EN
TR
MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ
Abstract
Madenler ve madencilik faaliyetleri bulundukları alandaki ve ülkelerindeki en önemli ekonomik faaliyetlerden birini teşkil etmektedir. Bu nedenle de madenlerin bulundukları alanlara ve ülkelerinin ekonomilerine büyük katkıları vardır. Ancak bu avantajlarının yanı sıra dezavantajları bulunmaktadır. Toprak, su, hava ve gürültü kirliliği, atık problemi, bitki örtüsünün tahrip edilmesi ve biyoçeşitliliğin azalması, faunaya zarar verilmesi ve faunanın göçü, arazinin bozulması ve sağlık problemlerinin artması gibi çok sayıda dezavantajı bulunmaktadır. Bunun için madenciliğin ülke ekonomisine olan katkılarının yanı sıra zararları da düşünülmelidir. Bu nedenle bu çalışmada Orhaneli ve Büyükorhan’da yapılan madencilik faaliyetlerinin topraktaki ağır metal (arsenik (As), kadmiyum (Cd), kobalt (Co), demir (Fe) ve nikel (Ni)) düzeylerine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışma alanı 8 km2 büyüklükteki gridlere bölünmüş ve bu gridler içerisinden sistematik rastgele yöntemle 19 adet toprak numunesi alınmıştır. Toprak numunelerinin analizi sonucunda koordinat değerleri ve bu koordinatlardaki ağır metal oranlarının işlendiği veri tabanı oluşturulmuştur. Araştırma alanındaki her bir ağır metalin mekansal dağılışı jeoistatistiksel yöntemlerden ordinary kriking yöntemi ile analiz edilmiştir. Ağır metallerin risk değerlendirmesi de Lindsay tarafından topraktaki ağır metaller için kritik bulunması gereken değerlere bağlı olarak Indicator kriking yöntemi ile belirlenmiştir. Ayrıca ağır metaller ile maden ocakları arasındaki ilişkiyi tespit etmek için de mesafe analizinden yararlanılmıştır. Ağır metal oranlarının olduğu harita üzerine rastgele 100 nokta atanmış ve her bir noktanın ağır metal oranları ile maden ocaklarına olan mesafe değerlendirilmiştir. Araştırma alanında belirlenen ağır metal değerlerinin maden ocaklarına yaklaştıkça ya da uzaklaştıkça nasıl değiştiği Pearson ‘Bivariate' Korelâsyon analizi ile tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma alanının kuzey kesimlerinde neredeyse tüm ağır metallerde daha yüksek seviyeler belirlenmiştir. Ayrıca yapılan incelemede, yalnızca demir elementi için belirtilen sınır değerlerin altında seviyeler tespit edilirken arsenik, kadmiyum, kobalt ve nikel için sınır değerlerin üstünde seviyeler tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında araştırılan ağır metaller ile maden ocakları arasındaki ilişki sonucunda anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Keywords
Supporting Institution
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
Project Number
2018-01.BŞEÜ.04-08
References
- Referans 1 Angelovičová, L., Fazekašová, D. 2014. Contamination of the soil and water environment by heavy metals in the former mining area of Rudňany (Slovakia). Soil and water research 9(1). 18-24.
- Referans2 Barkouch, Y., Pineau, A. 2016. Evaluation of the impact of mine activity on surrounding soils of DraaLasfar mine in Marrakech-Morocco. African Journal of Environmental Science and Technology 10 (1), 44-49.
- Referans3 Cheng, X., Drozdova, J., Danek, T., Huang, Q., Qi, W., Yang, S., ... Zhao, X. 2018. Pollution Assessment of Trace Elements in Agricultural Soils around Copper Mining Area. Sustainability 10 (12), 4533.
- Referans4 Çelik, M. Y., Sarıışık, A., Gürcan, S. 2003. Mermer ve taş ocaklarının çevreye olan görsel etkileri. Türkiye IV. Mermer Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 463, 466-473. Dağhan, H. 2011 Doğal Kaynaklarda Ağır Metal Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16 (2), 15-25.
- Referans5 Fashola, M., Ngole-Jeme, V., Babalola, O. 2016. Heavy metal pollution from gold mines: environmental effects and bacterial strategies for resistance. International journal of environmental research and public health 13 (11), 1047-1067.
- Referans6 Ghazaryan, K. A., Movsesyan, H. S., Ghazaryan, N. P., Shalunts, S. V. 2016. Assessment of heavy metal contamination of soils around Agarak (RA) copper-molybdenum mine complex. Proceedings of The Yerevan State University: Chemistry and Biology, Yerevan State University, 34-42.
- Referans7 https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkorhan [Erişim: 15.01.2020].
- Referans8Huang, S., Yuan, C., Li, Q., Yang, Y., Tang, C., Ouyang, K., Wang, B. 2017. Distribution and risk assessment of heavy metals in soils from a typical Pb-Zn mining area. Polish Journal of Environmental Studies 26 (3), 1105-1112.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 25, 2020
Submission Date
February 4, 2020
Acceptance Date
May 30, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 29 Number: 1
APA
Mentese, S., & Böbrek, O. (2020). MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi, 29(1), 45-56. https://izlik.org/JA88MD37AG
AMA
1.Mentese S, Böbrek O. MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi. 2020;29(1):45-56. https://izlik.org/JA88MD37AG
Chicago
Mentese, Serpil, and Olgun Böbrek. 2020. “MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi 29 (1): 45-56. https://izlik.org/JA88MD37AG.
EndNote
Mentese S, Böbrek O (June 1, 2020) MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi 29 1 45–56.
IEEE
[1]S. Mentese and O. Böbrek, “MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ”, Ege Coğrafya Dergisi, vol. 29, no. 1, pp. 45–56, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88MD37AG
ISNAD
Mentese, Serpil - Böbrek, Olgun. “MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi 29/1 (June 1, 2020): 45-56. https://izlik.org/JA88MD37AG.
JAMA
1.Mentese S, Böbrek O. MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi. 2020;29:45–56.
MLA
Mentese, Serpil, and Olgun Böbrek. “MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi, vol. 29, no. 1, June 2020, pp. 45-56, https://izlik.org/JA88MD37AG.
Vancouver
1.Serpil Mentese, Olgun Böbrek. MADENCİLİK FAALİYETLERİNİN TOPRAKTAKİ AĞIR METALLER (AS, CD, CO, FE VE NI) ÜZERİNE ETKİSİ: ORHANELİ VE BÜYÜKORHAN (BURSA) ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi [Internet]. 2020 Jun. 1;29(1):45-56. Available from: https://izlik.org/JA88MD37AG