Year 2019, Volume 7 , Issue 3, Pages 1512 - 1532 2019-12-26

BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871)
PRUSIAN-FRANCE WAR ACCORDING TO THE BASÎRET NEWSPAPER (1870-1871)

Necati ÇAVDAR [1]


1870-1871 yıllarında, Avrupa siyasetinde köklü değişikliklere yol açan Prusya-Fransa Savaşı Osmanlı kamuoyu tarafından da yakından takip edilmiştir. O esnada İstanbul’da yayınlanmakta olan Basîret başta olmak üzere az sayıdaki gazete bu savaşı sayfalarına taşımıştır. Özellikle Basîret gazetesi bu savaşta Prusya’yı destekleyen bir yayın çizgisi takip ederek bariz bir Prusya tarafgirliği sergilemiştir. Gazetenin bu tutumunda, yazarları arasında bulunup aslen Polonya (Leh) mültecisi olan Konstanty Borzecki ve Karol Karsky adlı şahısların önemli rolü olduğu anlaşılmaktadır. Bazı çevreler tarafından Basîret gazetesi, yabancı bir devletten yardım gören ilk gazete, onun nâşiri Ali Efendi ise ilk Germanofil olarak gösterilmiştir. Basîret gazetesinin bu yayın politikasını bir fırsat olarak kullanan Almanya’nın, II. Abdülhamid devrine uzanacak olan “Drang Nach Osten (Doğu’ya Yayılma)” siyasetinin psikolojik zeminini sağlamlaştırma adına Osmanlı kamuoyunda bir avantaj elde etmiş olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda, Basîret gazetesinde yer alan haber ve yorumlardan faydalanılarak 1870-1871 Prusya-Fransa Savaşı ele alınmıştır. 


The Prussian-French War, in 1870-1871, which led to radical changes in European politics was closely followed by the Ottoman public. In the meantime, a few newspapers, such as Basîret published in Istanbul, carried this war to their pages. In this war, the Basîret newspaper followed a broadcast line that supported Prussia and exhibited an obvious partiality. In this attitude of the newspaper, the writers Konstanty Borzecki and Karol Karsky, who were originally Polish, had a role. Basîret newspaper by some historians, the first newspaper to receive help from a foreign state, his owner Ali Efendi is considered to be the first Germanofil. It is thought that Germany took advantage of Basîret newspaper’s policy and obtained an advantage in terms of securing a psychological basis for its Drang nach Osten (Drive to the East) policy that was to continue until the Abdülhamid II era. In this article, the reflections of the 1870-1871 Prussian-French War on the Ottoman public will be determined by using the news and commentaries in the newspaper Basîret.

