Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU

Cilt: 18 Sayı: 1 5 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU

Öz

Öz Bu çalışma, Türkiye’nin borçlanma dinamiklerini ekonomi ile siyaset arasındaki çift yönlü etkileşim bağlamında incelemektedir. 1980 sonrası dönemde kamu, özel sektör ve hanehalkı borçluluğunda gözlenen artış, yalnızca ekonomik göstergelerle sınırlı kalmamış; uluslararası sermaye hareketleri ve ülke içi siyasal stratejiler aracılığıyla doğrudan etkili olmuştur. Türkiye’de borç politikaları seçim ekonomileri, popülist maliye politikaları ve uluslararası finansal kuruluşlarla yapılan anlaşmalar aracılığıyla şekillenmiş; özellikle IMF ve Dünya Bankası gözetimindeki programlarla daha da kurumsallaşmıştır. Ülkelerin artan borçlanma gereksinimlerinin yalnızca borçluluk oranları değil, genel makroekonomik faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu amaçla, bu makalede borçluluk göstergeleri dışında kalan ama ekonomilerin genel durumu ve borçluluk hakkında fikir verebilecek değişkenler kullanılarak bir Borç Kırılganlık Endeksi (BKE) oluşturulmuştur. Bu endeks kullanılarak kamu dış borcu, hanehalkı borcu ve toplam borç oranlarına ilişkin kırılganlıklar ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve 2010–2023 dönemi uluslararası karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye’nin görece düşük borçluluk oranlarına rağmen yüksek kırılganlık taşıdığını ve borçlanma döngüsünün ekonomik olduğu kadar siyasal bir strateji işlevi de gördüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur

Etik Beyan

Bu çalışmada bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Kaynakça

  1. Akyüz, Y. (2017). Playing with fire: Deepened financial integration and changing vulnerabilities of the Global South. Oxford University Press.
  2. Akyüz, Y., & Boratav, K. (2003). “The Making of The Turkish Financial Crisis”. World Development, 31(9), 1549–1566.
  3. Alpar, B. I. (2022). Türkiye’de hanehalkı borçluluğuna ilişkin güncel bir değerlendirme ve hanehalkı borçluluğunun muhtemel sonuçları. Erciyes Akademi, 36(3), 1314–1346. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1116082
  4. Anuatti-Neto, F., Barossi-Filho, M., de Carvalho, A. G., & Macedo, R. B. (2005). Costs and benefits of privatization: Evidence from Brazil. İçinde A. Chong & F. López-de-Silanes (Ed.) (Der.), Privatization in Latin America: Myths and Reality (ss. 145–196). Stanford University Press; Inter-American Development Bank; World Bank.
  5. BHM. (2014). Yıllık Kamu Borç Yönetimi Raporu 2014. Ankara: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2018/11/Yıllık-Kamu-Borç-Yönetimi-Raporu-2014.pdf
  6. Boratav, K. (2003). Türkiye İktisat Tarihi 1908–2002. (7. Baskı). İmge Kitabevi.
  7. Calvo, G. A., Izquierdo, A., & Mejía, L.-F. (2004). On the empirics of sudden stops: The relevance of balance-sheet effects (NBER Working Paper No. 10520). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w10520
  8. Cömert, H., & Yeldan, E. (2018). A tale of three crises in Turkey: 1994, 2001 and 2008–09 (METU Working Paper No. 1809). Middle East Technical University. https://ideas.repec.org/p/met/wpaper/1809.html

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

5 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2025

Kabul Tarihi

10 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dişbudak, C., & Pabuşçu, G. (2026). TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 18(1), 1-29. https://doi.org/10.55827/ebd.1795856
AMA
1.Dişbudak C, Pabuşçu G. TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 2026;18(1):1-29. doi:10.55827/ebd.1795856
Chicago
Dişbudak, Cem, ve Güngör Pabuşçu. 2026. “TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU”. Ekonomi Bilimleri Dergisi 18 (1): 1-29. https://doi.org/10.55827/ebd.1795856.
EndNote
Dişbudak C, Pabuşçu G (01 Ocak 2026) TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU. Ekonomi Bilimleri Dergisi 18 1 1–29.
IEEE
[1]C. Dişbudak ve G. Pabuşçu, “TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 1, ss. 1–29, Oca. 2026, doi: 10.55827/ebd.1795856.
ISNAD
Dişbudak, Cem - Pabuşçu, Güngör. “TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU”. Ekonomi Bilimleri Dergisi 18/1 (01 Ocak 2026): 1-29. https://doi.org/10.55827/ebd.1795856.
JAMA
1.Dişbudak C, Pabuşçu G. TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 2026;18:1–29.
MLA
Dişbudak, Cem, ve Güngör Pabuşçu. “TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU”. Ekonomi Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-29, doi:10.55827/ebd.1795856.
Vancouver
1.Cem Dişbudak, Güngör Pabuşçu. TÜRKİYE’DE BORÇ DÖNGÜSÜ: DÜŞÜK BORÇ – YÜKSEK KIRILGANLIK PARADOKSU. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2026;18(1):1-29. doi:10.55827/ebd.1795856