KUŞAKLAR ARASI DESTİNASYON SEÇİM ÖNCELİKLERİNİ ANLAMAK: X, Y VE Z KUŞAĞI ARASINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Öz

Destinasyon seçimi, turizm rekabet gücünün değerlendirilmesinde önemli bir bileşen olarak kabul edilmektedir. Destinasyon tercihlerini etkileyen çeşitli faktörler üzerine yapılan birçok araştırma bulunmakla birlikte, kuşak farklılıklarının destinasyon seçimi üzerindeki etkilerinin daha derinlemesine incelenmesi gerektiği gözlemlenmektedir. Bu araştırma, X, Y ve Z kuşakları arasında destinasyon seçimi üzerinde etkili olan faktörler bakımından herhangi bir farklılık olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, son bir yıl içerisinde tatil amacıyla seyahate çıkmış ve 18 yaşını geçmiş katılımcılar üzerinde bir anket uygulanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, destinasyon seçiminde etkili olan altyapı olanakları, bilgi erişim olanakları ve destinasyonun turistik çekicilikleri açısından kuşaklar arasında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Ayrıca, araştırmaya katılan bireylerin eğitim düzeyleri ile destinasyon seçim davranışları arasında da farklılıklar tespit edilmiştir. Bu araştırmanın bulguları, destinasyon pazarlama organizasyonlarına etkili pazarlama stratejileri geliştirme konusunda fırsatlar sunacak ve farklı kuşakların satın alma davranış niyetlerinin daha derinlemesine anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Destinasyon
• Destinasyon Seçimi
• X
• Y ve Z kuşağı

UNDERSTANDING GENERATIONAL DIFFERENCES IN DESTINATION CHOICE PRIORITIES: A COMPARATIVE ANALYSIS OF GEN X, Y, AND Z

Öz

Destination choice is considered a key component in assessing the competitiveness of tourism destinations. While numerous studies have been conducted on the various factors influencing destination preferences, it has been observed that the impact of generational differences on destination choice requires deeper investigation. This study aims to determine whether there are any differences in the factors influencing destination choice among the X, Y, and Z generations. To this end, a survey was conducted among participants who had traveled for holiday purposes within the past year and were over 18 years old. The analysis of the data revealed significant differences between the generations in terms of factors such as infrastructure facilities, access to information, and the tourist attractions of the destination. Furthermore, differences were found between the participants' education levels and their destination selection behaviors. The findings of this research provide opportunities for destination marketing organizations to develop effective marketing strategies and contribute to a deeper understanding of the purchasing behavior intentions of different generations.

Anahtar Kelimeler

• Destination
• Destination Choice
• Generation X
• Y and Z

Kaynakça

1. Ahn, T., Ekinci, Y. & Li, G. (2013). Self-congruence, functional congruence, and destination choise. Journal of Business Research, 66, 719-723.
2. Akşit Aşık, N. (2020). Seyahat motivasyonları ve destinasyon seçimi: Y ve Z kuşakları arasında bir karşılaştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 1746-1762. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.448
3. Albayrak, A., & Özkul, E. (2013). Y kuşağı turistlerin destinasyon imaj algıları üzerine bir araştırma. Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 8(6), 15-31.
4. Almeida, F. (2020). Exploring the impact of socio-demographic dimensions in choosing a city touristic destination. Journal of Tourism and Heritage Research, 3(4), 120-142.
5. Alvarez, E., & Brida, J. G. (2019). An agent‐based model of tourism destinations choice. International Journal of Tourism Research, 21(2), 145-155. https://doi.org/10.1002/jtr.2248
6. Apak, Ö. C. (2023). Destinasyon imajının destinasyon aidiyetine etkisi: İzmir ilini ziyaret edenler üzerine bir araştırma. Turizm Akademik Dergisi, 10(1), 69-84.
7. Bryman, A., & Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS Release 10 for Windows. London: Routledge.
8. Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet-The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609-623. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.01.005

