Research Article

LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA

Volume: 16 Number: 31 May 31, 2026
TR EN

LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Bankaların likiditeyi etkin şekilde yönetebilme kapasitesi, hem kârlılıkları hem de finansal sistemin istikrarı açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bu nedenle likidite göstergelerinin finansal başarı üzerindeki etkisinin analiz edilmesi, bankaların sürdürülebilirliği ve risk yönetim performansının geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Literatürde nakit rezerv oranı, kredi/aktif oranı ve kredi/mevduat oranı gibi göstergelerin finansal sonuçlara etkisini inceleyen çalışmaların sınırlı olması, konunun daha kapsamlı ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma BIST Banka Endeksi’nde yer alan dokuz bankanın 2008–2025 dönemine ait verilerini kullanarak likidite yönetiminin finansal başarı üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Bulgular likidite ve banka özelliklerinin kârlılık üzerinde farklı yönlü etkiler yarattığını göstermektedir. Aşırı nakit bulundurmanın özsermaye kârlılığını sınırladığı, banka büyüklüğünün her iki kârlılık göstergesini artırdığı tespit edilmiştir. Kredi/mevduat oranının aktif kârlılığı düşürdüğü, kredi/aktif oranının ise olumlu katkı sağladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, etkin likidite yönetimi ve ölçek avantajlarının doğru kullanımı, bankaların finansal başarısını artırmada belirleyici unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca Granger nedensellik testleri (Dumitrescu ve Hurlin, 2012) sonuçları kredi/aktif oranı ile kârlılık arasında çift yönlü, kredi/mevduat oranı ile hem ROE hem ROA arasında çift yönlü ve banka büyüklüğü ile kârlılık arasında tek yönlü nedensellik ilişkileri olduğunu göstermektedir. Nakit rezerv oranı ile kârlılık arasında ise anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmamaktadır.

Keywords

References

  1. Abbas, F., Ali, S., & Ahmad, M. (2023). Does economic growth affect the relationship between banks' capital, liquidity and profitability: Empirical evidence from emerging economies. Journal of Economic and Administrative Sciences, 39(2), 366-381. https://doi.org/10.1108/JEAS-03-2021-0056
  2. Adenuga, A. O., Mohammed, J. A., Laniyan, C. V., Akintola, A. A., & Asuzu, O. C. (2021). Measuring the impact of loan-to-deposit ratio (LDR) on Banks' liquidity in Nigeria. Economic and Financial Review, 59(2), 43-59.
  3. Ajayi, J. A., & Lawal, Q. A. (2021). Effect of liquidity management on bank performance. Izvestiya Journal of Varna University of Economics, 65(2), 220-237.
  4. Akeem, L. B., Taiwo, O. O., Augustine, A. A., Edinaeval, A. P., & Olawumi, L. B. (2022). Monetary policy and financial performance: Empirical evidence from listed deposit money banks in Nigeria. Journal of Positive School Psychology, 6(9), 5135-5145.
  5. Akinleye, G. T., & Oluwadare, O. E. (2022). Cash reserve requirement and banks' profitability: Evidence from deposit money banks in Nigeria. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 26(1), 1–13.
  6. Akinroluyo, B. I., & Dimgba, C. (2022). Banks liquidity ratio and return on equity of Nigeria deposit money bank in Nigeria. International Journal of Management & Entrepreneurship Research, 4(1), 36-47. https://doi.org/10.51594/ijmer.v4i1.283
  7. Al Qaysi, M. J. R., & BenMabrouk, H. (2024). The impact of balancing liquidity and profitability on evaluating and improving financial performance in Iraqi commercial banks. International Journal of Professional Business Review, 9(11), 1. https://doi.org/10.26668/businessreview/2024.v9i11.4721
  8. AlAli, M.S. (2020). Liquidity management and banks financial performance in Kuwait. Financial Markets, Institutions and Risks, 4(3), 105-111. https://doi.org/10.21272/fmir.4(3).105-111.2020

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

December 2, 2025

Acceptance Date

April 29, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 31

APA
Bekereci, N. E. (2026). LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(31), 283-306. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834366
AMA
1.Bekereci NE. LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16(31):283-306. doi:10.53092/duiibfd.1834366
Chicago
Bekereci, Nur Esra. 2026. “LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 (31): 283-306. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834366.
EndNote
Bekereci NE (May 1, 2026) LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 31 283–306.
IEEE
[1]N. E. Bekereci, “LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 16, no. 31, pp. 283–306, May 2026, doi: 10.53092/duiibfd.1834366.
ISNAD
Bekereci, Nur Esra. “LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16/31 (May 1, 2026): 283-306. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834366.
JAMA
1.Bekereci NE. LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16:283–306.
MLA
Bekereci, Nur Esra. “LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 16, no. 31, May 2026, pp. 283-06, doi:10.53092/duiibfd.1834366.
Vancouver
1.Nur Esra Bekereci. LİKİDİTE YÖNETİMİ İLE FİNANSAL BAŞARININ NEDENSEL ANALİZİ: BIST BANKA ENDEKSİNDE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026 May 1;16(31):283-306. doi:10.53092/duiibfd.1834366

                                                                                                                                                           32482   32483

All works published in this journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License.