Gebelerin Sosyodemografik Özelliklerinin Gebelikte Olağan Yakınmalar Ve Yaşam Kalitesine Etkisinin Belirlenmesi

Abstract

Giriş ve amaç: Bu araştırma gebelerin sosyodemografik özelliklerinin gebelikte olağan yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Araştırma niceliksel ve tanımlayıcı tipte olup, araştırmanın evrenini 1 Mart 2018 – 6 Ağustos 2019 tarihleri arasında Ağrı Devlet Hastanesi Kadın Doğum ve NST Polikliniklerine başvuran ve örneklem büyüklüğünü belirlemek için priori güç analizi yapılmış olup, araştırmanın örneklemini belirlenen tarihler arasında polikliniklere başvuran, araştırmayı kabul eden, araştırma kriterlerini sağlayan 400 gebe oluşturdu. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan gebelerin sosyo-demografik özellikleri içiren “Kişisel Bilgi Formu” ve “Gebelikte Yakınmalar ve Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, ortalama, ikili grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U analizi, Kruskall Wallis Varyans analizi, (İleri analiz olarak Mann Whitney – U testi kullanılmıştır) ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Gebelerdeki yakınmalar ve yaşam kalitesi ölçeğinden alınan puanların dağılımı ortalama 50.24±21.78 bulundu. Araştırmaya katılan gebelerin sağlık güvencesi çeşidi, yaşayan çocuk sayısına göre gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi ölçeği puanı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Gebelik yaşı ve gebelik haftası ile Gebelikteki Yakınmalar ve Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli ilişki saptandı (p<0.05). Yaş ve gebelik haftası arttıkça Gebelikteki Yakınmalar ve Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği puanı da artmaktadır. Sonuç: Sosyodemografik özelliklerden gebelik yaşı, gebelik haftası, sağlık güvencesi çeşidi, yaşayan çocuk sayısı gebelikteki yakınmalara ve yaşam kalitesine etki ettiği saptanmıştır. Sosyodemografik özelliklerin gebelikte olağan rahatsızlar ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyecek riskler konusunda hemşire ve ebelerin gebeleri bilinçlendirmesi önerilmektedir.

Keywords

• Gebelik
• Yakınma
• Yaşam kalitesi

Determination of the Effect of Sociodemographic Characteristics of Pregnant Women on Ordinary Complaints and Quality of Life in Pregnancy

Abstract

Determination of the Effect of Sociodemographic Characteristics of Pregnant Women on Ordinary Complaints and Quality of Life in Pregnancy Introduction and purpose: This study was conducted to determine the effect of sociodemographic characteristics of pregnant women on ordinary complaints and quality of life in pregnancy. Material and Method: The research was of a quantitative and descriptive type and the universe of the study comprised pregnant women who were admitted to Ağrı State Hospital Obstetrics and NST Polyclinics between March 1, 2018 and August 6, 2019. Priori power analysis was performed to determine the sample size, and the sample of the study consisted of 400 pregnant women who were admitted to outpatient clinics between the dates specified, who agreed to participate in the study and met the research criteria. The data were collected using the survey method with the "Personal Information Form" containing the socio-demographic characteristics of the pregnancies prepared by the researcher and the "Complaints During Pregnancy and Quality of Life Scale". Number, percentage, mean, and data were used to evaluate the data, and Mann–Whitney U analysis, Kruskal Wallis Variance analysis ( Mann–Whitney U test was used for further analysis), and Spearman Correlation Analysis were used to compare the two groups. Findings: The distribution of the scores obtained from Complaints During Pregnancy and Quality of Life Scale in pregnant women was found as 50.24±21.78 on average. The difference between the scores of the pregnant women participating in the study in Complaints During Pregnancy and Quality of Life Scale according to their type of health insurance, and the number of children alive were statistically significant (p<0.05). A statistically significant, positive and low-level relationship was found between gestational age and gestational week and the Complaints During Pregnancy and Quality of Life Scale score (p<0.05). As the week of age and gestational increases, the Complaints During Pregnancy and Quality of Life Scale score increase as well. Conclusion: It was determined that gestational age, gestational week, type of health insurance, number of children alive, which are sociodemographic characteristics, affected their complaints and quality of life during pregnancy. It is recommended that nurses and midwives should raise awareness of pregnant women about how sociodemographic characteristics affect the ordinary disorders in pregnancy and the risks that may adversely affect their quality of life.

