Farklı Kuşakların Hayatında Çocuğun Yeri

Öz

Anne ve babaların çocuklarına yükledikleri değerler, toplum ve aile içinde çocuğun rolü ve yerine ilişkin bir anlayış sağlaması bakımından önemlidir. Değerler, insanların önemsedikleri yapıları tanımlayarak beklentileri, seçimleri ve istenmeyen durumları açıklamaktadır. Yaşanılan çağa ve toplumlara göre çocuğa yüklenen değer farklılık göstermesine rağmen Türk kültüründe çocuk daima değerli olmuştur. Ebeveynlerin çocuklarına atfettikleri değerler, çocuğun toplumsal yerini, psikolojisini ve gelişimini etkilemesi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca, anne babaların çocuklarına yükledikleri değerler, çocuklarıyla kuşaklar arası ilişkilerini etkilemekte ve bu etkileşim sosyo-kültürel ortamların oluşumunda toplumsal dengeleri etkilemektedir. Ebeveynlerin çocuklarına yükledikleri değerler, onların ebeveynlik hedefleri ve beklentileri üzerinde de etki etmektedir. Bu bağlamda, bu araştırma, Türkiye'de yaşayan dört farklı kuşaktan (bebek patlaması, X, Y, Z kuşağı) 161 ebeveyn ve/veya ebeveyn adayı ile çocuğun hayatlarındaki yerini anlamaya yönelik görüşme ve bulguları ile gerçekleştirilmiştir. Görüşme sonuçları, farklı kuşaklardan ebeveynlerin ve/veya ebeveyn adaylarının çocuğa bakış açısını, çocuktan beklentilerini, hayatlarında çocuğun yeri ve önemini ortaya koyması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuğun Değeri
• Çocuktan Beklentiler
• Kuşaklar

The Place of the Child in the Lives of Different Generations

Öz

The values that parents instill in their children are crucial in providing them with an understanding of their role and position within society and the family. These values define the structures that people care about, explaining expectations, choices, and undesired situations. Although the values instilled in children may vary depending on their age and the society they live in, children have always held great importance in Turkish culture. The values assigned to children by their parents play a vital role in shaping their societal position, psychology, and development, as well as impacting their parenting goals and expectations. To explore the role of children in Turkish society, this study interviewed 161 parents/prospective parents from four generations: baby boomers, Gen X, Gen Y, and Gen Z. The results showed varying expectations and the importance of children across generations, shedding light on the significance of children in the lives of Turkish parents.

Anahtar Kelimeler

• The Value of the Child
• The Expectations From The Child
• Generations

Kaynakça

1. Acar, B. (2017). Türkiye'de aile yapısı ve değişimi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
2. Akarsu, N. (2018). Kuşak farklılıkları ve ebeveynlik üzerine etkileri. İstanbul Gelisim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(13), 387-398.
3. Balcı, A. (2009). Sosyal bilimlerde araştırma. Pegem.
4. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage.
5. Erdem, A. R. (2003). Üniversite kültüründe önemli bir unsur: Değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(4), 55-72.
6. Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Benlik aile ve insan gelişimi. Koç Üniversitesi.
7. Kağıtçıbaşı, Ç. (2000). Kültürel psikoloji: kültür bağlamında insan ve aile. Evrim.
8. Kağıtçıbaşı, Ç. (1982). The changing value of children in Turkey Current studies on the value of children. Number 60, papers of the East West Population Institute, Honolulu, US.

9. Karadağ, Ö. (2013). Türkiye Türkçesi atasözlerinde çocuk ve çocukluk. Millî Folklor Dergisi, 25(98), 109-124.
10. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
11. Kırık, A. M., & Köyüstü, S. (2018). Z kuşağı konusunda yapilmiş tezlerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 1497-1518.
12. Köse, S., Oral, L. & Türesin Tetik, H. (2014). Y kuşağının birinci ve ikinci yarısında iş değerlerinin karşılaştırılması üzerine bir çalışma. Humanitas (3). 149-166.
13. Kuyumcu, N. (2014). Tarihten günümüze çocuk ve çocukluk algısı üzerine birkaç söz çocuk tiyatrosu ve çocuklarla tiyatro. http://www. tdk. gov. tr/images/images/709. pdf.
14. Merdin, E. (2020). Günümüzde Türk kültüründe aile ve çocuk, Türk Kültüründe Aile ve Çocuk, (2), içinde (99-114), Pegem.
15. Mücevher, M. H. (2015). X ve Y kuşağının birbirlerine karşı özellik ve etkileşim algıları: SDÜ örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Süleyman Demirel Üniversitesi.
16. Özer, P. S., Eriş, E. D., Neczan, Ö. & Özmen, T. (2013). Kuşakların farklılaşan iş değerlerine ilişkin emik bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (38), 123-142. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4780/65888
17. Özer, P. S. (2014). Kuşak farkının işe ilişkin değer ve tutumlar açısından incelenmesine yönelik bir araştırma. Finans, Politik & Ekonomik Yorumlar 51(589), 53-68.
18. Şirin, M.R. (2011). BM çocuk hakları sözleşmesi kitabı. Çocuk Vakfı.
19. Raines, C. (2002). Managing Millennials. Retrieved 11, 2022, http://www.generationsatwork.com/articles/millennials.htm. T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, (2010). Türkiye’de aile değerleri araştırması. https://ekutuphane.aile.gov.tr/media/grlnw1ay/t%C3%BC rkiye-de-aile-de%C4%9Ferleri-ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1.pdf
20. TDK (Türk Dil Kurumu) (2022). Güncel türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu.
21. Tepe, H. (2009). Değer ve anlam: değerler anlamlar mıdır?. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi) 4(7), 1-10.
22. Uslu, T., Şahin, D. R. & Çam, D. (2012). Yaş ve kuşak farklılıklarına göre internet ve bilgi teknolojileri kullanımının düzeyi, yarattığı tekno-politik stres ve sonuçları. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 7 (1), 76-93. Retrieved https://dergipark.org.tr/en/ pub/beyder/issue/3474/47262
23. Üsküdar Üniversitesi. (2021). Tam bir sosyal medya kuşağı: Z. https://uskudar.edu.tr/tr/icerik/5666/tam-bir-sosyal-medya-kusagi-z (Erişim tarihi: 28 Nisan 2023)
24. Yelkikalan, N., Altın, E., 2010. Farklı kuşakların yönetimi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(2),13-18.
25. Yıldırım, A. ve Şimşek, H., (2003), Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
26. Yüksekbilgili, Z. (2015). Türkiye’de Y kuşağının yaş aralığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi,14 (53), 259-267.
27. Zemke, R., Raines, C., ve Filipczak, B. (2013). Generations at work: Managing the clash of boomers, gen Xers, and gen Yers in the workplace, (2nd Ed.). Amacom.