Research Article

Hava Tabanlı LiDAR ile Tepe Altı Yüksekliğinin Tahmininde Makine Öğrenmesi Tabanlı Bir Yaklaşım

Volume: 21 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

Hava Tabanlı LiDAR ile Tepe Altı Yüksekliğinin Tahmininde Makine Öğrenmesi Tabanlı Bir Yaklaşım

Öz

Orman ekosistemleri, karbon tutma, biyolojik çeşitlilik ve diğer ekosistem hizmetleri açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, orman yapısal parametrelerinin doğru ve güncel ölçümü, sürdürülebilir ormancılık ve ekosistem yönetimi için gereklidir. Tepe altı yüksekliği (TAY), ormanların dikey yapısını tanımlamada temel bir parametre olup, biyokütle ve tomruk kalitesi modelleri ile orman yangını simülasyon modellerinde önemli bir rol oynar. Ancak klasik arazi ölçümleri zaman alıcı ve erişimi güç alanlarda uygulanabilirlik açısından sınırlıdır. Bu çalışmada, saf sahil çamı (Pinus pinaster) meşcerelerinde Hava tabanlı LiDAR verileri ve makine öğrenmesi algoritmalarından XGBoost kullanılarak TAY tahmin modeli geliştirilmiştir. 32 örnek alanda arazi ölçümleri gerçekleştirilmiş ve örnek alanlara ait TAY değerleri hesaplanmıştır. Hava tabanlı LiDAR verilerinden 56 yükseklik ve nokta bulutu metrikleri türetilmiş, yüksek korelasyonlu değişkenler elenerek 23 metrik modelde kullanılmıştır. XGBoost modeli için hiperparametre optimizasyonu Grid Search yöntemiyle yapılmış ve en iyi performans nrounds=50, max_depth=3 ve eta=0,3 parametreleri ile elde edilmiştir. Modelin genelleme performansı LOOCV ile değerlendirildiğinde yüksek doğruluk sağlanmış (R²=0,80; RMSE=0,28 m; MAE=0,21 m) ve tahminler gözlenen TAY değerleri ile güçlü uyum göstermiştir. Değişken önem analizi, elev_skewness, elev_max ve elev_AIH_30th metriklerinin TAY üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, XGBoost algoritmasının LiDAR verilerine dayalı TAY tahmininde güvenilir ve etkin bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

XGBoost , Sahil çamı , Uzaktan algılama

References

  1. Andersen, H., McGaughey, R. J. ve Reutebuch, S. E. (2005). Estimating forest canopy fuel parameters using LIDAR data. Remote Sensing of Environment, 94(4), 441–449. https://doi.org/10.1016/j.rse.2004.10.013
  2. Bahadir, M., Karsli, F., Yildirim, F. S. ve Misir, M. (2025). Tree crown segmentation and estimation of metrics from point clouds with improved local maximum method. The Photogrammetric Record, 40(191). https://doi.org/10.1111/phor.70015
  3. Botequim, B., Fernandes, P. M., Borges, J. G., González-Ferreiro, E. ve Guerra-Hernández, J. (2019). Improving silvicultural practices for Mediterranean forests through fire behaviour modelling using LiDAR-derived canopy fuel characteristics. International Journal of Wildland Fire, 28(11), 823. https://doi.org/10.1071/wf19001
  4. Chen, T. ve Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. KDD '16: proceedings of the 22nd ACM SIGKDD international conference on knowledge discovery and data mining içinde (ss. 785 – 794). https://doi.org/10.1145/2939672.2939785
  5. Coskuner, K. A., Vatandaslar, C., Ozturk, M., Harman, I., Bilgili, E., Karahalil, U., Berber, T. ve Gormus, E. T. (2023). Estimating Mediterranean stand fuel characteristics using handheld mobile laser scanning technology. International Journal of Wildland Fire, 32(9), 1347–1363. https://doi.org/10.1071/wf23005
  6. Dalla Corte, A. P. D., Souza, D. V., Rex, F. E., Sanquetta, C. R., Mohan, M., Silva, C. A., Zambrano, A. M. A., Prata, G., De Almeida, D. R. A., Trautenmüller, J. W., Klauberg, C., De Moraes, A., Sanquetta, M. N., Wilkinson, B. ve Broadbent, E. N. (2020). Forest inventory with high-density UAV-Lidar: Machine learning approaches for predicting individual tree attributes. Computers and Electronics in Agriculture, 179, 105815. https://doi.org/10.1016/j.compag.2020.105815
  7. Dean, T. J., Cao, Q. V., Roberts, S. D. ve Evans, D. L. (2009). Measuring heights to crown base and crown median with LiDAR in a mature, even-aged loblolly pine stand. Forest Ecology and Management, 257(1), 126-133. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2008.08.024
  8. Erdody, T. L. ve Moskal, L. M. (2010). Fusion of LiDAR and imagery for estimating forest canopy fuels. Remote Sensing of Environment, 114(4), 725–737. https://doi.org/10.1016/j.rse.2009.11.002
  9. FAO. (2023). The State of the World’s Forests 2023: Forests and health. Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  10. García, M., Saatchi, S., Ustin, S. ve Balzter, H. (2018). Modelling forest canopy height by integrating airborne LiDAR samples with satellite Radar and multispectral imagery. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 66, 159–173. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.11.017
APA
Demirel, T. (2025). Hava Tabanlı LiDAR ile Tepe Altı Yüksekliğinin Tahmininde Makine Öğrenmesi Tabanlı Bir Yaklaşım. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 21(2), 304-316. https://doi.org/10.58816/duzceod.1801720