9. Chen, H. (2010). Advertising and generational İdentity: A theoretical model. American Academy of Advertising Conference Proceedings, 132-140.
10. Cooper, M. A., & Buckley, R. (2022). Tourist mental health drives destination choice, marketing, and matching. Journal of Travel Research, 61(4), 786-799.
11. Davras, Ö. & Uslu, A. (2019). Destinasyon seçimini belirleyen faktörlerin destinasyon memnuniyeti üzerindeki etkisi: Fethiye’de İngiliz turistler üzerinde bir araştırma, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 679-696.
12. Demir, Ş. Ş. (2010). Çekici faktörlerin destinasyon seçimine etkisi: Dalyan örneği. Ege Akademik Bakış, 10(3), 1041-1054.
13. Eşitti, Ş. & Işık, M. (2015). Sosyal medyanın yabancı turistlerin Türkiye’yi tatil destinasyonu olarak tercih etmelerine etkisi. Karadeniz, 27, 11-30.
14. Gardiner, S., Grace, D., & King, C. (2014). The generation effect: The future of domestic tourism in Australia. Journal of Travel Research, 53(6), 705-720.
15. Gidebo, H. B. (2021). Factors determining international tourist flow to tourism destinations: A systematic review. Journal of Hospitality Management and Tourism, 12(1), 9-17. https://doi.org/10.5897/JHMT2019.0276
16. Güneş, E. (2018). Destinasyon kalite unsurlarının analizi: Antalya örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(2), 423-442. https://doi.org/10.24010/soid.453194
17. Güneş, E., Ekmekçi, Z., & Taş, M. (2022). Sosyal medya influencerlarına duyulan güvenin satın alma öncesi davranış üzerine etkisi: Z kuşağı üzerine bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 163-183. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.946
18. Hysa, B., Karasek, A., & Zdonek, I. (2021). Social media usage by different generations as a tool for sustainable tourism marketing in society 5.0 idea. Sustainability, 13(3), 1018. https://doi.org/10.3390/su13031018
19. Huang, Y,C, & Petrick, J, F. (2010). Generation Y’s travel behaviours: A comparison with baby boomers and generation X. In Tourism and generation Y, P, Benckendorff, G. Moscardo, D. Pendergast (Eds,), (pp, 27-37), Cambridge: MA CAB International, https://doi.org/10.1079/9781845936013.002
20. Kara, E. (2021). Sosyal medya fenomenlerinin rol aldığı turistik ürün tanıtımlarının X, Y ve Z kuşağı tüketici algısı ve satın alma niyetine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
21. Karacaoğlu, S. (2021). Turistlerin seyahat motivasyonları ve destinasyon imajı algıları üzerine bir araştırma: Bebek patlaması, X ve Y kuşakları karşılaştırması. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 4(2), 445-464.
22. Kayış, A. (2010). Güvenilirlik Analizi içinde, SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, (Editör: Kalaycı, Ş.). 5. Baskı, Ankara: Asil Yayın Dağıtım, 403-419.
23. Kim, H., Xiang, Z., & Fesenmaier, D. R. (2015). Use of the internet for trip planning: A generational analysis. Journal of Travel & Tourism Marketing, 32(3), 276-289. https://doi.org/10.1080/10548408.2014.896765
24. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (Fourth Edition). NewYork: Guilford publications.
25. Leiter, M. P., Price, S. L., & Spence Laschinger, H. K. (2010). Generational differences in distress, attitudes and incivility among nurses. Journal of Nursing management, 18(8), 970-980.
26. Li, X., Li, X. R., & Hudson, S. (2013). The application of generational theory to tourism consumer behavior: An American perspective. Tourism Management, 37, 147-164.
27. Morley, C. L. (1994). Experimental destination choice analysis. Annals of tourism research, 21(4), 780-791.
28. Nguyen, V. H., Truong, T. X. D., Pham, H. T., Tran, D. T., & Nguyen, P. H. (2021). Travel intention to visit tourism destinations: A perspective of generation Z in Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(2), 1043-1053. https://doi:10.13106/jafeb.2021.vol8.no2.1043
29. Octaviany, V. & Mardiyana, E. (2024). Generation travel behavior to visit tourism destination. Asian Journal of Social Science and Management Technology, 6(2), 54-65.
30. Oppewal, H., Huybers, T., & Crouch, G. I. (2015). Tourist destination and experience choice: A choice experimental analysis of decision sequence effects. Tourism Management, 48, 467-476. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2014.12.016
31. Özaltaş Serçek, G., & Serçek, S. (2017). X, Y ve Z kuşaklarındaki turistlerin destinasyon imaj algılarının karşılaştırılması. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(1), 6-19. https://doi.org/10.24010/soid.302248
32. Pan, X., Rasouli, S., & Timmermans, H. (2021). Investigating tourist destination choice: Effect of destination image from social network members. Tourism Management, 83, 104217.
