Evaporation in Türkiye: Effective Factors and Regime Types

Öz

In this researched the evaporations subject in two main parts. In the first part, it was studied the distributions of evaporation values in yearly and factors which effect the evaporation values. In the second part we researched the evaporation regime and types in Türkiye. On the basis of monthly data of WILD evaporation value for 57 representative meteorological stations, three major evaporation regime types identified in the country :

In first type (Black Sea Coastal Type: low variation between seasonaly value). In this evaporation regime, characterized low evaporation values and regular distribution yearly. In the second type (Mediterranean Coastal Zone. high variation between seasonaly value). In this evaporation regime characterized high values of evaporation continue yearly. But winter months evaporation is comparatively less important than in summer months. Third regime type (Central and West Region), In this types characterized low evaporation values in winter due to the anticyclonal conditions. Because of the continentality and rare natural vegetation cover evaporation values increase in the summer months. According to monthly maximum value we distinguish two subtypes in third regime type. In IIIa (Part of North) August is the highest value. But in IIIb (Part of South), July is highest value.

Anahtar Kelimeler

• -

TÜRKİYE'DE BUHARLAŞMA KOŞULLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE BUHARLAŞMA REJİM TİPLERİ

Öz

Klimatolojide amaç, uzun süreli meteorolojik verilere dayanılarak, bir yerin iklim özelliğini ortaya koymaktır. Bir yerin iklimi ise, iklim unsurlarının ortak özelliği olarak belirlenir ve çoğunlukla bir rejim ile karakterize edilir. Ülkemizde gerek sıcaklık gerekse yağış rejimleri ve onların dağılışı ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, buharlaşma rejimi tipleri ile ilgili herhangi bir çalışmaya literatürde rastlanılmamıştır. Bu nedenle, ülkede buharlaşma ile ilgili gözlemler yapan meteoroloji istasyonlarının uzun süreli rasatları derlenmiş ve ayrıca L.Turc formülü uygulanarak aylık potansiyel buharlaşma değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen veriler analiz edilerek Türkiye'de potansiyel buharlaşmanın yıl içindeki değişmeleri (buharlaşma rejimi) ve buna etkiyen koşullar belirlenmeye çalışılmıştır. Başka bir anlatımla; söz konusu bu çalışmada Türkiye'de buharlaşma rejimini belirleyebilmek için; buharlaşma rasadı yapan meteoroloji istasyonlarının verileri esas alınmış ve üç değişik buharlaşma rejimi saptanmıştır. Ancak Türkiye'deki buharlaşma tutarları ve dağılışı için, gerek buharlaşma rasadı yapan meteoroloji istasyonlarının sayısının yetersizliği, gerekse bu istasyonların ülke bütününde düzenli bir dağılıma sahip olmaması nedeniyle L .Turc formülünden yararlanılmıştır.

Ancak daha önce yapılmış olan bir çalışmada L.Turc formülünün ölçülen buharlaşma tutarlarından daha fazla bir değer vermesi nedeniyle söz konusu bu formül yalnızca buharlaşma tutarlarının yıl içindeki değişmelerini ortaya koymak amacıyla kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• -