Serbest titreşim periyodunun histeretik enerjinin giren enerjiye oranı üzerindeki etkisi: 2023 Kahramanmaraş depremi kayıtları üzerine bir inceleme
Abstract
Bu çalışmada, tek serbestlik dereceli (TSD) doğrusal olmayan sistemlerde histeretik enerjinin depremle birlikte sisteme giren enerjiye oranı üzerinde yapısal periyodun rolü araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, 2023 Kahramanmaraş-Pazarcık depremine ait ivme kayıtları kullanılarak zaman tanım alanında doğrusal olmayan dinamik analizler gerçekleştirilmiştir. Elastoplastik bilineer histeretik model, sistemlerin deprem etkisi altında döngüsel davranışını temsil etmek amacıyla benimsenmiş ve farklı süneklik düzeyleri için enerji spektrumları elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, seçilen deprem kayıtları altında kısa periyotlu sistemlerin giriş enerjisinin görece sınırlı bir kısmını histeretik mekanizmalar yoluyla tükettiğini; orta ve uzun periyotlu sistemlerde ise histeretik enerjinin giren enerjiye oranının belirli bir eşik periyottan sonra görece durağan bir eğilim sergilediğini ortaya koymuştur. Bu durum, yapısal periyodun enerji tüketimi üzerindeki etkisinin, çalışma kapsamında bağımsız olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Söz konusu ilişkinin nicel olarak tanımlanabilmesi için, histeretik enerjinin giren enerjiye oranı ile periyot arasındaki bağıntı doğrusal olmayan regresyon analizleriyle modellenmiştir. Geliştirilen modeller, kısa periyotlarda gözlemlenen hızlı değişimleri ve uzun periyotlarda ortaya çıkan yataylaşma eğilimlerini başarılı bir şekilde temsil etmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma yalnızca seçilen deprem kayıtları ve modelleme varsayımları altında periyot etkisini incelemekte ve enerji esaslı sismik değerlendirme yaklaşımlarında periyot etkisinin anlaşılmasına katkı sağlayacak bulgular sunmaktadır. Elde edilen bulgular yalnızca bu çalışmada kullanılan koşullar altında geçerlidir.
Keywords
Ethical Statement
References
- [1] B. Akbaş, J. Shen, and H. Hao, “Energy approach in performance-based seismic design of steel moment resisting frames for basic safety objective,” Struct. Des. Tall Spec. Build., vol. 10, no. 3, pp. 193–217, 2001. DOI: 10.1002/tal.172.
- [2] L. D. Decanini and F. Mollaioli, “An energy-based methodology for the assessment of seismic demand,” Soil Dyn. Earthq. Eng., vol. 21, no. 2, pp. 113–137, 2001. DOI: 10.1016/S0267-7261(00)00102-0.
- [3] C.-M. Uang and V. V. Bertero, “Evaluation of seismic energy in structures,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 19, no. 1, pp. 77–90, 1990. DOI: 10.1002/eqe.4290190108.
- [4] G. Manfredi, “Evaluation of seismic energy demand,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 30, no. 4, pp. 485–499, 2001. DOI: 10.1002/eqe.17.
- [5] E. Kalkan and S. K. Kunnath, “Relevance of absolute and relative energy content in seismic evaluation of structures,” Adv. Struct. Eng., vol. 11, no. 1, pp. 17–34, 2008. DOI: 10.1260/136943308784069469.
- [6] P. Fajfar, T. Vidic, and M. Fischinger, “Seismic demand in medium- and long-period structures,” Earthquake Eng. Struct. Dyn., vol. 18, no. 8, pp. 1133–1144, 1989. DOI: 10.1002/eqe.4290180805.
- [7] P. Fajfar and T. Vidic, “Consistent inelastic design spectra: Hysteretic and input energy,” Earthq. Eng. Struct. Dyn., vol. 23, no. 5, pp. 523–537, 1994. DOI: 10.1002/eqe.4290230505.
- [8] L. D. Decanini and F. Mollaioli, “Formulation of elastic earthquake input energy spectra,” Earthquake Eng. Struct. Dyn., vol. 27, no. 12, pp. 1503–1522, 1998. DOI: 10.1002/(SICI)1096-9845(199812)27:12<1503::AID-EQE797>3.0.CO;2-A.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Earthquake Engineering, Structural Dynamics, Structural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Onur Merter
*
0000-0001-6435-8122
Türkiye
Publication Date
March 24, 2026
Submission Date
August 19, 2025
Acceptance Date
January 19, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 1