  • A- Arşiv Belgeleri
  • BOA. HR. ŞFR. 199/17 (Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Hariciye Nezareti Şifre Kalemi Evrakı).
  • BOA. HR. ŞFR. 199/200 (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Hariciye Nezareti Şifre Kalemi Evrakı).
  • B- Süreli Yayınlar
  • Asır gazetesi, 1870.
  • Basiret gazetesi, 1870, 1871.
  • Salname-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniye, 1288 (1871).
  • C- Araştırma-İnceleme Eserler
  • AKKUŞ, Muhammed (2014). “Tanzimat Dönemi İstanbul Gazetelerinden Basîret Gazetesi (1870)”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırklareli.
  • ARMAOĞLU, Fahir (1997). 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Ankara: TTK. Yayınları.Asır Gazetesi, (Yay. Haz. Ali Emre Özyıldırım) (2014). Ankara: TTK. Yayınları.
  • BASÎRETÇİ ALİ EFENDİ (1997). İstanbul’da Yarım Asırlık Vekayi-i Mühimme, (Haz. Nuri Sağlam), İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  • BASÎRETÇİ ALİ EFENDİ (2010). Bir Zamanlar İstanbul-Şehir Mektupları, (Haz. Nuri Sağlam), İstanbul: Simya Reklam ve İletişim Hizmetleri.
  • ÇAVDAR, Necati (2017). Muhbir: Osmanlı Basınının Sivri Dili, İstanbul: Kriter Yayınevi.
  • EBÜZZİYA, Ziyad (1989). “Ali Efendi, Basîretçi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 2, s. 388-389.
  • FULBROOK, Mary (2018). Almanya’nın Kısa Tarihi, (Çev: Sabri Gürses), İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  • GİRGİN, Atilla (2001) Türk Basın Tarihi’nde Yerel Gazetecilik, İstanbul: İnkılap Yayınları.
  • GÜMÜŞ, Musa. (2007) “1848 İhtilâlleri Sonrasında Osmanlı Devleti’ne Sığınan Leh ve Macar Mültecilerinin Osmanlı Modernleşmesine Etkileri.”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • İNUĞUR, M. Nuri (2005). Basın ve Yayın Tarihi, İstanbul: Der Yayınları.
  • KOLOĞLU, Orhan (2018). Osmanlı’dan 21. Yüzyıla Basın Tarihi, İstanbul: Pozitif Yayınları.
  • NAZIR, Bayram (2006). Osmanlı’ya Sığınanlar-Macar ve Polonyalı Mülteciler, İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • ÖZCAN, Azmi (1996). “Fransa”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 13, s. 177-181.SAĞLAM, Nuri (1996). “XIX. Yüzyıl Osmanlı Siyasi Hayatında Basiret Gazetesi Üzerine”, İlmi Araştırmalar Dergisi, S. 3, s. 183-190.
  • SAYLAN, Kemal (2013). “Bir Mültecinin Balkan İzlenimleri (1849-1851)”, History Studies, vol. 5, s. 113-130.
  • UÇAROL, Rifat (2000). Siyasi Tarih, İstanbul: Filiz Kitabevi.
  • WAWRO, Geoffrey (2005). The Franco-Prussian War, The German Conquest of France in 1870-1871, London: Cambridge University Press.
  • YERLİKAYA, İlhan (1992). “Basîret”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 5, s. 103-105.
  • D- Elektronik Kaynaklar
  • http://francoprussianwar.com/war.htm
  • http://militaryhistory.about.com/od/battleswars1800s/Franco-Prussian-War-Battle-of-Sedan.htm
  • http://tr.wikipedia.org/wiki/Sedan_Muharebesi
  • https://books.google.com.tr
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Nazım_Hikmet
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Özel Sayı 2019
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-0713-6803
Author: Necati ÇAVDAR (Primary Author)
Institution: TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 26, 2019

Bibtex @research article { e-gifder581972, journal = {Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi}, issn = {2146-3301}, eissn = {2146-3301}, address = {}, publisher = {Gumushane University}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {1512 - 1532}, doi = {10.19145/e-gifder.581972}, title = {BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871)}, key = {cite}, author = {ÇAVDAR, Necati} }
APA ÇAVDAR, N . (2019). BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871). Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi , 7 (3) , 1512-1532 . DOI: 10.19145/e-gifder.581972
MLA ÇAVDAR, N . "BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871)". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 (2019 ): 1512-1532 <https://dergipark.org.tr/en/pub/e-gifder/issue/51145/581972>
Chicago ÇAVDAR, N . "BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871)". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 (2019 ): 1512-1532
RIS TY - JOUR T1 - BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871) AU - Necati ÇAVDAR Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.19145/e-gifder.581972 DO - 10.19145/e-gifder.581972 T2 - Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1512 EP - 1532 VL - 7 IS - 3 SN - 2146-3301-2146-3301 M3 - doi: 10.19145/e-gifder.581972 UR - https://doi.org/10.19145/e-gifder.581972 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871) %A Necati ÇAVDAR %T BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871) %D 2019 %J Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi %P 2146-3301-2146-3301 %V 7 %N 3 %R doi: 10.19145/e-gifder.581972 %U 10.19145/e-gifder.581972
ISNAD ÇAVDAR, Necati . "BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871)". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 / 3 (December 2019): 1512-1532 . https://doi.org/10.19145/e-gifder.581972
AMA ÇAVDAR N . BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871). e-gifder. 2019; 7(3): 1512-1532.
Vancouver ÇAVDAR N . BASÎRET GAZETESİ’NE GÖRE PRUSYA-FRANSA SAVAŞI (1870-1871). Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. 2019; 7(3): 1532-1512.