Research Article

Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme

Volume: 17 Number: 1 March 24, 2026
EN TR

Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme

Abstract

Bu çalışmada, tek serbestlik dereceli (TSD) doğrusal olmayan sistemlerde histeretik enerjinin depremle birlikte sisteme giren enerjiye oranı üzerinde yapısal periyodun rolü araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, 2023 Kahramanmaraş-Pazarcık depremine ait ivme kayıtları kullanılarak zaman tanım alanında doğrusal olmayan dinamik analizler gerçekleştirilmiştir. Elastoplastik bilineer histeretik model, sistemlerin deprem etkisi altında döngüsel davranışını temsil etmek amacıyla benimsenmiş ve farklı süneklik düzeyleri için enerji spektrumları elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, seçilen deprem kayıtları altında kısa periyotlu sistemlerin giriş enerjisinin görece sınırlı bir kısmını histeretik mekanizmalar yoluyla tükettiğini; orta ve uzun periyotlu sistemlerde ise histeretik enerjinin giren enerjiye oranının belirli bir eşik periyottan sonra görece durağan bir eğilim sergilediğini ortaya koymuştur. Bu durum, yapısal periyodun enerji tüketimi üzerindeki etkisinin, çalışma kapsamında bağımsız olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Söz konusu ilişkinin nicel olarak tanımlanabilmesi için, histeretik enerjinin giren enerjiye oranı ile periyot arasındaki bağıntı doğrusal olmayan regresyon analizleriyle modellenmiştir. Geliştirilen modeller, kısa periyotlarda gözlemlenen hızlı değişimleri ve uzun periyotlarda ortaya çıkan yataylaşma eğilimlerini başarılı bir şekilde temsil etmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma yalnızca seçilen deprem kayıtları ve modelleme varsayımları altında periyot etkisini incelemekte ve enerji esaslı sismik değerlendirme yaklaşımlarında periyot etkisinin anlaşılmasına katkı sağlayacak bulgular sunmaktadır. Elde edilen bulgular yalnızca bu çalışmada kullanılan koşullar altında geçerlidir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

References

  1. [1] B. Akbaş, J. Shen, and H. Hao, “Energy approach in performance-based seismic design of steel moment resisting frames for basic safety objective,” Struct. Des. Tall Spec. Build., vol. 10, no. 3, pp. 193–217, 2001. DOI: 10.1002/tal.172.
  2. [2] L. D. Decanini and F. Mollaioli, “An energy-based methodology for the assessment of seismic demand,” Soil Dyn. Earthq. Eng., vol. 21, no. 2, pp. 113–137, 2001. DOI: 10.1016/S0267-7261(00)00102-0.
  3. [3] C.-M. Uang and V. V. Bertero, “Evaluation of seismic energy in structures,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 19, no. 1, pp. 77–90, 1990. DOI: 10.1002/eqe.4290190108.
  4. [4] G. Manfredi, “Evaluation of seismic energy demand,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 30, no. 4, pp. 485–499, 2001. DOI: 10.1002/eqe.17.
  5. [5] E. Kalkan and S. K. Kunnath, “Relevance of absolute and relative energy content in seismic evaluation of structures,” Adv. Struct. Eng., vol. 11, no. 1, pp. 17–34, 2008. DOI: 10.1260/136943308784069469.
  6. [6] P. Fajfar, T. Vidic, and M. Fischinger, “Seismic demand in medium- and long-period structures,” Earthquake Eng. Struct. Dyn., vol. 18, no. 8, pp. 1133–1144, 1989. DOI: 10.1002/eqe.4290180805.
  7. [7] P. Fajfar and T. Vidic, “Consistent inelastic design spectra: Hysteretic and input energy,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 23, no. 5, pp. 523–537, 1994. DOI: 10.1002/eqe.4290230505.
  8. [8] L. D. Decanini and F. Mollaioli, “Formulation of elastic earthquake input energy spectra,” Earthquake Eng. Struct. Dyn., vol. 27, no. 12, pp. 1503–1522, 1998. DOI: 10.1002/(SICI)1096-9845(199812)27:12<1503::AID-EQE797>3.0.CO;2-A.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Earthquake Engineering, Structural Dynamics, Structural Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 24, 2026

Submission Date

August 19, 2025

Acceptance Date

January 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 1

APA
Merter, O. (2026). Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1768513
AMA
1.Merter O. Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme. DUJE. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1768513
Chicago
Merter, Onur. 2026. “Serbest Titreşim Periyodunun Histeretik Enerjinin Giren Enerjiye Oranı üzerindeki Etkisi: 2023 Kahramanmaraş Depremi Kayıtları üzerine Bir Inceleme”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1768513.
EndNote
Merter O (March 1, 2026) Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]O. Merter, “Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme”, DUJE, vol. 17, no. 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1768513.
ISNAD
Merter, Onur. “Serbest Titreşim Periyodunun Histeretik Enerjinin Giren Enerjiye Oranı üzerindeki Etkisi: 2023 Kahramanmaraş Depremi Kayıtları üzerine Bir Inceleme”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (March 1, 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1768513.
JAMA
1.Merter O. Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme. DUJE. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1768513.
MLA
Merter, Onur. “Serbest Titreşim Periyodunun Histeretik Enerjinin Giren Enerjiye Oranı üzerindeki Etkisi: 2023 Kahramanmaraş Depremi Kayıtları üzerine Bir Inceleme”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 17, no. 1, Mar. 2026, doi:10.24012/dumf.1768513.
Vancouver
1.Onur Merter. Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme. DUJE. 2026 Mar. 1;17(1). doi:10.24012/dumf.1768513