TR
EN
Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması
Abstract
COVID-19 gibi bulaşıcı hastalıkların durdurulması veya en azından bulaşma hızının yavaşlatılıp sağlık sistemine yer ve zaman kazandırılması için kullanılan çeşitli müdahale stratejileri bulunmaktadır. Bunlardan en önemli ve sık kullanılanlarından biri de insanların toplu olarak bulunup, bulaş şansını yüksek oranda artırdıkları okul, iş yeri, alışveriş merkezi, restoran vb. yerlerin belirli süreler için kapatılmasıdır. Kapanmanın kapsamının ve zamanının uygun şekilde belirlenmesi hem vaka sayılarının hem de kapanmanın olumsuz etkilerinin azaltılması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmamızda, okul ve iş yerlerinin, salgının başlangıcına ve tepe noktasına yakın zamanlarda, tam ve kısmi kapanmasını, vaka sayıları ve toplam kapalı gün sayıları üzerinden karşılaştıracağız. Stratejileri test edeceğimiz salgın, stokastik ağ (network) temelli SIR (Korunmasız-Hasta-İyileşmiş) ile modellenmiştir. Salgın şiddeti (attack rate), 6 farklı ülkenin aktüel COVID-19 vaka sayılarına göre hesaplanmıştır. Biri baz senaryo olma üzere, salgının farklı zamanlarında uygulanan tam ve kısmi kapanmaları içeren toplam 5 senaryo, 30’ar koşumda test edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında, kısmi kapanmanın tam kapanmaya göre vaka sayılarını önemli ölçüde azalttığı görülmüştür. Kısmi kapanmada, okul ve iş yerlerindeki kapanma uygulamanın ilk başladığı günden salgının sonuna kadar devam etmesine rağmen, toplam kapalı gün sayısı, tam kapanma sonucu oluşan kapalı gün sayısına göre çok daha düşük çıkmıştır.
Keywords
References
- Demirbilek M., “YAYsim: Salgın Modelleme ve Karar Destek Sistemi” Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilim. Derg., 2020, 7(1), 104–112.
- Worldometers.info, https://www.worldometers.info/coronavirus/, 1 Mart 2020.
- Dong E., Du H., and Gardner L., “An interactive web-based dashboard to track COVID-19 in real time,” Lancet Infect. Dis., 2020, 20(5), 533–534.
- Atalan A., “Is the lockdown important to prevent the COVID-9 pandemic? Effects on psychology, environment and economy-perspective” Ann. Med. Surg., 2020, 56, 38–42.
- Maria, N., Zaid, A., Catrin, S., Ahmed, K., Ahmed, A. J., Christos, I., ... & Riaz, A. "The socio-economic implications of the coronavirus pandemic (COVID-19): A review.", International Journal of Surgery, 2020, 78, 185-193.
- Karataş M., “COVID-19 Pandemisinin Toplum Psikolojisine Etkileri ve Eğitime Yansımaları” J. Turkish Stud., 2020, 15(4), 1–13.
- Ourworldindata.info, https://ourworldindata.org/covid-school-workplace-closures/, 1 Mart 2020.
- Keskin M. ve Özer Kaya D., “COVID-19 Sürecinde Öğrencilerin Web Tabanlı Uzaktan Eğitime Yönelik Geri Bildirimlerinin Değerlendirilmesi”, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilim. Fakültesi Derg., 2020, 5(2), 59–67.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
May 31, 2021
Submission Date
April 5, 2021
Acceptance Date
May 25, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 8 Number: 2
APA
Demirbilek, M. (2021). Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması. El-Cezeri, 8(2), 1024-1034. https://doi.org/10.31202/ecjse.909927
AMA
1.Demirbilek M. Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021;8(2):1024-1034. doi:10.31202/ecjse.909927
Chicago
Demirbilek, Mustafa. 2021. “Tam Ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması”. El-Cezeri 8 (2): 1024-34. https://doi.org/10.31202/ecjse.909927.
EndNote
Demirbilek M (May 1, 2021) Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması. El-Cezeri 8 2 1024–1034.
IEEE
[1]M. Demirbilek, “Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması”, El-Cezeri Journal of Science and Engineering, vol. 8, no. 2, pp. 1024–1034, May 2021, doi: 10.31202/ecjse.909927.
ISNAD
Demirbilek, Mustafa. “Tam Ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması”. El-Cezeri 8/2 (May 1, 2021): 1024-1034. https://doi.org/10.31202/ecjse.909927.
JAMA
1.Demirbilek M. Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021;8:1024–1034.
MLA
Demirbilek, Mustafa. “Tam Ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması”. El-Cezeri, vol. 8, no. 2, May 2021, pp. 1024-3, doi:10.31202/ecjse.909927.
Vancouver
1.Mustafa Demirbilek. Tam ve Kısmi Kapanma Stratejilerinin COVID-19 Salgını Üzerinden Karşılaştırılması. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021 May 1;8(2):1024-3. doi:10.31202/ecjse.909927
Cited By
Tek ve Çift Doz Aşı Uygulamalarının COVID-19 Vaka Sayıları Üzerinden Benzetim Yöntemiyle Karşılaştırılması
Uluslararası Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi
https://doi.org/10.29137/umagd.999729Diagnosing Covid-19 Disease from Computed Tomography Images with Deep Learning and Machine Learning
Uluslararası Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi
https://doi.org/10.29137/umagd.1159663
