Research Article

AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Volume: 30 Number: 2 December 27, 2021
EN TR

AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Aktaş Gölü; Türkiye – Gürcistan sınırında yer alan, 25.5 km2 alan kaplayan, suları sodalı olan tektonik kökenli bir sulak alandır. Bu çalışmanın amacı; birincil üretim göstergelerinin Aktaş Gölü’ndeki zamansal değişiminin analiz edilerek birbiriyle olan ilişkilerinin çok değişkenli istatistiksel analizlerle incelenerek ötrofikasyon ve aşırı alg çoğalması riskinin değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında Aktaş Gölü'nden alınan 57 cm uzunluğundaki karot kullanılmıştır. Karot, analizler öncesinde 5'er cm'lik dilimlere ayrılmıştır. Ardından klorofil bozunma ürünleri (CDP), toplam organik karbon (TOC), toplam karbon (TC), toplam inorganik karbon (TIC), biyojenik silika (BSi) ve toplam azot (TN) analizleri gerçekleştirilmiştir. Göllerde birincil üretimi temsil eden CDP ve TOC miktarında karotun tabanından yüzeyine doğru bariz bir artış olduğu tespit edilmiştir. Birincil üretimin önemli uyarıcılarından olan TN miktarının zamansal değişimi CDP ve TOC’un çizdiği trendle paralellik göstermektedir. Bu sonuçlara göre azot girdilerinin göldeki birincil üretimi arttırdığı söylenebilir. BSi, bitkisel üretim süreçlerini temsil eden CDP'den farklı olarak diyatome bolluğunu ifade etmektedir. Bu iki parametre arasında istatistiksel ilişki bulunmaması CDP'yi kontrol eden türlerin diyatome dışındaki gruplar olduğunu düşündürmektedir. C/N oranları göldeki birincil üretimin fitoplankton kaynaklı olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, Aktaş Gölü’nde birincil üreticilerin artış eğiliminde olduğunu, antropojenik kaynaklı azot, organik madde ve diğer besin elementi girişlerinin sürmesi durumunda gelecek yıllarda ötrofikasyon sorunlarının büyüyebileceğini, alg çoğalmalarının sıklık ve etkisinin artabileceğini göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Ardahan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Project Number

2019-10

Thanks

Bu yayın Ardahan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenen 2019-10 kodlu “Aktaş Gölü Sedimentlerinde Paleo-Verimlilik Kayıtlarının Araştırılması” projesi kapsamında üretilmiştir. Ardahan Üniversitesi BAP birimine destekleri için teşekkür ederiz.

References

  1. Akgül, G. (2008). Çıldır ve Aktaş Gölleri Arasında Kalan Bölgenin Florası. Ot Sistematik Botanik Dergisi, 15, 37-70.
  2. Conley, D., Schelske, C. (2006). Biogenic Silica. In Tracking Environmental Change Using Lake Sediments, 281–293. https://doi.org/10.1007/0-306-47668-1_14.
  3. Doğanay, H., Zaman, S. (2006). Aktaş Gölü ve Yakın Çevresinin Coğrafyası. Türk Coğrafya Dergisi 46, 23-39.
  4. Dergachev, V. A., Dmitriev, P. B. (2017). Cyclical Changes in the Pleistocene Climate from an Analysis of Biogenic Silica in a Bottom Sediment Core Sample of Lake Baikal. Geomagnetism and Aeronomy, 57, 877–885. https://doi.org/10.1134/S0016793217070052.
  5. Ersin, S. (2018). Aktaş Gölü ve çevresinin geç holosen dönemi vejetasyonunun palinolojik analizlerle belirlenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi.
  6. Fural, Ş., Kükrer S., Cürebal İ. (2020). Geographical information systems based ecological risk analysis of metal accumulation in sediments of İkizcetepeler Dam Lake (Turkey), Ecological Indicators, 119, https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.106784.
  7. Fural Ş., Kükrer S., Cürebal İ., Aykır D. (2021) Spatial distribution, environmental risk assessment, and source identification of potentially toxic metals in Atikhisar dam, Turkey, Environmental Monitoring and Assessment, (193), 268. https://doi.org/10.1007/s10661-021-09062-6.
  8. Gaudette, H. E., Flight, W. R., Toner, L., & Folger, D. W. (1974). An inexpensive titration method for the determination of organic carbon in recent sediments. Journal of Sedimentary Research, 44 (1), 249–253. https://doi.org/10.1306/74D729D7-2B21-11D7-8648000102C1865D.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 27, 2021

Submission Date

September 8, 2021

Acceptance Date

November 11, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 30 Number: 2

APA
Kükrer, S., Fural, Ş., & Aykır, D. (2021). AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), 299-308. https://doi.org/10.51800/ecd.992726
AMA
1.Kükrer S, Fural Ş, Aykır D. AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Ege Coğrafya Dergisi. 2021;30(2):299-308. doi:10.51800/ecd.992726
Chicago
Kükrer, Serkan, Şakir Fural, and Dilek Aykır. 2021. “AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Ege Coğrafya Dergisi 30 (2): 299-308. https://doi.org/10.51800/ecd.992726.
EndNote
Kükrer S, Fural Ş, Aykır D (December 1, 2021) AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Ege Coğrafya Dergisi 30 2 299–308.
IEEE
[1]S. Kükrer, Ş. Fural, and D. Aykır, “AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”, Ege Coğrafya Dergisi, vol. 30, no. 2, pp. 299–308, Dec. 2021, doi: 10.51800/ecd.992726.
ISNAD
Kükrer, Serkan - Fural, Şakir - Aykır, Dilek. “AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Ege Coğrafya Dergisi 30/2 (December 1, 2021): 299-308. https://doi.org/10.51800/ecd.992726.
JAMA
1.Kükrer S, Fural Ş, Aykır D. AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Ege Coğrafya Dergisi. 2021;30:299–308.
MLA
Kükrer, Serkan, et al. “AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Ege Coğrafya Dergisi, vol. 30, no. 2, Dec. 2021, pp. 299-08, doi:10.51800/ecd.992726.
Vancouver
1.Serkan Kükrer, Şakir Fural, Dilek Aykır. AKTAŞ GÖLÜ (ARDAHAN) ÇÖKELLERİNDE BİRİNCİL PALEO-ÜRETİM GÖSTERGELERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Ege Coğrafya Dergisi. 2021 Dec. 1;30(2):299-308. doi:10.51800/ecd.992726