Research Article

Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri

Volume: 15 Number: 2 June 30, 2024

Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri

Abstract

Bu çalışmada, Elazığ yakın çevresinde üç farklı bölgede bulunan volkanik kayaçların jeokimyasal ve Sr-Nd izotop verilerine dayalı olarak deneştirilmeleri yapılmıştır. Bölgedeki volkanizma, esas olarak bazaltik lav akıntıları ile daha az yayılımlı bazik cüruf konileri ve piroklastik kayaçlardan oluşmuştur. Kuvaterner yaşlı bu bazaltik lavların jeokimyasal verileri, kayaçların silise doymamış alkali ve yüksek K’lu özellikte; potasik trakibazalt, hawaiit ve bazanit bileşiminde olduğunu gösterir. Volkanitlerin ana ve iz elementlerinin SiO2 ile değişimleri ve element içerikleri, genelde birbirleriyle uyumlu olarak bulunur. Benzer dağılım kondrit ve ilksel mantoya göre normalize edilmiş çoklu element değişim diyagramlarında da görülmektedir. Örneklerde büyük iyon litofil elementlerin zenginleşmesine karşın yüksek alan kuvvetine sahip elementlerin tükenmesi, düşük 87Sr/86Sr(i) (0.7034988-0.7039231) ve yüksek 143Nd/144Nd(i) (0.512829-0.512884) izotop içerikleri ve pozitif ɛNd (3.76-4.84) değerleri ile jeokimyasal verilerin değerlendirilmesi sonucunda, bu volkanitlerin tüketilmiş mantodan türemiş, kalınlaşan kıtasal kabuğa bağlı kirlenmeyle beraber yitime bağlı olarak yitim ergiyiklerinin neden olduğu metasomatizmadan da etkilendiğini göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Fırat Üniversitesi

Project Number

FÜBAP-MF.19.42

Ethical Statement

“Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur”

Thanks

Yazarlar, bu çalışma için “FÜBAP-MF.19.42” protokol numaralı proje ile destek sağlayan Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine (FÜBAP) teşekkür ederler.

References

  1. [1] R. Hall, “Ophiolite emplacement and the evolution of the Taurus Suture Zone, Southeast Turkey”, Bulletin of Geological Society of American, vol.87, pp.1078-1088, 1976.
  2. [2] M. Berberian, G. King, “Towards a Paleogeography and Tectonic Evolution of Iran”, Canadian Journal of Earth Sciences, vol.18, pp.210-265, 1981.
  3. [3] A.M.C. Şengör, Y. Yılmaz, “Tethyan Evolution of Turkey: A Plate Tectonic Approac”, Tectonophysics, vol.75, pp.181-241, 1981.
  4. [4] M. Alavi, “Tektonics of the Zagros orogenic belt of İran –Nev data and interpretations”, Tectonophysics, vol. 229, pp. 211-238, doi: 10. 1016/0040-1951 (94)90030-2, 1994.
  5. [5] L. Jolivet, and C. Faccenna, “Mediterranean extension and the Africa –Eurasia collision”, Tectonics, vol. 19, pp. 1095-1106, 2000.
  6. [6] P. Agard, J. Omrani, L. Jolivet, and F. Mauthereau, “Convergence history across Zagros (İran): Constraints from collisional and earlier deformation”, International Journal of Earth Sciences, vol. 94, pp. 401-419, doi:10. 1007/s00531-005-0481-4, 2005.
  7. [7] M. Allen and H. A. Armstrong, “Arabia-Eurasia collision and the forcing of mid- Cenozoic global cooling. Palaeogeography”, Palaeoclimatology, Palaeoecology, vol. 265, pp. 52-58, 2008.
  8. [8] A.M.C. Şengör, N. Görür and F. Saroğlu, “Strikeslip faulting and related basin formation in zones of tectonic escape: Turkey as a case study, in Biddle”, K.D., and Christie- Blick, N., eds., “Strike-Slip Deformation, Basin Formation and Sedimentation”, Societr of Economic Paleontologists and Mineralogists Special Publication, vol. 17, pp. 227-264, 1985.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mineralogy- Petrography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 30, 2024

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

February 19, 2024

Acceptance Date

April 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 15 Number: 2

APA
Kürüm, S., Aydemir, S., Sar, A., & Yıldırım, İ. (2024). Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 15(2), 481-494. https://doi.org/10.24012/dumf.1439466
AMA
1.Kürüm S, Aydemir S, Sar A, Yıldırım İ. Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri. DUJE. 2024;15(2):481-494. doi:10.24012/dumf.1439466
Chicago
Kürüm, Sevcan, Safiye Aydemir, Abdullah Sar, and İsmail Yıldırım. 2024. “Çarpışma Sonrası Oluşan Yitim Etkili Manto Kökenli Alkalen Lavlar: Elazığ Volkanitleri”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 15 (2): 481-94. https://doi.org/10.24012/dumf.1439466.
EndNote
Kürüm S, Aydemir S, Sar A, Yıldırım İ (June 1, 2024) Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 15 2 481–494.
IEEE
[1]S. Kürüm, S. Aydemir, A. Sar, and İ. Yıldırım, “Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri”, DUJE, vol. 15, no. 2, pp. 481–494, June 2024, doi: 10.24012/dumf.1439466.
ISNAD
Kürüm, Sevcan - Aydemir, Safiye - Sar, Abdullah - Yıldırım, İsmail. “Çarpışma Sonrası Oluşan Yitim Etkili Manto Kökenli Alkalen Lavlar: Elazığ Volkanitleri”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 15/2 (June 1, 2024): 481-494. https://doi.org/10.24012/dumf.1439466.
JAMA
1.Kürüm S, Aydemir S, Sar A, Yıldırım İ. Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri. DUJE. 2024;15:481–494.
MLA
Kürüm, Sevcan, et al. “Çarpışma Sonrası Oluşan Yitim Etkili Manto Kökenli Alkalen Lavlar: Elazığ Volkanitleri”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 15, no. 2, June 2024, pp. 481-94, doi:10.24012/dumf.1439466.
Vancouver
1.Sevcan Kürüm, Safiye Aydemir, Abdullah Sar, İsmail Yıldırım. Çarpışma sonrası oluşan yitim etkili manto kökenli alkalen lavlar: Elazığ volkanitleri. DUJE. 2024 Jun. 1;15(2):481-94. doi:10.24012/dumf.1439466