TÜRK DIŞ POLİTİKASININ NİTELİĞİ ÜZERİNE KAVRAMSAL BİR TARTIŞMA: DEĞERLİ YALNIZLIK MI, ŞUURLU DİNAMİZM Mİ?

Öz

Uluslar arası ilişkiler disiplini dinamik bir bilim dalıdır. Süreç içersinde yeni hadiseler ve bu yeni hadiselere bağlı olarak yeni kavramlar ortaya çıkmaktadır. Bu hadiseler ve kavramlar disiplinin genişlemesine katkıda bulunmaktadır. Son dönemde Türkiye’nin çevresinde yaşanan hadiseler Türk Dış Politikası üzerinde de bir tartışma başlatmıştır. Dış politikayı nitelendirme amacı taşıyan bu tartışma “değerli yalnızlık” kavramı etrafında yoğunlaşmıştır. Değerli yalnızlık etrafındaki bu tartışma disipline, literatüre yeni bir kavram kazandırmıştır. 1960 yılında dönemin Türk Dış Politikasını nitelendirmek için başka bir kavram “şuurlu dinamizm” kavramı ileri sürülmüştür. Ancak bu kavram etrafında bir tartışma söz konusu olmamıştır. Bu çalışmada, her iki kavramında bilimsel zemine taşınması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede her iki kavramında ortaya çıkış süreçleri ele alınacaktır. Türk Dış Politikasının, her iki kavram karşısındaki konumu tartışılacaktır. Türk Dış Politikasının niteliğinin “değerli yalnızlık mı” yoksa “şuurlu dinamizm” ekseninde mi olduğu irdelenecektir

Anahtar Kelimeler

• Türk Dış Politikası, Değerli Yalnızlık, Şuurlu Dinamizm

A DISCUSSION ON THE CONCEPTUAL NATURE OF TURKISH FOREIGN POLICY: PRECIOUS SOLITUDE (ISOLATIONISM) or CONSCIOUS DYNAMISM?

Abstract

The discipline of international relations is a dynamic science. The new incidents in this process and new concepts depending on the nature of these new incidents have been emerging. These incidents and concepts have contributed to the expansion of the discipline. The events taking place around Turkey in recent years have initiated a discussion on Turkish Foreign Policy. This discussion with the aim of describing the foreign policy has focused around the concept of “precious solitude”. The discussion on “precious solitude” has brought a new concept in literature and discipline. Another concept to qualify Turkish Foreign Policy, “conscious dynamism concept” has been proposed; however, a discussion around this concept has not been concerned. In this study, it is aimed to move both concepts on the scientific area. In this context, the emerging processes of both concepts will be handled. The position of Turkish Foreign Policy across both concepts will be discussed. It will be intellectualized if the nature of Turkish Foreign Policy is at the axis of “precious solitude” or “conscious dynamism”

Keywords

• Turkish Foreign Policy, Precious Solitude (Isolationizm), Conscious Dynamism

References

1. Acet, M.(2013). Değerli Yalnızlık Operasyonu, Haber 7, (http://www.haber7.com /yazarlar/mehmet-acet/1064598-degerli-yalnizlik-operasyonu), (30.05.2015).
2. Anadolu Ajansı (2014). Bu Bölgede, Coğrafyada Biz de Varız, (http://www.aa.com.tr/tr/politika/334135--erdogan-gurbetcilere-sesleniyor ), (24.05.2014).
3. Anadolu Ajansı (2015). Türkiye ile Afrika Ülkeleri Arasındaki Dış Ticaret Hacmi, (http://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/485760--afrika-ile-ticaret-hacmi-5-yilda-yuzde-40-artti), (30.03.2015).
4. Aslan, H. (2014). Türkiye’nin ‘Değerli Yalnızlığı ve Değersiz Yalnızlar, Milat Gazetesi, (http://www.milatgazetesi.com/turkiyenin-degerli-yalnizligi-ve-degersizyalnizlar/64360/), ( 30.05.2015).
5. Baharçiçek, A., ‘Uluslar arası Kuruluşların İşlevleri’, T.C. Başbakanlık Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, ss.238, (http://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/BA HAR%C3%87%C4%B0%C3%87EK-Abdulkadir-ULUSLARARASI-KURULU%C5%9ELA RIN-%C4%B0%C5%9ELEVLER%C4%B0.pdf), (30.05.2015).
6. BBC Türkçe (2013). Erdoğan'dan Batı'ya 'Mısır Darbesi' Eleştirisi, (http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2013/07/130705_misir_cuma_gosteri), (05.07.2013).
7. Belge, M. (2015). Bir Gün Tek Başına, Taraf Gazetesi, (http://www.taraf.com.tr/yazarlar/bir-gun-tek-basina/), (18.04.2015).
8. Birdişli, F. (2011). Ulusal Güvenlik Kavramının Tarihsel ve Düşünsel Temelleri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31 (2).

