Sıcaklık stresine maruz bırakılan bazı makarnalık buğday çeşitlerinin kalite özelliklerinin incelenmesi
Abstract
Diyarbakır şartlarında 2010–2011 ve 2011-2012 yetiştirme sezonlarında yürütülen bu çalışmada bazı makarnalık buğday genotiplerinin kalite özellikleri incelenmiştir. Araştırmada materyal olarak farklı özelliklere sahip 2 yerel çeşidin dahil olduğu 13 adet makarnalık buğday genotipi genetik materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, sulu şartlarda tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak normal ve geç ekim şeklinde kurulmuş ve genotiplerin hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı, camsılık oranı, protein içeriği, irmik rengi ile mini SDS değeri incelenmiştir. Ayrıca genotiplere ait veriler kullanılarak oluşturulan Biplot grafiğinde, protein ile camsılık oranı aynı grupta yer alırken, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, irmik rengi ve mSDS değeri ise farklı gruplarda yer almıştır. Diyarbakır-81 çeşidi stres şartlarında en tolerant çeşit olurken; OmrabiS, Şölen ve Ç-1252 çeşitleri ise normal ekim şartlarına daha iyi uyum göstermişlerdir
Keywords
Makarnalık buğday,Normal ve geç ekim,Kalite,Biplot analizi,Sıcaklık stresi
References
- Wang, W., Vinocur, B., Altman, A., 2003. Plant responses to drought, salinity and extreme temperatures: Towards genetic engineering for stress tolerance, Planta, 218, 1-14.
- Tekdal, S., 2012. Makarnalık buğdaylarda (Triticum durum desf.) Sıcaklık stresine toleransın belirlenmesinde kullanılabilecek fizyolojik ve morfolojik parametrelerin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Dicle Üniversiesi, Diyarbakır.
- Ayçiçek, M. ve N. Yürür 1997. Türkiye tarımında makarnalık buğday üretimi ve önemi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 11: 267-275.
- Kılıç, H. Özberk, İ., Özberk, F., 1999. Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Sıcak ve Kurağa Toleranslarının Belirlenmesi. Orta Anadolu’da Hububat Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu. Ed. H. Ekiz, 8-11 Haziran Konya s. 358-364.
- Maçãs, B., Gomes, M. C., Dias, A. S., Coutinho, J., 2000. The tolerance of durum wheat to high temperatures during grain filling. In: Royo C, Nachit MM, Di Fonzo N, Araus JL (eds), Options Méditerranéennes. Durum wheat improvement in the Mediterranean region: new challenges, 257-261. CIHEAM, Zaragoza.
- Hasan, M.A., Ahmed, J.U., 2005. Kernel growth physiology of wheat under late planting heat stress, J. Natn.Sci. Foundation Sri Lanka 33(3):193-204.
- Yan, W. 2001. GGE biplot- A windows application for graphical analysis of multi-environment trial data and other types two-way data. Agron J 93:1111-1118.
- Akıncı, C., 1996. Diyarbakır sulu koşullarında farklı ekim zamanının bazı makarnalık buğday çeşitlerinin verim ve verim unsurlarına etkisi üzerinde bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
- Kahraman, T., 2006. Bazı ekmeklik buğday çeşitlerinde farklı ekim zamanı ve azotlu gübreleme uygulamalarının, tane dolum süresi ve tane dolum oranı ile verim ve kalite unsurlarına etkilerinin belirlenmesi. Doktora tezi, Tekirdağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
- Riaz-ud-din, Gulam, M.S., Naeem, A., Makhdoom, H., Aziz ur Rehman, 2010. Effect of temperature on development and grain formatıon in spring wheat. Pak. J. Bot., 42(2): 899-906.