Research Article

Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme

Volume: 32 Number: 1 June 30, 2023
EN TR

Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Batılı ülkeler tarafından Ortadoğu olarak adlandırılan Güneybatı Asya, küresel siyasete dair hareketliliğin en yoğun yaşandığı bölgedir. Bir hegemonik alan mücadelesine dönüş(türül)en bölgede küresel, bölgesel ve yerel güç yapılanmaları arasında tasarlanan ideolojik kurulumlar işlerlik kazanmaktadır. Bu ideolojik tasarımlar birbirinden farklı olmakla birlikte büyük oranda ekonomik kazanıma hizmet eden etnik, inançsal/ mezhepsel ve ideolojik söylemler üzerinden yürütülmektedir. Bu ideolojik ve ekonomi politiğin inanç/mezhepsel kurulumu açısından İran - Suriye ittifakı örnek verilebilir. Bölgesel gerilimin neredeyse hiç dinmediği Ortadoğu’da, İran- Suriye ilişkileri stratejik bir değer olarak inanç/ mezhepsel bir kurulum üzerinden çok boyutlu bir kazanıma alan açmaktadır. Dolayısıyla Suriye krizinde etkin rol üstlenen İran’ın, Suriye’deki Arap Alevi- Şii inancı/mezhebine mensup topluluklarla kurduğu ve geliştirdiği birliktelik, her iki taraf için de bir kazanım sağlamıştır. İran’ın bölgesel ölçekli bu yayılımı, Sünni Arap yönetimleri tarafından “Şii Hilali” olarak dillendirilmektedir. Başta İran olmak üzere Irak, Suriye, Lübnan ve bölgenin diğer ülkelerindeki Şii nüfusu, bu inanç/mezhep ideolojisi üzerinden ortaklaştırmak ve etkin kılmak, bölgenin kurulu siyasal sisteminin paydaşı olan Sünni yönetimler tarafından ciddi bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu bağlamda Suriye, Şii Hilali’nin kuzey kanadı olarak tarif edilen ve İran’dan Levant bölgesine kadar Şii topluluklarıyla kurulacak bağın ve İran’ın Ortadoğu’daki nüfuzunu domine edecek bir kurulumun temsilcisi olarak görülmektedir. Bu eksende, İran- Suriye ittifakını üreten tarihsel ve ideolojik bağıntıların özellikle bölgesel düzeyde ne tür yansımalara alan açtığı İnşacı (konstrüktivist) bir yaklaşımla ele alınmış ve bu kapsamda, bölgenin siyasal coğrafyasına dair çeşitli öngörülerde bulunulmuştur. Bu çalışma, Şii Hilali temelinde İran’ın Suriye’deki politik pozisyonuna ve her iki ülke arasındaki tarihsel bağlara odaklanmayı amaçlamıştır. Dolayısıyla nitel araştırma yöntemi temelinde araştırma konusuna ilişkin literatür incelenmiş, bölgedeki tüm gelişmeler ilgili bilimsel çalışmalarla desteklenmiştir.

Keywords

References

  1. Adler, E. (1997). Seizing the Middle Ground: Constructivism in World Politics, European Journal of International Relations, 3 (3), pp. 319-363.
  2. Ahmadian, H. & Mohseni, P. (2021). Iran’s Syria Strategy: The Evolution of Deterrence, F. Osinga, T. Sweijs (Eds.), In: NL ARMS Netherlands Annual Review of Military Studies 2020, (pp: 231-260), T.M.C. Asser Press.
  3. Ansari, A. & Tabrizi, A. B. (2016). The View From Tahran, A. B. Tabrizi, R. Pantucci (Eds.), In: Understanding Iran’s Role in the Syrian Conflict (pp: 3-11), Royal United Services Institute.
  4. Azandehie, M. B. & Kiani, V. (2014). A Critique on Shia geopolitics discourse; with emphasis on genealogical approach, Geopolitics Quarterly, 9 (4), 83-106.
  5. Azizi, H. (2019). Iran in Syria: decision-making actors, ınterest and priorities, Omran for Strategic Studies-Geneva Centre for Security Policy, 1-5.
  6. Barzegar, K. (2008). Iran and the Shiite Crescent: myths and realities, The Brown Journal of World Affairs, 15 (1), 87-99.
  7. Bingöl, O. (2013). Arap baharı ve Ortadoğu: çok eksenli güç mücadelesinde denge arayışları, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, XIII (2), 25-49.
  8. Byrne, A. (2017). Suriye Gerçeğini Gizlemek: Enformasyon Savaşı, O. K. Sarıalioğlu (Ed.), içinde: Suriye Savaşı’nın Gizlenen Gerçekleri- İsrail İçin Suriye’yi Yok Etmek (Çev. S. Sezer, ss. 141-152), Önsöz Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2023

Submission Date

April 15, 2023

Acceptance Date

June 23, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 32 Number: 1

APA
Reyhanoğulları, M., & Özgen, N. (2023). Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi, 32(1), 115-134. https://doi.org/10.51800/ecd.1283827
AMA
1.Reyhanoğulları M, Özgen N. Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi. 2023;32(1):115-134. doi:10.51800/ecd.1283827
Chicago
Reyhanoğulları, Müslüm, and Nurettin Özgen. 2023. “Suriye Krizi Ve İran’ın İnşacı Politikaları: ‘Şii Hilali’ Üzerine Bir Değerlendirme”. Ege Coğrafya Dergisi 32 (1): 115-34. https://doi.org/10.51800/ecd.1283827.
EndNote
Reyhanoğulları M, Özgen N (June 1, 2023) Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi 32 1 115–134.
IEEE
[1]M. Reyhanoğulları and N. Özgen, “Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: ‘Şii Hilali’ Üzerine Bir Değerlendirme”, Ege Coğrafya Dergisi, vol. 32, no. 1, pp. 115–134, June 2023, doi: 10.51800/ecd.1283827.
ISNAD
Reyhanoğulları, Müslüm - Özgen, Nurettin. “Suriye Krizi Ve İran’ın İnşacı Politikaları: ‘Şii Hilali’ Üzerine Bir Değerlendirme”. Ege Coğrafya Dergisi 32/1 (June 1, 2023): 115-134. https://doi.org/10.51800/ecd.1283827.
JAMA
1.Reyhanoğulları M, Özgen N. Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi. 2023;32:115–134.
MLA
Reyhanoğulları, Müslüm, and Nurettin Özgen. “Suriye Krizi Ve İran’ın İnşacı Politikaları: ‘Şii Hilali’ Üzerine Bir Değerlendirme”. Ege Coğrafya Dergisi, vol. 32, no. 1, June 2023, pp. 115-34, doi:10.51800/ecd.1283827.
Vancouver
1.Müslüm Reyhanoğulları, Nurettin Özgen. Suriye Krizi ve İran’ın İnşacı Politikaları: “Şii Hilali” Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi. 2023 Jun. 1;32(1):115-34. doi:10.51800/ecd.1283827

Cited By