Research Article

Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Volume: 16 Number: 4 December 30, 2025
EN TR

Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Öz

Artan yapılaşma, düşük taşıma kapasitesine sahip ince daneli zeminlerin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, katkı maddeleriyle yapılan zemin stabilizasyonu geoteknik mühendisliğinde yaygın bir yöntem haline gelmiştir. Son yıllarda ise katkıların etkinliğini artırmaya yönelik çeşitli deneysel tasarım ve optimizasyon çalışmalarının uygulanması önem kazanmıştır. Bu çalışmada, yüksek plastisiteli killi (CH) zeminin iyileştirilmesi amacıyla parametre olarak atık cam tozu (ACT), bazalt lif (BL), pirinç kabuğu külü (PK), geri dönüştürülmüş karbon karası (KK) ve kireç (K) katkı maddeleri kullanılarak, katkıların optimum düzeylerinin belirlenmesi ve serbest basınç dayanımına etkileri incelenmiştir. Bu parametrelerin seviyeleri ise ACT (%2–8), BL (%0,25–1), PK (%5–20), KK (%1–7) ve K (%2–8) olarak seçilmiştir. 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımının maksimum olduğu değerleri ve optimum karışım oranları Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile belirlenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımı üzerinde en etkili parametrenin kireç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bu araştırma, katkı maddelerinin etkili şekilde optimize edilmesinin yalnızca zemin dayanımını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda geri dönüşüm malzemelerinin inşaat mühendisliği uygulamalarına entegrasyonuna katkı sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

This study was conducted in accordance with the principles of scientific research and publication ethics. No circumstances requiring ethics committee approval were encountered during the research process. The preparation and submission of the manuscript complied with research and publication ethics. All authors have approved the content of the study and declare no conflict of interest.

References

  1. [1] Shibi, T. and Kamei, T., 2014. Effect of freeze–thaw cycles on the strength and physical properties of cement-stabilised soil containing recycled bassanite and coal ash. Cold Regions Science and Technology, 106, 36-45.
  2. [2] Erol, A., 2007. C sınıfı uçucu kül katkılı siltlerin dayanım ve donma-çözülme direncinin deneysel olarak incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
  3. [3] Güllü, H., 2015. Unconfined compressive strength and freeze–thaw resistance of fine-grained soil stabilised with bottom ash, lime and superplasticiser. Road Materials and Pavement Design, 16(3), 608-634.
  4. [4] Tebaldi, G., Orazi, M., Orazi, U. S., 2016. Effect of freeze—thaw cycles on mechanical behavior of lime-stabilized soil. Journal of Materials in Civil Engineering, 28(6), 06016002.
  5. [5] Mohamed, A. A. M. S., Al-Ajamee, M., Kobbail, A., Dahab, H., Abdo, M. M., & Alhassan, H. E., 2022. A study on soil stabilization for some tropical soils. Materials Today: Proceedings, 60, 87-92.
  6. [6] Prusinski, J. R., & Bhattacharja, S., 1999. Effectiveness of Portland cement and lime in stabilizing clay soils. Transportation research record, 1652(1), 215-227.
  7. [7] Zaimoglu, A. S., 2015. Optimization of unconfined compressive strength of fine-grained soils modified with polypropylene fibers and additive materials. KSCE Journal of Civil Engineering, 19.3: 578-582.
  8. [8] Ikeagwuani, C. C., & Nwonu, D. C., 2022. Optimization of Multi-additives for Expansive Soil Improvement Using Response Surface Methodology. Geotechnical and Geological Engineering, 40(4), 1809-1831.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Geotechnical Engineering , Soil Mechanics in Civil Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

August 14, 2025

Acceptance Date

September 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 4

IEEE
[1]Y. Pekdemir, A. Ş. Zaimoğlu, and F. Artuk, “Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi”, DUJE, vol. 16, no. 4, pp. 1171–1183, Dec. 2025, doi: 10.24012/dumf.1764248.