EL HİJYENİ FARKINDALIĞI: ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ TURİZM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Year 2025, Volume: 8 Issue: 2, 26 - 43, 15.12.2025

İlkan Ali Olgunoğlu , İsmail Ukav , Mine Perçin Olgunoğlu

https://doi.org/10.58853/dumad.1741308

Abstract

Bu çalışma, Adıyaman Üniversitesi Turizm Fakültesi öğrencilerinin el hijyeni konusundaki bilgi düzeylerini ve davranışlarını incelemektedir. El hijyeni, enfeksiyonların yayılmasını önlemek için kritik bir öneme sahiptir; özellikle COVID-19 pandemisi sonrası bu konu, turizm sektöründe sağlık ve güvenlik açısından daha da belirgin hale gelmiştir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, 1. sınıftan 4. sınıfa kadar toplam 83 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, el hijyeni ile ilgili 32 sorudan oluşan bir anket kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin %95,18'inin el hijyeninin önemini bildiğini, ancak pratikte önemli eksiklikler yaşandığını göstermektedir. Katılımcıların %89,16'sı ellerini yıkarken süre tutmadıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca, el hijyeni konusunda sahip oldukları teorik bilgi, uygulama aşamasında yetersiz kalmaktadır. Öğrencilerin el hijyeni konusundaki özgüvenleri ile gerçek uygulama düzeyleri arasında belirgin bir uyumsuzluk gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin el hijyeni konusundaki bilgi düzeyleri yüksek olmasına rağmen, pratikteki uygulama eksiklikleri, gelecekteki eğitim programlarının önemini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, el hijyeni eğitimlerinin daha kapsamlı ve uygulamalı bir şekilde verilmesi önerilmektedir. Böylece hem bireysel sağlık hem de toplum sağlığının korunmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Keywords

El hijyeni , Hijyen Bilinci , Anket , Hijyen Farkındalığı , öğrenci , Turizm Fakültesi

HAND HYGIENE AWARENESS: A STUDY ON STUDENTS OF THE TOURISM FACULTY AT ADIYAMAN UNIVERSITY

Abstract

This study examines the hand hygiene knowledge levels and behaviors of students at Adıyaman University’s Faculty of Tourism. Hand hygiene is critical for preventing the spread of infections, and its importance has significantly increased in the tourism sector, particularly following the COVID-19 pandemic, due to its implications for health and safety. The research was conducted during the 2024-2025 academic year, involving a total of 83 students from the first to the fourth year. A 32-question survey on hand hygiene served as the data collection tool. The findings indicate that 95.18% of the students are aware of the importance of hand hygiene; however, significant deficiencies in practice were observed. For instance, 89.16% of participants reported not timing their handwashing. Furthermore, their theoretical knowledge about hand hygiene did not effectively translate into practical application. A notable discrepancy was found between students' self-reported confidence in their hand hygiene practices and their actual application levels. In conclusion, despite students demonstrating a high level of hand hygiene knowledge, the observed shortcomings in practical application highlight the critical need for future educational programs. Therefore, it is recommended that hand hygiene training be provided in a more comprehensive and practical manner. This approach aims to contribute to the protection of both individual and public health.

Ethical Statement

Çalışmanın gerekli izinleri, Adıyaman Üniversitesi, Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 20/01/2023-382 toplantı tarihi ve karar sayısı ile alınmıştır.