9. Boynukalın, A. (2013). Değerli Yalnızlık, Değersiz Entelektüel, Yeni Şafak Gazetesi, (http://www.yenisafak.com.tr/yazarlar/abdurrahimboynukalin/degerli-yalnizlik-degersizentelektuel/39293), (28.08.2013).
10. Briand, M. A. (2000). Türkiye’nin Avrupa Macerası 1959- 1999, Doğan Kitap Yayınları, İstanbul.
11. Bulut, S. (2008). Sovyet Tehdidine Karşı Güvenlik Arayışları: I. ve II. Menderes
12. Hükümetlerinin (1950-1954) NATO Üyeliği VE Balkan Politikası, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı 41
13. Cerrahoğlu, N. (2013). Mısır Büyükelçisinin Kovulması ve Değerli Yalnızlık, CumhuriyetGazetesi (http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/12547/Misir_Buyukelcisinin _ Kovulmasi_ve_Degerli_Yalnizlik.html), (24 Kasım 2013).
14. Cumhuriyet Gazetesi (2013). Merkel : Türkiye Önemli Bir Partner, (http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/diger/430272/Merkel___Turkiye_onemli_bir_partner.ht ml#), (27.06.2013).
15. Çandar, C. (2013). ‘Türkiye’nin Değerli Yalnızlığı veya Etkisiz Dış Politikası,’ Radikal Gazetesi,(http://www.radikal.com.tr/yazarlar/cengiz_candar/turkiyenin_degerli_yalnizligi_ya_da_etkisi z_dis_politikasi-1146621 ),(18.08.2013).
16. Çavuş, T. (2012), Dış Politikada Yumuşak Güç Kavramı ve Türkiye’nin Yumuşak Güç Kullanımı, Kahraman Maraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, (2).
17. Çelik, A. H. (2014). Türk Dış Politikası: “Şuurlu Dinamizm mi?” “Değerli Yalnızlık mı?”, Akademik Perspektif, (http://akademikperspektif.com/2014/09/14/turk-dis-politikasisuurlu-dinamizm-mi-degerli-yalnizlik-mi/), (14.09.2014).
18. Demokrat Parti (2013). Türkiye, Büyük Risklerle Karşı Karşıyadır, (http://www.dp.org.tr/Default.aspx?islem=haberDetay&modul=5&id=307#.VavfrHkVhMs), (08.09.2013).
19. Erkan, S. (2014). Sovyet İran İlişkileri (1979-1989), Akademik Ortadoğu Dergisi, 8(2), ss. 161-182
20. Ertem, B. (2009). Türkiye ABD İlişkilerinde Truman Doktrini ve Marshall Planı, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21).
21. Gönlübol, M. (2000). Uluslararası Politika İlkeler Kavramlar Kurumlar, Siyasal Kitabevi, 5. Baskı, Ankara.
22. Gürcanlı, Z. (2013). Dış Politikada 'Değerli Yalnızlık' Dönemi, Hürriyet Gazetesi, (http://www.hurriyet.com.tr/planet/24553602.asp) , ( 21.08.2013).
23. Habertürk (2013). Mısır'daki Kanlı Saldırıya Türkiye'den İlk Tepkiler, (http://www.haberturk.com/gundem/haber/864138-misirdaki-kanli-saldiriya-turkiyeden-ilktepkiler), (27.07.2013).
24. Haberiniz (2014). (http://www.haberiniz.com.tr/yazilar/haber91107-Yusuf_Halac oglu_Degerli_Yalnizlik_Zavalli_Yalnizliga_Dogru_Pupa_Yelken_Gitmektedir.html), (04.09.2014).
25. Hürriyet (2013). Reuters'tan "Değerli Yalnızlık" Analizi, (http://www.hurriyet.com.tr/planet/24744672.asp) , (19.09.2013).
26. Hürriyet Gazetesi, ‘Mısır'dan Erdoğan'ın Açıklamalarına Kınama’, (http://www.hurriyet.com.tr/dunya/27271190.asp) , (25.09.2014).
27. Ilıcak, N. (2013).Değerli Yalnızlık, Sabah Gazetesi, (http://www.sabah.com.tr/Yaz arlar /ilicak/2013/08/22/degerli-yalnizlik), (22.08.2013).
28. Kamu Diplomasisi Kurumu, Türk vatandaşları 70 ülkeye vizesiz seyahat ediyor, (http://kdk.gov.tr/sayilarla/turk-vatandaslari-70-ulkeye-vizesiz-seyahat-ediyor/10)
29. Kocabıyık, H. (2013). ‘Değerli Yalnızlık’, Yeni Asır Gazetesi, (http://www.yeniasir.com.tr/yazarlar/huseyin_kocabiyik/2013/08/23/degerli-yalnizlik), (23.08.2013)
