Research Article

FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ

Volume: 16 Number: 31 May 31, 2026
TR EN

FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’nin kredi notunu belirleyen temel unsurları yönetişim göstergeleri ve makroekonomik değişkenler çerçevesinde ARDL sınır testi yaklaşımıyla analiz etmektedir. 1994-2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilen analizde, kredi notunun uzun dönemde hükümet etkinliği (HE) ve düzenleyici kalite (DK) tarafından güçlü ve pozitif biçimde belirlendiği tespit edilmiştir. Buna karşılık hukukun üstünlüğü (HÜ) değişkeninin ise modelde sınırlı negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Makroekonomik değişkenlerden enflasyon (ENF) uzun dönemde kredi notunu olumsuz etkilerken, dış borcun (DB) sınırlı düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Kısa dönem sonuçları, özellikle HE değişkeninin gecikmeli farklarının kredi notu üzerinde güçlü ve negatif etkiler oluşturduğunu; DB dinamiklerinin ise kısa vadede pozitif ancak gecikmeli olarak negatif ve beklenen sonuca paralel etkiye sahip olduğunu göstermektedir. ECM katsayısının beklenilen aralıkta olması, kısa dönem dengesizliklerinin hızlı biçimde giderildiğini ve güçlü bir uzun dönem ilişkisinin varlığını teyit etmektedir. Tanı testleri modelin istatistiksel olarak güvenilir ve yapısal açıdan stabil olduğunu göstermektedir. Bulgular, Türkiye’nin kredi notunun kurumsal yönetişim kalitesi ve makroekonomik istikrar unsurlarına duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abotsi, A. K. (2023). Influence of governance indicators on public debt accumulation in Africa. Journal of Economic and Administrative Sciences, https://doi.org/10.1108/JEAS-08-2023-0227
  2. Afsar, A., & Karacayir, E. (2016). Ülke kredi notunun belirleyicileri: Türkiye ve AB ülkeleri üzerine bir uygulama. Journal of Economics Finance and Accounting, 3(4), 320-329.
  3. Akçayır, Ö., & Yıldız, Z. (2014). Kredi derecelendirme notlarının uluslararası standardizasyonu ve Türkiye analizi (1992-2013): Karşılaştırmalı ülke derecelendirme indeksi. Akademik Bakış Dergisi, 40, 1-21.
  4. Alber, N., & Massoud, M. (2024). Determinants of sovereign credit rating in BRICS, G7 and NEXT11 countries: A comparative analysis. Proceedings of The 2nd World Conference on Management, Business, and Finance, 2(1),51-60.
  5. Aras, O. N., & Öztürk, M. (2018). The effect of the macroeconomic determinants on sovereign credit rating of Turkey. Journal of Management, Economics, and Industrial Organization, 2(2), 62-75.
  6. Asongu, S., & Odhiambo, N. M. (2022). Governance and renewable energy consumption in Sub-Saharan Africa. International Journal of Energy Sector Management, 16(2), 209-223.
  7. Aytekin, M., & Hatırlı, S. A. (2021). Türkiye’de işlenmemiş gıda enflasyonunu etkileyen faktörlerin analizi: ARDL yaklaşımı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 203-216.
  8. Azam, M. (2022). Governance and economic growth: evidence from 14 Latin America and Caribbean countries. Journal of the Knowledge Economy, 13(2), 1470-1495.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis, Inflation, Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2026

Submission Date

December 3, 2025

Acceptance Date

January 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 31

APA
Kayantaş, B., & Çayın, M. (2026). FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(31), 132-150. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204
AMA
1.Kayantaş B, Çayın M. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16(31):132-150. doi:10.53092/duiibfd.1835204
Chicago
Kayantaş, Bayram, and Mücahit Çayın. 2026. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 (31): 132-50. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204.
EndNote
Kayantaş B, Çayın M (May 1, 2026) FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 31 132–150.
IEEE
[1]B. Kayantaş and M. Çayın, “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 16, no. 31, pp. 132–150, May 2026, doi: 10.53092/duiibfd.1835204.
ISNAD
Kayantaş, Bayram - Çayın, Mücahit. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16/31 (May 1, 2026): 132-150. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204.
JAMA
1.Kayantaş B, Çayın M. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16:132–150.
MLA
Kayantaş, Bayram, and Mücahit Çayın. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 16, no. 31, May 2026, pp. 132-50, doi:10.53092/duiibfd.1835204.
Vancouver
1.Bayram Kayantaş, Mücahit Çayın. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026 May 1;16(31):132-50. doi:10.53092/duiibfd.1835204

                                                                                                                                                           32482   32483

All works published in this journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License.