, ss. 543-555.
  8. [8] S. C. Sekhar, “Thermal comfort in air-conditioned buildings in hot and humid climates –why are we not getting it right?,” Indoor Air, c. 26, s.1, ss. 138-152, 2016.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 29, 2021

Submission Date

June 21, 2020

Acceptance Date

March 25, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 3

APA
İldeş, E., Taşdemir, F. D., & Umaroğulları, F. (2021). İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(3), 406-429. https://doi.org/10.29130/dubited.755756
AMA
1.İldeş E, Taşdemir FD, Umaroğulları F. İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri. DUBİTED. 2021;9(3):406-429. doi:10.29130/dubited.755756
Chicago
İldeş, Ebru, Fatma Dila Taşdemir, and Filiz Umaroğulları. 2021. “İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology 9 (3): 406-29. https://doi.org/10.29130/dubited.755756.
EndNote
İldeş E, Taşdemir FD, Umaroğulları F (May 1, 2021) İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri. Duzce University Journal of Science and Technology 9 3 406–429.
IEEE
[1]E. İldeş, F. D. Taşdemir, and F. Umaroğulları, “İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri”, DUBİTED, vol. 9, no. 3, pp. 406–429, May 2021, doi: 10.29130/dubited.755756.
ISNAD
İldeş, Ebru - Taşdemir, Fatma Dila - Umaroğulları, Filiz. “İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology 9/3 (May 1, 2021): 406-429. https://doi.org/10.29130/dubited.755756.
JAMA
1.İldeş E, Taşdemir FD, Umaroğulları F. İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri. DUBİTED. 2021;9:406–429.
MLA
İldeş, Ebru, et al. “İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 9, no. 3, May 2021, pp. 406-29, doi:10.29130/dubited.755756.
Vancouver
1.Ebru İldeş, Fatma Dila Taşdemir, Filiz Umaroğulları. İç Mekân Konfor Şartlarının AVM (Alışveriş Merkezi) Çalışanları Üzerindeki Etkileri. DUBİTED. 2021 May 1;9(3):406-29. doi:10.29130/dubited.755756

Cited By