Keywords

• Pregnancy
• Complaint
• Quality of life

References

1. Akpınar, F. Z., & Ejder Apay, S. (2020). Gebelikte yaşanan distres ile gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 17(4), 550–561.
2. Aksoy Derya, Y., Özşahin, Z., Uçar, T., Erdemoğlu, Ç., & Ünver, H. (2018). Gebelikteki yakınmaların yaşam kalitesine etkisi ile psikososyal sağlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 12(3), 171–177. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.452447
3. Altıparmak, S. (2006). Gebelerde sosyo-demografik özellikler, öz bakım gücü ve yaşam kalitesi ilişkisi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 5(6), 416–423.
4. Beji, N. (2019). Kadın sağlığı ve hastalıkları (3. bs.). Nobel Kitabevi.
5. Beşer, N., & Öz, F. (2003). Kemoterapi alan lenfomalı hastaların anksiyete-depresyon düzeyleri ve yaşam kalitesi. CÜ Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 7(1), 47–58.
6. Çelikgöz, D. (2015). Gebelikte uyku bozukluklarının yaşam kalitesine etkisi (Yüksek lisans tezi). Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
7. Çetin, F. C., Demirci, N., Çalık, K. Y., & Akıncı, A. Ç. (2017). Gebelikte olağan fiziksel yakınmalar. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 48(4), 135–141.
8. Dönmez, A., Er, M., & Karaçam, Z. (2018). Gebe okuluna başvuran gebelerin yaşadığı gebeliğe bağlı fiziksel sağlık sorunlarının incelenmesi. Life Sciences (NWSALS), 13(1), 1–10.

9. Erenel, A., & Vural, G. (2020). Hemşireler ve ebeler için perinatal bakım. İstanbul Tıp Kitabevi.
10. Gür, E. Y., & Pasinlioğlu, T. (2021). Gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi ölçeği: Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(2), 482–497. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.822370
11. Kahraman, S. (2009). Kayseri il merkezindeki adölesan gebelerin yaşam kalitesinin 20–29 yaş grubu gebelerle karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi.
12. Kılıçarslan, S. (2008). Edirne şehir merkezindeki son trimester gebelerin sosyodemografik özellikleri, yaşam kaliteleri ve kaygı düzeyleri (Uzmanlık tezi). Trakya Üniversitesi.
13. Kömürcü, N., & Doğan Merih, Y. (2012). Doğum öncesi dönem. K. Tankuter (Ed.), Kadın sağlığı ve hastalıkları hemşireliği el kitabı içinde (ss. 131–163). Koç Üniversitesi Yayınları.
14. Özçelik, G. (2010). Aydın ilinde gebelikte yaşanan sağlık sorunları ve yaşam kalitesi ile ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi.
15. Özçelik, G., & Karaçam, Z. (2014). Gebelikte sık karşılaşılan yakınmalar, fiziksel, ruhsal ve cinsel sağlık sorunları, risk faktörleri ve yaşam kalitesi ile ilişkileri. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 30(3), 1–18.
16. Özçelik, Ş., & Tandoğan, Ö. (2025). Gebelerin eğitim gereksinimlerinin gebelikte olağan yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi: Muş örneği. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 27(1), 29–36.
17. Özer, K. (2015). Gebe kadınların yaşam kalitesi ve depresyon durumlarının belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi.
18. Özhüner, Y., & Çelik, N. (2019). Gebelerde uyku kalitesi ve yaşam kalitesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 39–47.
19. Pınar, Ş. E., Arslan, Ş., Polat, K., Çiftçi, D., Cesur, B., & Dağlar, G. (2014). Gebelerde uyku kalitesi ile algılanan stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7(3), 171–177.
20. Schwarz, E. B., Smith, R., Steinauer, J., Reeves, M. F., & Caughey, A. B. (2008). Measuring the effects of unintended pregnancy on women's quality of life. Contraception, 78(3), 204–210.
21. Şirin, A., & Kavlak, O. (2008). Kadın sağlığı. Bedray Basın Yayıncılık.
22. Taşkın, L. (2024). Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. Akademisyen Yayınevi.
23. Terzioğlu, F. (2016). Ebeveynliğe hazırlanma ve doğum öncesi bakım. L. Taşkın (Ed.), Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği içinde (ss. 183–215). Özyurt Matbaacılık.
24. Türkmen, S. (2014). Gebeliğin son trimesterinde yaşanan sağlık sorunları ve gebenin yaşam kalitesi üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Medipol Üniversitesi.
25. Uludağ, S., & Çepni, İ. (2009). Gebelikte annede oluşan fizyolojik değişiklikler. S. Uludağ, A. Gezer, & A. Benian (Ed.), Kadın hastalıkları ve doğum ders kitabı içinde (ss. 109–125). İstanbul Üniversitesi Basım ve Yayınevi Müdürlüğü.
26. Yamaç, K., Gürsoy, R., & Çakır, N. (2002). Gebelik ve sistemik hastalıklar. Nobel Tıp Kitabevi.
27. Yikar, S. K., & Nazik, E. (2019). Effects of prenatal education on complaints during pregnancy and on quality of life. Patient Education and Counseling, 102(1), 119–125.
28. Yılmaz, A. N., Doğan Yüksekol, Ö., Baltacı, N., & Ulucan, M. (2023). Gebelikte fizyolojik yakınmalarla yaşam kalitesi ve gebeliğe uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir üniversite hastanesi örneği. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 13(2), 408–418. https://doi.org/10.31020/mutftd.1202252