Araştırma Makalesi

Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Cilt: 16 Sayı: 4 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Öz

Artan yapılaşma, düşük taşıma kapasitesine sahip ince daneli zeminlerin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, katkı maddeleriyle yapılan zemin stabilizasyonu geoteknik mühendisliğinde yaygın bir yöntem haline gelmiştir. Son yıllarda ise katkıların etkinliğini artırmaya yönelik çeşitli deneysel tasarım ve optimizasyon çalışmalarının uygulanması önem kazanmıştır. Bu çalışmada, yüksek plastisiteli killi (CH) zeminin iyileştirilmesi amacıyla parametre olarak atık cam tozu (ACT), bazalt lif (BL), pirinç kabuğu külü (PK), geri dönüştürülmüş karbon karası (KK) ve kireç (K) katkı maddeleri kullanılarak, katkıların optimum düzeylerinin belirlenmesi ve serbest basınç dayanımına etkileri incelenmiştir. Bu parametrelerin seviyeleri ise ACT (%2–8), BL (%0,25–1), PK (%5–20), KK (%1–7) ve K (%2–8) olarak seçilmiştir. 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımının maksimum olduğu değerleri ve optimum karışım oranları Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile belirlenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımı üzerinde en etkili parametrenin kireç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bu araştırma, katkı maddelerinin etkili şekilde optimize edilmesinin yalnızca zemin dayanımını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda geri dönüşüm malzemelerinin inşaat mühendisliği uygulamalarına entegrasyonuna katkı sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada bilimsel araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Araştırma sürecinde etik kurul izni gerektiren herhangi bir durum bulunmamaktadır. Makalenin hazırlanması ve sunulmasında araştırma ve yayın etiğine riayet edilmiştir. Tüm yazarlar çalışmanın içeriğini onaylamış ve herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. [1] Shibi, T. and Kamei, T., 2014. Effect of freeze–thaw cycles on the strength and physical properties of cement-stabilised soil containing recycled bassanite and coal ash. Cold Regions Science and Technology, 106, 36-45.
  2. [2] Erol, A., 2007. C sınıfı uçucu kül katkılı siltlerin dayanım ve donma-çözülme direncinin deneysel olarak incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
  3. [3] Güllü, H., 2015. Unconfined compressive strength and freeze–thaw resistance of fine-grained soil stabilised with bottom ash, lime and superplasticiser. Road Materials and Pavement Design, 16(3), 608-634.
  4. [4] Tebaldi, G., Orazi, M., Orazi, U. S., 2016. Effect of freeze—thaw cycles on mechanical behavior of lime-stabilized soil. Journal of Materials in Civil Engineering, 28(6), 06016002.
  5. [5] Mohamed, A. A. M. S., Al-Ajamee, M., Kobbail, A., Dahab, H., Abdo, M. M., & Alhassan, H. E., 2022. A study on soil stabilization for some tropical soils. Materials Today: Proceedings, 60, 87-92.
  6. [6] Prusinski, J. R., & Bhattacharja, S., 1999. Effectiveness of Portland cement and lime in stabilizing clay soils. Transportation research record, 1652(1), 215-227.
  7. [7] Zaimoglu, A. S., 2015. Optimization of unconfined compressive strength of fine-grained soils modified with polypropylene fibers and additive materials. KSCE Journal of Civil Engineering, 19.3: 578-582.
  8. [8] Ikeagwuani, C. C., & Nwonu, D. C., 2022. Optimization of Multi-additives for Expansive Soil Improvement Using Response Surface Methodology. Geotechnical and Geological Engineering, 40(4), 1809-1831.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Geoteknik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

18 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Pekdemir, Y., Zaimoğlu, A. Ş., & Artuk, F. (2025). Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 16(4), 1171-1183. https://doi.org/10.24012/dumf.1764248
AMA
1.Pekdemir Y, Zaimoğlu AŞ, Artuk F. Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. DÜMF MD. 2025;16(4):1171-1183. doi:10.24012/dumf.1764248
Chicago
Pekdemir, Yasemin, Ahmet Şahin Zaimoğlu, ve Fatih Artuk. 2025. “Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16 (4): 1171-83. https://doi.org/10.24012/dumf.1764248.
EndNote
Pekdemir Y, Zaimoğlu AŞ, Artuk F (01 Aralık 2025) Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16 4 1171–1183.
IEEE
[1]Y. Pekdemir, A. Ş. Zaimoğlu, ve F. Artuk, “Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi”, DÜMF MD, c. 16, sy 4, ss. 1171–1183, Ara. 2025, doi: 10.24012/dumf.1764248.
ISNAD
Pekdemir, Yasemin - Zaimoğlu, Ahmet Şahin - Artuk, Fatih. “Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 16/4 (01 Aralık 2025): 1171-1183. https://doi.org/10.24012/dumf.1764248.
JAMA
1.Pekdemir Y, Zaimoğlu AŞ, Artuk F. Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. DÜMF MD. 2025;16:1171–1183.
MLA
Pekdemir, Yasemin, vd. “Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 16, sy 4, Aralık 2025, ss. 1171-83, doi:10.24012/dumf.1764248.
Vancouver
1.Yasemin Pekdemir, Ahmet Şahin Zaimoğlu, Fatih Artuk. Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi. DÜMF MD. 01 Aralık 2025;16(4):1171-83. doi:10.24012/dumf.1764248
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456