Research Article

Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması

Volume: 16 Number: 2 June 30, 2025
EN TR

Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması

Öz

İnşaat mühendisliği uygulamalarında, farklı zemin türleri dolgu malzemesi olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu malzemelerin fiziksel ve mühendislik özellikleri, kullanım amacını belirleyen başlıca parametrelerdir. Yapıların performansı ve stabilitesi, dolgu malzemesine ait tasarım parametrelerinin ve bu parametrelerin yapının hizmet süresi boyunca göstereceği değişimin doğru bir şekilde öngörülmesine bağlıdır. Bu çalışma, zeminlerin şişme miktarının, likit limitinin, ortalama dane çapının ve kil oranının California taşıma oranı (CBR %) üzerindeki etkilerini deneysel olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, ince daneli ve düşük plastisiteli bir kile, farklı oranlarda kum ve çakıl ilave edilerek, farklı dane çapı dağılımı ve kıvam özelliklerine sahip yedi zemin numunesi hazırlanmıştır. Hazırlanan numuneler, optimum su muhtevası ve maksimum birim hacim ağırlıkta sıkıştırılarak hem kuru hem de 96 saat suda bekletilerek suya doygun hale getirildikten sonra CBR deneylerine tabi tutulmuştur. Her iki koşulda elde edilen CBR (%) değerleri karşılaştırılmış ve ΔCBR (%) değişimleri hesaplanmıştır. Deneysel veriler, CBR (%) değerlerindeki değişimin şişme miktarı, likit limit, ortalama dane çapı ve kil oranına bağlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle şişme miktarına bağlı olarak CBR (%) değerlerinde %25 ile %63 arasında azalma gözlemlenmiştir. Bu bulgular, zeminlerin şişme potansiyelinin CBR (%) üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. [1] S. Roy and S. K. Bhalla, “Role of geotechnical properties of soil on civil engineering structures,” Resour. Environ., vol. 7, no. 4, pp. 103–109, 2017, doi: 10.5923/j.re.20170704.03
  2. [2] A. Laskar and S. K. Pal, “Geotechnical characteristics of two different soils and their mixture and relationships between parameters,” Electron. J. Geotech. Eng., vol. 17, pp. 2821–2832, 2012 .
  3. [3] B. Bui, J.-C. Morel, V.-H. Tran, S. Hans, and M. Oggero, “How to use in-situ soils as building materials,” Procedia Eng., vol. 145, pp. 1119–1126, 2016, doi: 10.1016/j.proeng.2016.04.145
  4. [4] A. E. Oghenero, E. G. Akpokodje, and A. C. Tse, “Geotechnical properties of subsurface soils in Warri, Western Niger Delta, Nigeria,” J. Earth Sci. Geotech. Eng., vol. 4, no. 1, pp. 89–102, 2014.
  5. [5] P. O. Youdeowei and H. O. Nwankwoala, “Suitability of soils as bearing media at a freshwater swamp terrain in the Niger Delta,” J. Geol. Min. Res., vol. 5, no. 3, pp. 58–64, 2013, doi: 10.5897/JGMR11.046.
  6. [6] Y. Z. Beju and J. N. Mandal, “Experimental investigation of shear strength behaviors of stone dust–EPS geofoam interface,” J. Hazard. Toxic Radioact. Waste, vol. 22, no. 4, p. 04018033, 2018, doi: 10.1061/(ASCE)HZ.2153-5515.000042.
  7. [7] D. S. Al-Abri and Y. E. A. Mohamedzein, “Performance of plastic pipes installed in dune sand,” in Proc. Pipelines 2010: Climbing New Peaks to Infrastructure Reliability—Renew, Rehab, and Reinvest, pp. 410–421, 2010, doi: 10.1061/41138(386)40.
  8. [8] B. Dereli, “Konsol istinat duvarlarında geri dolgu malzemesi olarak Bitlis pomza agregalı köpük betonların kullanılabilirliğinin araştırılması,” Ph.D. dissertation, Süleyman Demirel Univ., 2024.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Geotechnical Engineering , Soil Mechanics in Civil Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 30, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

January 28, 2025

Acceptance Date

May 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 2

IEEE
[1]M. Gülen, S. Akbulut, and Y. Kayan, “Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması”, DUJE, vol. 16, no. 2, pp. 493–502, June 2025, doi: 10.24012/dumf.1628662.