Research Article

Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi

Volume: 9 Number: 1 January 31, 2021
EN TR

Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi

Abstract

İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri, iş süreçlerinde oluşan kaza ve hastalıkların sayısının azaltılması amacıyla kullanılan temel yaklaşımlardan biridir. Sürekli gelişme bağlamında inşa edilen bu sistemlerin hedeflenen sonuçları doğurması, sistem kapsamında geliştirilen performans ölçüm araçlarının oluşturulması ile mümkündür. Kapsamlı bir performans ölçüm aracı, birden fazla göstergeyi içermeli, sayısal analiz imkanı sunmalı ve karşılaştırma yapabilmeye elverişli olmalıdır. Bu araştırmada, etkin bir iş sağlığı ve güvenliği performans ölçümü aracının geliştirilmesi amacıyla; performans gösterge havuzu oluşturulmuş ve uygun göstergeler taranarak belirlenmiş, Entropy ve TOPSIS tabanlı çok kriterli bir karar verme modeli geliştirilmiş, Türkiye’de demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren bir firmadan elde edilen veriler kullanılarak Entropy tabanlı bir gösterge ağırlığı belirleme çalışması yapılmış, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performansı, yıllar itibariyle TOPSIS kullanılarak karşılaştırmalı olarak hesaplanmış ve araştırmanın sonuçları, zayıf yanları ve yeni araştırma imkanları tartışılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, “güvenli olmayan faaliyetler nedeniyle meydana gelen kazaların sayısı”, 0,2971 ağırlığıyla en önemli göstergedir. Buna ek olarak, TOPSIS tabanlı göreceli yakınlık değerleri, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performans sıralamasının 2018, 2017, 2016, 2015 ve 2014 şeklinde gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgulara göre, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performansında yıllar itibari ile bir gelişme sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmada geliştirilen çok kriterli karar verme modelinin karar vericilerin karar alma süreçlerine belirtilen katkıları sunabileceği öngörülmektedir: iş sağlığı ve güvenliği performanslarının karşılaştırmalı analizlerinin yapılması, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki farklı göstergelerin dikkate alınması, bu analizlerin yıllık raporlarda kullanılmasıyla paydaşların firma hakkında yapacakları yatırım kararlarının sağlıklı bir biçimde alınabilmesi ve sezgilere dönük karar verme sürecinin bilimsel olarak desteklenmesi.

Keywords

References

  1. [1] K. Hakkinen, “Safety Management: From Basic Understanding Towards Excellence,” Integrated Occupational Safety and Health Management, Switzerland: Springer, 2015, ss. 7-15.
  2. [2] M. Erol, “Occupational health and work safety systems ın compliance with Industry 4.0: research direction,” International Journal of E-business and E-government Studies, c. 11, s. 2, ss. 119-133, 019.
  3. [3] J. Harrison ve Dawson. L, “Occupational health: meeting the challenges of the next 20 years,” Safety and Health at Work, c. 7, ss. 143-149, 2016.
  4. [4] G. Serin ve M.T. Çuhadar, “İş Güvenliği ve Sağlığı Yönetim Sistemi,” SDÜ Teknik Bilimler Dergisi, c. 5, s. 2, ss. 44-59, 2015.
  5. [5] P. Drucker, Out of Crisis. The MIT Press, New York, 2000.
  6. [6] C. Redinger, “Occupational Health and Safety Management Systems,” Occupational Health and Safety Management Systems, CRC Press Taylor and Francis Group, 2019, ss. 79-93.
  7. [7] T. Akpınar ve E. Öğütoğulları, “OHSAS 18001 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi,” Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, c. 2, s. 3, ss. 97-104, 2016.
  8. [8] A. R. A. Hamid, B. Singh, W.Z.W Yusof, ve A.K.T. Yang, “Integration of safety, health and environment and quality management system in construction: a review,” Jurnal Kejuretaan Awam, c. 16, s. 1, ss. 24-27, 2004.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 31, 2021

Submission Date

September 29, 2020

Acceptance Date

December 2, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

APA
Erol, M., & Erdebilli, B. (2021). Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(1), 337-359. https://doi.org/10.29130/dubited.801867
AMA
1.Erol M, Erdebilli B. Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. DUBİTED. 2021;9(1):337-359. doi:10.29130/dubited.801867
Chicago
Erol, Merve, and Babek Erdebilli. 2021. “Firmaların İş Sağlığı Ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9 (1): 337-59. https://doi.org/10.29130/dubited.801867.
EndNote
Erol M, Erdebilli B (January 1, 2021) Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. Duzce University Journal of Science and Technology 9 1 337–359.
IEEE
[1]M. Erol and B. Erdebilli, “Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi”, DUBİTED, vol. 9, no. 1, pp. 337–359, Jan. 2021, doi: 10.29130/dubited.801867.
ISNAD
Erol, Merve - Erdebilli, Babek. “Firmaların İş Sağlığı Ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9/1 (January 1, 2021): 337-359. https://doi.org/10.29130/dubited.801867.
JAMA
1.Erol M, Erdebilli B. Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. DUBİTED. 2021;9:337–359.
MLA
Erol, Merve, and Babek Erdebilli. “Firmaların İş Sağlığı Ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 9, no. 1, Jan. 2021, pp. 337-59, doi:10.29130/dubited.801867.
Vancouver
1.Merve Erol, Babek Erdebilli. Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. DUBİTED. 2021 Jan. 1;9(1):337-59. doi:10.29130/dubited.801867

Cited By