30. Laçiner, S. (2014). NATO Zirvesi: Türkiye İle Batı Arasındaki Makas Açılıyor mu?, İnternethaber, (http://www.internethaber.com/nato-zirvesi-turkiye-ile-bati-arasindaki-makasaciliyor-mu-16604y.htm), (09.12.2014).
31. Malatyabeydağı (2014). Ağbaba: Ortadoğu Kan Ağlarken Değerli Yalnızlık Tezine Sarılıyorlar, Yayın Tarihi (http://www.malatyabeydagi.com/haber/2381/agbabaortadogu-kanaglarken-degerli-yalnizlik-tezine-sariliyorlar.html), (01.09.2014).
32. NTV (2008). Türkiye Bm Güvenlik Konseyi Üyesi Oldu, (http://arsiv.ntv.com.tr/news/462831.asp), (20.10.2008 ).
33. Özçelik, M. (2012). İkinci Dünya Savaşı’nda Türk Dış Politikası, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29 (2),
34. Özlük, E. (2009). Gelenekselcilik Davranışsalcılık Tartışmasını Bağlamında Anlamak,
35. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 64(3), ss.297-220 Resmi Gazete (2011). 61. Hükümet Programı, (http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/07/20110717-1.htm), (17.07.2011)
36. Sander, O. (2001). Siyasi Tarih 1918-1994, İmge Yayınları, 9. Baskı Sarı, B. (2012). Amerikan Ulusal Çıkarları ve Afrika, Ankara Üniversitesi Afrika Çalışmaları Dergisi, 1(2).
37. Semerci, Y. (2013). Değerli Yalnızlık Ne Demek?, Haber Türk Gazetesi, (http://www.haberturk.com/yazarlar/yavuz-semerci/871027-degerli-yalnizlik-ne-demek), (22.08.2013).
38. Şafak, N. (2003). Osmanlı Amerikan İlişkileri, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul
39. Şener, B. (2013). Dış Politikada Değerli Yalnızlık ya da Yanlış Hesabın Şam’dan Dönmesi, 21. Yy Türkiye Enstitüsü, (http://www.21yyte.org/tr/arastirma/milli-guvenlik-vedis-politika-arastirmalari-merkezi/2013/09/24/7226/dis-politikada-degerli-yalnizlik-ya-dayanlis-hesabin-samdan-donmesi), (24.09.2013).
40. T.B.M.M. (2003). I. Erdoğan Hükümeti Programı (59. Hükümet), 22. Dönem, 8. Cilt, 49. Birleşim, (https://www.tbmm.gov.tr/ develop/owa/td_v2. sayfa_getir?sayfa=118: 37&v_meclis=1&v_donem=22&v_yasama_yili=&v_cilt=8&v_birlesim=049), (18.03.2003).
41. T.B.M.M. (2007). II. Erdoğan Hükümeti Programı (60. Hükümet), 23. Dönem, 1. Cilt, 8. Birleşim, (https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/td_v2.sayfa_getir?sayfa =10 5:126 &v_meclis=1&v_donem=23&v_yasama_yili=&v_cilt=1&v_birlesim=008),(31.08.2007).
42. T.B.M.M. (2011). III. Erdoğan Hükümeti Programı (61. Hükümet), (https://www.tbmm.gov.tr/hukumetler/HP61.htm), (30.05.2015).
43. T.B.M.M. (1960). Zabıt Ceridesi, Devre XI, Cilt 12, İçtima 3, Kırk Yedinci İnikat, 25.02.1960.
44. Tıraş, M., ‘İtibarsızlığın Adı Akp’de Değerli Yalnızlık Oldu,’ Düzce Yerel Haber, (http://www.duzceyerelhaber.com/mehmet-tiras/25570-itibarsizligin-adi-akpde-degerliyalnizlik-oldu) (05.06.2014).
45. Türkmen, F. (2012). Türkiye ABD İlişkileri, Timaş Yayınları, İstanbul.
46. Yeşiltaş, M. ve Balcı A. (2011). AK Parti Dönemi Türk Dış Politikası Sözlüğü: Kavramsal Bir Harita, Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, Sakarya Üniversitesi Yayınları, 13(2).
47. Yeni Şafak Gazetesi (2014). NATO Zirvesi'ne Damga Vuran Kare, (http://www.yenisafak.com.tr/politika/nato-zirvesine-damga-vuran-kare-682781), (06.09.2014).
48. Yılmaz, S. (2015). ABD, Monroe Doktrinine Dönebilir mi?, İstanbul Aydın Üniver sitesi Ulusal Gü venlik ve Strateji Araştırma Uygulama Merkezi Yayını, (http://usam.ay din .edu.tr/analiz/ABD_MONREO_DOKTRINI_NE_DoNEBiLiR_mi.pdf ), (30.05.2015).