Araştırma Makalesi

FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ

Cilt: 16 Sayı: 31 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin kredi notunu belirleyen temel unsurları yönetişim göstergeleri ve makroekonomik değişkenler çerçevesinde ARDL sınır testi yaklaşımıyla analiz etmektedir. 1994-2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilen analizde, kredi notunun uzun dönemde hükümet etkinliği (HE) ve düzenleyici kalite (DK) tarafından güçlü ve pozitif biçimde belirlendiği tespit edilmiştir. Buna karşılık hukukun üstünlüğü (HÜ) değişkeninin ise modelde sınırlı negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Makroekonomik değişkenlerden enflasyon (ENF) uzun dönemde kredi notunu olumsuz etkilerken, dış borcun (DB) sınırlı düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Kısa dönem sonuçları, özellikle HE değişkeninin gecikmeli farklarının kredi notu üzerinde güçlü ve negatif etkiler oluşturduğunu; DB dinamiklerinin ise kısa vadede pozitif ancak gecikmeli olarak negatif ve beklenen sonuca paralel etkiye sahip olduğunu göstermektedir. ECM katsayısının beklenilen aralıkta olması, kısa dönem dengesizliklerinin hızlı biçimde giderildiğini ve güçlü bir uzun dönem ilişkisinin varlığını teyit etmektedir. Tanı testleri modelin istatistiksel olarak güvenilir ve yapısal açıdan stabil olduğunu göstermektedir. Bulgular, Türkiye’nin kredi notunun kurumsal yönetişim kalitesi ve makroekonomik istikrar unsurlarına duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abotsi, A. K. (2023). Influence of governance indicators on public debt accumulation in Africa. Journal of Economic and Administrative Sciences, https://doi.org/10.1108/JEAS-08-2023-0227
  2. Afsar, A., & Karacayir, E. (2016). Ülke kredi notunun belirleyicileri: Türkiye ve AB ülkeleri üzerine bir uygulama. Journal of Economics Finance and Accounting, 3(4), 320-329.
  3. Akçayır, Ö., & Yıldız, Z. (2014). Kredi derecelendirme notlarının uluslararası standardizasyonu ve Türkiye analizi (1992-2013): Karşılaştırmalı ülke derecelendirme indeksi. Akademik Bakış Dergisi, 40, 1-21.
  4. Alber, N., & Massoud, M. (2024). Determinants of sovereign credit rating in BRICS, G7 and NEXT11 countries: A comparative analysis. Proceedings of The 2nd World Conference on Management, Business, and Finance, 2(1),51-60.
  5. Aras, O. N., & Öztürk, M. (2018). The effect of the macroeconomic determinants on sovereign credit rating of Turkey. Journal of Management, Economics, and Industrial Organization, 2(2), 62-75.
  6. Asongu, S., & Odhiambo, N. M. (2022). Governance and renewable energy consumption in Sub-Saharan Africa. International Journal of Energy Sector Management, 16(2), 209-223.
  7. Aytekin, M., & Hatırlı, S. A. (2021). Türkiye’de işlenmemiş gıda enflasyonunu etkileyen faktörlerin analizi: ARDL yaklaşımı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 203-216.
  8. Azam, M. (2022). Governance and economic growth: evidence from 14 Latin America and Caribbean countries. Journal of the Knowledge Economy, 13(2), 1470-1495.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi, Enflasyon, Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

24 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Kayantaş, B., & Çayın, M. (2026). FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(31), 132-150. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204
AMA
1.Kayantaş B, Çayın M. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16(31):132-150. doi:10.53092/duiibfd.1835204
Chicago
Kayantaş, Bayram, ve Mücahit Çayın. 2026. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 (31): 132-50. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204.
EndNote
Kayantaş B, Çayın M (01 Mayıs 2026) FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 31 132–150.
IEEE
[1]B. Kayantaş ve M. Çayın, “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 31, ss. 132–150, May. 2026, doi: 10.53092/duiibfd.1835204.
ISNAD
Kayantaş, Bayram - Çayın, Mücahit. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16/31 (01 Mayıs 2026): 132-150. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1835204.
JAMA
1.Kayantaş B, Çayın M. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16:132–150.
MLA
Kayantaş, Bayram, ve Mücahit Çayın. “FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 31, Mayıs 2026, ss. 132-50, doi:10.53092/duiibfd.1835204.
Vancouver
1.Bayram Kayantaş, Mücahit Çayın. FITCH KREDİ NOTUNUN KURUMSAL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN ARDL YAKLAŞIMINA DAYALI BİR ANALİZ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Mayıs 2026;16(31):132-50. doi:10.53092/duiibfd.1835204

                                                                                                                                32482     32483


Bu dergide yayınlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License kapsamında lisanslanmıştır.