Türkiye Melamin Kaplı Yonga Levha Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Karbon Ayak İzi Projeksiyonu
Abstract
Bu çalışma ile, Türkiye’nin yongalam sektöründeki üretim eğilimlerini analiz etmek, üretim miktarı ile sosyoekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri belirlemek ve sektörel karbon ayak izi projeksiyonlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Box–Jenkins yaklaşımına dayalı ARIMA kullanılarak 1995–2019 dönemine ait üretim verileri eğitim seti olarak değerlendirilmiş, 2020–2024 yılları test verisi ile model doğrulanmış ve 2025–2030 dönemine ilişkin üretim tahminleri yapılmıştır. Üretim miktarı ile nüfus, kişi başına GSYİH ve orman alanı arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarında, durağanlaştırılmamış serilerde gözlenen yüksek korelasyonların sahte korelasyon niteliğinde olduğu, durağanlaştırılmış serilerde ise üretim ile kişi başına GSYİH arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, nüfus ve orman alanı değişkenlerinin kısa dönemde anlamlı bir ilişki göstermediği belirlenmiştir. Karbon ayak izi hesaplamaları, sektörün öncü üreticilerinden birine ait Çevresel Ürün Beyanı (EPD) verileri kullanılarak beşikten mezara sistem sınırında gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yongalam levhaların biyojenik karbon içeriği sayesinde geçici karbon yutağı özelliği gösterdiğini, ancak bu etkinin ürünün kullanım ömrü ve kullanım ömrü sonu senaryolarına bağlı olarak değişebileceğini ve depolanan karbonun uzun vadede atmosfere geri salınabileceğini göstermektedir. Ayrıca üretim tahminlerine göre yongalam üretiminin 2030 yılına kadar yaklaşık 2,3 milyon m³ seviyesine ulaşacağı öngörülmektedir. Bu çalışma, zaman serisi analizi ile bütünleşik olarak ele alarak literatüre metodolojik katkı sunmakta ve sektörün sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesine yönelik çıkarımlar ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- [1] Y. A. Şişman ve H. Çınar, “Eko Tasarım Yaklaşımları Çerçevesinde, Formaldehit İçermeyen Ahşap Esaslı Kompozit Levhanın Malzeme Yoğunluğunun İncelenmesi”, AJEAS, c. 1, sy. 1, ss. 28-40, Ara. 2023.
- [2] A. Aydın ve G. Nemli, “Türkiye Yongalevha Endüstrisinin Üretim Problemleri Ve Çözüm Önerilerinin İncelenmesi”, DUBİTED, c. 10, sy. 3, ss. 1469-1475, Tem. 2022, doi: 10.29130/dubited.1005499.
- [3] D. Dukarska, J. Kawalerczyk, J. Sedliačik, P. Antov, ve M. Unisa, “Alternative Wood Raw Material Sources in Particleboard and OSB Production—Challenges and Perspectives”, Polymers, c. 17, sy. 13, s. 1760, Oca. 2025, doi: 10.3390/polym17131760.
- [4] R. Garcia, I. Calvez, A. Koubaa, V. Landry, ve A. Cloutier, “Sustainability, Circularity, and Innovation in Wood-based Panel Manufacturing in the 2020s: Opportunities and Challenges”, Curr. For. Rep., c. 10, sy. 6, ss. 420-441, Ara. 2024, doi: 10.1007/s40725-024-00229-1.
- [5] M. Hussain, R. Malik, ve A. Taylor, “Environmental profile analysis of particleboard production: a study in a Pakistani technological condition”, The International Journal of Life Cycle Assessment, c. 23, Ağu. 2018, doi: 10.1007/s11367-017-1385-9.
- [6] M. Tola ve A. Tolunay, “Determination of economic success level of particleboard industry: Forest Integrated Products Industry and Trading Ltd. Co. (ORMA) example”, Turkish Journal of Forestry, c. 14, sy. 2, ss. 102-112, Ara. 2013, doi: 10.18182/tjf.22613.
- [7] P. Mensah vd., “The Global Supply Chain of Wood Products: A Literature Review”, Forests, c. 16, sy. 7, s. 1036, Tem. 2025, doi: 10.3390/f16071036.
- [8] “Finlandiya’da Ahşap Yapı Sektöründe Döngüsel Ekonomi Gelişimi”. Erişim: 03 Nisan 2026. [Çevrimiçi]. Erişim adresi: https://www.mdpi.com/2071-1050/15/10/7871
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Applied Computing (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 10, 2026
Submission Date
November 17, 2025
Acceptance Date
April 26, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 2