Research Article

Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması

Volume: 10 Number: 4 October 25, 2022
TR EN

Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması

Abstract

Bilindiği üzere akut kalp krizinden ölümlerin çoğu, medikal tedaviye başlanmadan gelişse de hastane içi mortalite 50'li yıllarda %30-35 oranında iken günümüzde akut kalp krizinin hastane mortalitesi %5-7 civarına indiği görülmektedir. Bunun başlıca nedeni biyokimyasal belirteç kontrollerinin gelişen teknoloji ile artması ve tanı sistemlerinin gelişmesidir. Günümüzde pek çok hastalığın referans değerlerinin yıllara ya da farklı faktörlere göre değiştiği bilinmektedir. Ayrıca hasta şikâyetleri ile bulguların karşılaştırmalı bir çalışması yapılmadığından yapay zekâ çağına geçilen günümüzde hastaların acil servislerde belirttiği şikâyetlerin standardize edilerek yazılımsal bir program oluşturulmasının acil servis hekimlerine fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Bu amaçla bu çalışmada,Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis birimine farklı şikâyetlerle başvuran hastalarda kalp krizi risk faktörleri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Mayıs– Ekim 2016 tarihleri arasında 6607 hasta verisinin analizi kan tahlilleri, şikâyet ve muayene bulguları olarak 3 aşamada düzenlenmiştir. Bu veriler SPSS 24.0 paket programıyla ki-kare bağımsızlık testi ve karar ağacı modellemesi ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Hastaların ön muayenede belirttiği şikâyetler ile kalp krizi ve cinsiyete göre ki-kare bağımsızlık testi uygulanmıştır. Buna göre; kalp krizi ile göğüs ağrısı, çarpıntı, terleme ve nefes darlığı şikâyetlerinin bağımlı olduğu belirlenirken; cinsiyete göre de karın ağrısı, çarpıntı, sırt ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, nefes darlığı, bulantı ve kusma şikâyetlerinin bağımlı olduğu görülmüştür. Karar ağacı modellemesinde ise, modele bağımlı değişken sadece kalp krizi olarak seçilirken bağımsız değişkenler olarak yaş, cinsiyet, kan tahlili sonuçları, hasta şikâyet ve muayene bulguları eklenerek 4 farklı modelde incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda yaş, çarpıntı, terleme, cinsiyet, göğüs ağrısı, diyastolik arter basıncı ve Troponin I’nın önemli olduğu saptanmıştır. Böylece elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde acile gelenlerde kalp krizi risk olasılığının belirlenmesi için 4 farklı karar destek sistemi oluşturulmuştur. Buna göre hekimler acile gelenlerdeki ilk bulgulara göre kalp krizi geçirme riskini karar destek sistemleri vasıtasıyla belirleyebileceklerdir.

Keywords

Kalp krizi, Pearson Ki-Kare, Karar ağacı modelleri, Karar destek sistemleri

References

  1. [1]C. J. McAloon, L. M. Boylan, T. Hamborg, N. Stallard, F. Osman, P. B. Lim and S. A. Hayat, “The changing face of cardiovascular disease 2000-2012: An analysis of the world health organisation global health estimates data,” International Journal of Cardiology. vol. 1, no. 224, pp. 256-264, 2016.
  2. [2]F. Bulut, “Heart Attack Risk Detection Using Bagging Classifier,” 24th Signal Processing and Communication Application Conference (SIU), Zonguldak, 2016.
  3. [3]A. B. Storrow and W.B. Gibler, “Chest Pain Centers: Diagnosis of Acute Coronary Syndromes,” Annals of Emergency Medicine, vol., 35, no. 5, pp. 449-461, 2000.
  4. [4]İ. Buçan, “Kalp Krizi Karar Destek Sistemi,” Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017.
  5. [5]İ. B. Kırkkebir, T. Kurt, “Hemşirelik Bilişimi ve Karar Verme Sürecinde Klinik Karar Destek Sistemlerinin Önemi,” Hemşirelik Bilimi Dergisi, c.3,s.3,ss. 28–31, 2020.
  6. [6]F. Temoçin, H. Köse, A. A. Sürel, “Enfeksiyon kontrol önlemlerine ilişkin klinik karar destek sistemlerinin hazırlanması ve etkililiğin değerlendirilmesi,” Journal of Health Sciences and Medicine, c.2, s.2, ss.54-57, 2019.
  7. [7] M. Özata, Ş. Aslan, “Klinik karar destek sistemleri ve örnek uygulamalar,” Kocatepe Tıp Dergisi, c.5, s.2, ss. 11-17, 2004.
  8. [8] P. S. Roshanov, S. Misra, H. C. Gerstein, A. X. Garg, R. J. Sebaldt, J. A. Mackay, L. Weise-Kelly, T. Navarro, N. L. Wilczynski and R. B. Haynes, “Computerized clinical decision support systems for chronic disease management: A decision-maker-researcher partnership systematic review,” Roshanov et al. Implementation Science, vol.6, no.92, 2011.
  9. [9] S. U. Amin, K. Agarwal and R. Beg, “Data Mining in Clinical Decision Support Systems for Diagnosis, Prediction and Treatment of Heart Disease,” International Journal of Advanced Research in Computer Engineering & Technology (IJARCET) vol.2, no.1, 2013.
  10. [10] S. Safdar, S. Zafar, N. Zafar and N. F. Naurin. “Machine learning based decision support systems (DSS) for heart disease diagnosis: a review,” Artificial Intelligence Review. vol50, pp.597-623, 2018.
APA
Özdemir, G., Bilen, Ö., & Canım Ateş, S. (2022). Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması. Duzce University Journal of Science and Technology, 10(4), 2093-2106. https://doi.org/10.29130/dubited.907952
AMA
1.Özdemir G, Bilen Ö, Canım Ateş S. Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması. DUBİTED. 2022;10(4):2093-2106. doi:10.29130/dubited.907952
Chicago
Özdemir, Gülüzar, Ömer Bilen, and Sezen Canım Ateş. 2022. “Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi Için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması”. Duzce University Journal of Science and Technology 10 (4): 2093-2106. https://doi.org/10.29130/dubited.907952.
EndNote
Özdemir G, Bilen Ö, Canım Ateş S (October 1, 2022) Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması. Duzce University Journal of Science and Technology 10 4 2093–2106.
IEEE
[1]G. Özdemir, Ö. Bilen, and S. Canım Ateş, “Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması”, DUBİTED, vol. 10, no. 4, pp. 2093–2106, Oct. 2022, doi: 10.29130/dubited.907952.
ISNAD
Özdemir, Gülüzar - Bilen, Ömer - Canım Ateş, Sezen. “Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi Için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması”. Duzce University Journal of Science and Technology 10/4 (October 1, 2022): 2093-2106. https://doi.org/10.29130/dubited.907952.
JAMA
1.Özdemir G, Bilen Ö, Canım Ateş S. Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması. DUBİTED. 2022;10:2093–2106.
MLA
Özdemir, Gülüzar, et al. “Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi Için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 10, no. 4, Oct. 2022, pp. 2093-06, doi:10.29130/dubited.907952.
Vancouver
1.Gülüzar Özdemir, Ömer Bilen, Sezen Canım Ateş. Hastane Aciline Gelenlerde Kalp Krizi Risk Olasılığının Belirlenmesi için Bir Karar Destek Sisteminin Oluşturulması. DUBİTED. 2022 Oct. 1;10(4):2093-106. doi:10.29130/dubited.907952