References

• Aktuğ-Demir N, Sümer Ş, Demir L.S, Ural O. (2018). Bir Üniversite Hastanesi Öğrencileri, Araştırma Görevlileri ve Öğretim Üyelerinin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi Düzeyleri Klinik Dergisi. 31(2): 106-9.
• Ayhan E., Gökler M.E., Işıklı B., Önsüz F., Özay Ö., Aydın E., Durmaz G., Kalyoncu C. (2015). Eskişehir Kırsalı İlköğretim Öğrencilerinde El Hijyeni Bilgi ve Uygulaması: Müdahale Çalışması. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 24(3):99-108.
• Çatar O. Yıldırım Y. (2020). Erciyes Üniversitesi Kampüsündeki Kantin Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının Değerlendirilmesi. Kocatepe Vet J. 13(1):52-59
• Çaylan R. (2007). El Hijyeni. Hastane İnfeksiyonları Dergisi. 11: 54-5.
• Çopur B. (2005). El Yıkama Çeşitleri ve Dikkat Edilecek Hususlar. 4. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi 282-286.
• Demir N, Sümer Ş., Demir, L.S., Ural O. (2018). Bir üniversite hastanesi öğrencileri, araştırma görevlileri ve öğretim üyelerinin el hijyeni hakkındaki bilgi düzeyleri. Klimik Dergisi, 31(2):106-9
• Demiray D.E.K, Alkan S, Öntürk Akyüz H, Demirci H. (2022). Hemşirelik Öğrencilerinde El Hijyeni Bilgisi ve Uyumunun Değerlendirilmesi. Medical Research Reports 5(2):68-76. https://doi.org/10.55517/mrr.1125453
• Deveci SE, Açık Y, Ercan E, Oğuzöncül A.F. (2010). Bir Üniversite Hastanesinde Temizlik Çalışanlarının Temizlik ve Hijyen Konusundaki Davranışlarının Değerlendirilmesi. F.Ü.Sağ.Bil.Tıp Derg.24 (2): 123 – 127
• Doğan, Ş., Karahan, E. (2021). Yardımcı Hizmet Personeline Verilen Uygulamalı El Hijyeni Eğitiminin El Hijyeni Uyumuna Etkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(1), 117-129. doi: 10.33715/inonusaglik.795393
• Güneş E., Koçyiğit T. (2018). Turizm İşletmelerinde Hijyen ve Sanitasyona Dair İşbaşı Eğitimin Önemi; Konya Örneği. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, Sayı 1(2): 73-86.
• Gürel M., Taşçı F. (2020). El Hijyeni Uygulamaları ve Eldiven Kullanımı Arasındaki İlişki. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences. 10:1, 43-51.
• Gürpınar, S., Ağan, C., Özer, Ç. (2020). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğrencilerinin El Hijyen Uygulamaları: İstinye Üniversitesi Örneği. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi 2(1):5-17.
• Çağlar S., Yılmaz, Ö.D., Savaşer S. (2018). Hemşirelik ve Sağlık Alanı Dışında Öğrenim Gören Üniversite Öğrencilerinin Sosyal El Yıkama ile İlgili Görüş ve Davranışları. JAREN. 4(2):83-91,
• Günaydın, M. (2012). El Hijyeni. ANKEM Dergisi 26(2):306-308.
• Haas, J.P.. Larson. E.L 2007. Measurement of compliance with hand hygiene Journal of Hospital Infection 66, 6-14.
• İnan, D., (2011). El Hijyeni ve Önemi. ANKEM Dergisi 25(2):22-24
• Jumaa, P.A. (2005). Hand hygiene: simple and complex. International Journal of Infectious Diseases. 9, 3—14. http://intl.elsevierhealth.com/journals/ijid
• Kadirhanoğulları, M., Özay Köse, E. (2023). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin hijyen davranışları. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (14), 91-104.
• Kampf, G., Kramer, A. (2004). Epidemiologic background of hand hygiene and evaluation of the most important agents for scrubs and rubs. Clinical Microbiology Reviews, 17(4), 863–893. https://doi.org/10.1128/CMR.17.4.863-893.2004
• Karaoğlu, M.T., Akın, S.M. (2019). Hemşirelerin El Yıkama Alışkanlıklarına İlişkin Görüşleri ve El Hijyeni Uyum Oranlarının Değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 16 (1): 33-40.
• Keten, H.S., Ölmez, S., Keten D., Cerit M., Kardaş F. (2015). Kahramanmaraş’ta Bir Yurtta Kalan Erkek Lise Öğrencilerinin Kişisel Hijyen Uygulamaları: The Journal of Turkish Family Physician, 6 Sayı: 1 / e-ISSN 2148-550X
• Kumaş G., Bilgili B. (2023). Turizm İşletmelerinin Hizmet Kalitesi Algısında Temizlik ve Hijyenin Öneminin İrdelenmesi Üzerine Bir Araştırma. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 7:3, 533-557
• Küçükkelepçe O, Kurt O, Gülpınar S. (2022). Aile hekimlerinin el hijyenine yönelik inanç ve incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8(2):160-169 doi:10.30569.adiyamansaglik.1055335
• Maraş G.B., Köse Ş., Kocaçal E. (2020). Hasta ve Hasta Yakınlarının El Yıkama Konusundaki Bilgi ve Tutumlarının Belirlenmesi. Türkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2(4):511-9. DOI: 10.5336/nurses.2019-72747
• Olgunoğlu İ.A., Olgunoğlu M.P. (2023). Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Alanında Uluslararası Araştırmalar VII, Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin El Hijyeni Konusundaki Davranış ve Bilgi Düzeyleri (Kahta Meslek Yüksekokulu-Veterinerlik Bölümü Örneği) 85-105.
• Öztürk M., Saraçoğlu G.V., Bostancıoğlu D. (2017). Bir Yüksekokul Öğrencilerinin El Yıkama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Belirlenmesi. J Health Sci. 2(3):136-46. DOI: 10.5336/healthsci.2017-56236
• Şensoy E. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin El Hijyeni ve Eldiven Kullanma Alışkanlıklarının Belirlenmesi, Lokman Hekim Dergisi, 11 (2): 353-363 DOI: 10.31020/mutftd.876950
• Taşkıran N., Khorshid, L., Sarı D. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Hijyen Davranışlarının Karşılaştırılması. Sağlık ve Toplum. 29:2, 65-78.
• Togan T., Işık B., Turan H., Çiftçi Ö. (2015). Aksaray il merkezinde sağlık meslek lisesi öğrencilerinin el hijyeni ve iş kazaları ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları. Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2(1):8-15
• Türkmen,L., Bakır B. (2017). Sağlık Teknikeri Adaylarının El Hijyeni (Rutin / El Yıkama) ile İlgili Bilgi, Davranış ve Tutumların Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 6(3): 122- 127.
• Tüzün, H., Karakaya, K., Baran Deniz, E.B. (2015). Turkey handwashing survey: suggestion for taking the ecological model into better consideration. Environ Health Prev Med. 20(5): 325–331.
• Uğurlu Y.K., Durgun, H., Nemutlu E., Kurd, Onurcan. (2020). COVID-19 Salgını Sırasında Bireylerin Sosyal El Yıkama Bilgi ve Tutumunun Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. J Contemp Med.10 (4):617-624. DOI: 10.16899/jcm.745349
• Ülker M. (2018). Sağlık Bilimleri Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Bazı Bireysel Hijyen Uygulamalarına İlişkin Görüşleri. Doğu Akdeniz Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü, Hemşirelik Yüksek Lisans Tezi. 103s.
• Üner S, Sevencan F, Başaran E, Balcı C, Bilaloğlu B. (2009). Bir Sağlık Ocağına Başvuran Kişilerin Sosyal El Yıkama ile İlgili Bazı Bilgi ve Tutumların Saptanması. TAF Preventive Medicine Bulletin, 8(3):207-2016.