Araştırma Makalesi

Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması

Cilt: 16 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması

Öz

İnşaat mühendisliği uygulamalarında, farklı zemin türleri dolgu malzemesi olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu malzemelerin fiziksel ve mühendislik özellikleri, kullanım amacını belirleyen başlıca parametrelerdir. Yapıların performansı ve stabilitesi, dolgu malzemesine ait tasarım parametrelerinin ve bu parametrelerin yapının hizmet süresi boyunca göstereceği değişimin doğru bir şekilde öngörülmesine bağlıdır. Bu çalışma, zeminlerin şişme miktarının, likit limitinin, ortalama dane çapının ve kil oranının California taşıma oranı (CBR %) üzerindeki etkilerini deneysel olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, ince daneli ve düşük plastisiteli bir kile, farklı oranlarda kum ve çakıl ilave edilerek, farklı dane çapı dağılımı ve kıvam özelliklerine sahip yedi zemin numunesi hazırlanmıştır. Hazırlanan numuneler, optimum su muhtevası ve maksimum birim hacim ağırlıkta sıkıştırılarak hem kuru hem de 96 saat suda bekletilerek suya doygun hale getirildikten sonra CBR deneylerine tabi tutulmuştur. Her iki koşulda elde edilen CBR (%) değerleri karşılaştırılmış ve ΔCBR (%) değişimleri hesaplanmıştır. Deneysel veriler, CBR (%) değerlerindeki değişimin şişme miktarı, likit limit, ortalama dane çapı ve kil oranına bağlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle şişme miktarına bağlı olarak CBR (%) değerlerinde %25 ile %63 arasında azalma gözlemlenmiştir. Bu bulgular, zeminlerin şişme potansiyelinin CBR (%) üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] S. Roy and S. K. Bhalla, “Role of geotechnical properties of soil on civil engineering structures,” Resour. Environ., vol. 7, no. 4, pp. 103–109, 2017, doi: 10.5923/j.re.20170704.03
  2. [2] A. Laskar and S. K. Pal, “Geotechnical characteristics of two different soils and their mixture and relationships between parameters,” Electron. J. Geotech. Eng., vol. 17, pp. 2821–2832, 2012 .
  3. [3] B. Bui, J.-C. Morel, V.-H. Tran, S. Hans, and M. Oggero, “How to use in-situ soils as building materials,” Procedia Eng., vol. 145, pp. 1119–1126, 2016, doi: 10.1016/j.proeng.2016.04.145
  4. [4] A. E. Oghenero, E. G. Akpokodje, and A. C. Tse, “Geotechnical properties of subsurface soils in Warri, Western Niger Delta, Nigeria,” J. Earth Sci. Geotech. Eng., vol. 4, no. 1, pp. 89–102, 2014.
  5. [5] P. O. Youdeowei and H. O. Nwankwoala, “Suitability of soils as bearing media at a freshwater swamp terrain in the Niger Delta,” J. Geol. Min. Res., vol. 5, no. 3, pp. 58–64, 2013, doi: 10.5897/JGMR11.046.
  6. [6] Y. Z. Beju and J. N. Mandal, “Experimental investigation of shear strength behaviors of stone dust–EPS geofoam interface,” J. Hazard. Toxic Radioact. Waste, vol. 22, no. 4, p. 04018033, 2018, doi: 10.1061/(ASCE)HZ.2153-5515.000042.
  7. [7] D. S. Al-Abri and Y. E. A. Mohamedzein, “Performance of plastic pipes installed in dune sand,” in Proc. Pipelines 2010: Climbing New Peaks to Infrastructure Reliability—Renew, Rehab, and Reinvest, pp. 410–421, 2010, doi: 10.1061/41138(386)40.
  8. [8] B. Dereli, “Konsol istinat duvarlarında geri dolgu malzemesi olarak Bitlis pomza agregalı köpük betonların kullanılabilirliğinin araştırılması,” Ph.D. dissertation, Süleyman Demirel Univ., 2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Geoteknik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ocak 2025

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gülen, M., Akbulut, S., & Kayan, Y. (2025). Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 16(2), 493-502. https://doi.org/10.24012/dumf.1628662
AMA
1.Gülen M, Akbulut S, Kayan Y. Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması. DÜMF MD. 2025;16(2):493-502. doi:10.24012/dumf.1628662
Chicago
Gülen, Murat, Suat Akbulut, ve Yaşar Kayan. 2025. “Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16 (2): 493-502. https://doi.org/10.24012/dumf.1628662.
EndNote
Gülen M, Akbulut S, Kayan Y (01 Haziran 2025) Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16 2 493–502.
IEEE
[1]M. Gülen, S. Akbulut, ve Y. Kayan, “Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması”, DÜMF MD, c. 16, sy 2, ss. 493–502, Haz. 2025, doi: 10.24012/dumf.1628662.
ISNAD
Gülen, Murat - Akbulut, Suat - Kayan, Yaşar. “Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16/2 (01 Haziran 2025): 493-502. https://doi.org/10.24012/dumf.1628662.
JAMA
1.Gülen M, Akbulut S, Kayan Y. Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması. DÜMF MD. 2025;16:493–502.
MLA
Gülen, Murat, vd. “Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 16, sy 2, Haziran 2025, ss. 493-02, doi:10.24012/dumf.1628662.
Vancouver
1.Murat Gülen, Suat Akbulut, Yaşar Kayan. Dane Çapı Dağılımının CBR (%) Değerlerine Etkisinin Deneysel Olarak Araştırılması. DÜMF MD. 01 Haziran 2025;16(2):493-502. doi:10.24012/dumf.1628662
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456