33. Pandey, K., & Joshi, S. (2021). Trends in destination choice in tourism research: A 25-year bibliometric review. FIIB Business Review, 10(4), 371-392. https://doi.org/10.1177/23197145211032430
34. Pinho, M. & Gomes, S. (2023), Generation Z as a critical question mark for sustainable tourism – An exploratory study in Portugal. Journal of Tourism Futures, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JTF-07-2022-0171
35. Pricope Vancia, A. P., Băltescu, C. A., Brătucu, G., Tecău, A. S., Chițu, I. B., & Duguleană, L. (2023). Examining the disruptive potential of generation Z tourists on the travel industry in the digital age. Sustainability, 15(11), 8756. https://doi.org/10.3390/su15118756
36. Poruțiu, A. R., Brata, A. M., Dumitras, D. E., Oros, O. P., & Muresan, I. C. (2024). Understanding Romanian generational preferences and travel decision-making when choosing a rural destination. Sustainability, 16(10), 4074. https://doi.org/10.3390/su16104074
37. Puiu, S., Velea, L., Udristioiu, M. T., & Gallo, A. (2022). A behavioral approach to the tourism consumer decisions of generation Z. Behavioral Sciences, 12(9), 320. https://doi.org/10.3390/bs12090320
38. Seddighi, H. R., & Theocharous, A. L. (2002). A model of tourism destination choice: a theoretical and empirical analysis. Tourism management, 23(5), 475-487. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(02)00012-2
39. Slak Valek, N., Shaw, M., & Bednarik, J. (2014). Socio-demographic characteristics affecting sport tourism choices: A structural model. Acta gymnica, 44(1), 57.
40. Špindler, T. (2018). The influence of generations and theirvalues on tourism product selection: Theoretical over-view. In M.Gorenak & A.Trdina (Eds.), Responsible hospitality: Inclusive, active, green(pp. 165–192). University of Maribor, Maribor, Slovenia.
41. Starcevic, S. & Konjikusic, S. (2018). Why Millenials As Digital Travelers Transformed Marketing Strategy in Tourism Industry. In International Thematic Monograph Tourism in Function of Development of the Republic of Serbia, Tourism in the Era of Digital Transformation; University of Kragujevac: Kragujevac, Serbia, 221–224.
42. Tomić, N. & Bozic, S. (2015). Factors affecting city destination choice among young people in Serbia. Journal of Tourism-Studies and Research in Tourism, 19, 15-22.
43. Uslu, A., İnanır, A., & Dağdelen, Ö. (2020). The relationship between destination image, curiosity and destination loyalty and the moderator role of demographic variables: A research in antalya destination. PASOS Revista de Turismo y Patrimonio Cultural, 18(4), 615-630. https://doi.org/10.25145/j.pasos.2020.18.044
44. Ünal, A. (2020). Gençlerin destinasyon seçimlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Journal of Gastronomy, Hospitality, and Travel, 3(1), 42-50. DOI: 10.33083/joghat.2020.29
45. Ünal, A., & Çakır, G. (2020). Turistlerin destinasyon seçim kararlarında destinasyon imajının rolünün belirlenmesine yönelik bir araştırma: Kaş örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 395-403. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.631097
46. van Twist, A. V. E. D., & Newcombe, S. (2021). Strauss-Howe generational theory. Critical Dictionary of Apocalyptic and Millenarian Movements. Retrieved from www. cdamm. org/articles/strauss-howe.(First published 12 June 2017 censamm. org/resources/profiles/strauss-howe-generational-theory.).
47. Vrhoci, A., Tanković, A. C., & Kapeš, J. (2021, September). Perception of online information when selecting a tourist product: differences between generations x, y and z. In 27th Cromar Congress. Let The Masks Fall-New Consumer in Business Research (pp. 363-382).
48. Woyo, E., Slabbert, E., & Saayman, M. (2019). Do socio-demographic characteristics influence destination attractiveness perceptions after political turmoil: The case of Zimbabwe. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 8(3), 1-20.
49. Wu, L., Zhang, J. & Fujiwara, A. (2011). Representing tourists’ heterogeneous choices of destination and travel party with integrated latent class and nested logit model. Toursim Management, 32, 1407-1413.
50. Yılmaz, T. (2023). Seyahat, turizm ve rekreasyon ilişkisinde kuşakların etkisi: Literatür incelemesi. International Social Sciences Studies Journal, 9(113), pp:7455-7464. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/sssj.70151
51. Zorlu, Ö., & Candan, T. (2023). The impact of social media influencers on destination preferences: A cross-generation comparison. Journal of Tourism Leisure and Hospitality, 5(1), 53-61.