Research Article

Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi

Volume: 8 Number: 2 May 31, 2021
TR EN

Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi

Abstract

İçten yanmalı bir motorda alınan yakıtın ısı enerjisinin yaklaşık %40’ı egzoz gazları ile atık ısı olarak atmosfere atılmaktadır. Bu ısı enerjisinin bir kısmının geri kazanılması yakıt dönüşüm verimini önemli oranda artırabilir. Bu çalışmada, buji ateşlemeli motorun egzoz atık ısı enerjisinden elektrik enerjisinin üretildiği termoelektrik jeneratörde sıcak taraf (egzoz) eşanjör yüzey sıcaklığı ve dağılımının optimize edilebilmesi için farklı kanatçık sayısı ve düzenlemesine sahip eşanjörler, hesaplamalı akışkanlar dinamiği yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, daha önceki çalışmada tasarlanarak ana boyutları belirlenen egzoz eşanjörünün iç hacmi, bir seperatör plaka yardımıyla iki eşit parçaya bölünerek literatürde akordiyon şekli, balık kılçığı şekli ve seri plaka şekli olarak bilinen kanatçık dizilimlerinin kullanıldığı eşanjör düzenlemeleri oluşturulmuştur. Eşanjör düzenlemelerinde literatürde yaygın olarak kullanılan kanatçık geometrilerinden (kare, dikdörtgen, üçgen ve yamuk prizmalar) farklı olarak yağmur damlası geometrisi kullanılmıştır. Ayrıca, seperatör plakanın giriş yayıcı ağzı düzlemine dikdörtgen prizma geometriye sahip akış yönlendirme kanatçıkları eklenmiştir. Eşanjör düzenlemeleri için gerçekleştirilen hesaplamalı akışkanlar dinamiği analizlerinde, tek silindirli buji ateşlemeli bir motorun 2200 devrinde yapılan deneysel çalışmada elde edilen egzoz gaz sıcaklık ve debi değerleri kullanılmıştır. Her bir eşanjör düzenlemesi için hesaplamalı akışkanlar dinamiği analizleri sürekli rejimde gerçekleştirilerek sıcaklık dağılımı, hız vektörleri, giriş-çıkış sıcaklıkları, eşanjör içi basınç düşümüne ait konturlar elde edilmiştir. Tasarlanan egzoz eşanjörü düzenlemeleri için gerçekleştirilen hesaplamalı akışkanlar dinamiği analiz sonuçlarına göre; girişte altı adet akış yönlendirme kanadı ile birlikte 15°, 30° ve 45° açılı ver ters yönlü seri plaka dizilimi ile oluşturulan eşanjör düzenlemelerinin diğer modellere oranla eşanjör yüzey sıcaklığı, dağılımı ve eşanjör içi basınç düşümü açısından daha verimli olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yağmur damlası kanatçık yapısına sahip eşanjör düzenlemeleri ile referans (içi boş) eşanjör düzenlemesine göre daha yüksek eşanjör içi basınç düşümüne karşın daha yüksek ve homojen eşanjör yüzey sıcaklığı elde edilmiştir.

Keywords

References

  1. [1]. A. Mruk, W. Jordan, J. Taler, S. Lopata, and B. Weglowski, “Heat Transfer Through Ceramic Barrier Coatings Used in Internal Combustion Engines,” SAE Technical Paper Series, 1994.
  2. [2]. J. Haidar and J. Ghojel, “Waste heat recovery from the exhaust of low-power diesel engine using thermoelectric generators,” Proceedings ICT2001. 20 International Conference on Thermoelectrics (Cat. No.01TH8589).
  3. [3]. I. Taymaz, K. Cakir, M. Gur, and A. Mimaroglu, “Experimental investigation of heat losses in a ceramic coated diesel engine,” Surface and Coatings Technology, vol. 169-170, pp. 168–170, 2003.
  4. [4]. Özgün Haluk, “Termoelektrik jeneratörlerin çok düşük sıcaklıklarda teorik ve deneysel karakterizasyonu,” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü İstanbul, 2009.
  5. [5]. J. Vazquez, R. Palacios, M.A. Sanz-Bobi, A. Arenas, , “State of the Art of Thermoelectric Generators Based on Heat Recovered from the Exhaust Gases of Automobiles,” Proceedings of the 7th European Workshop on Thermoelectrics, 2002.
  6. [6]. R. Ivankovic, J. Cros, M. Taghizadeh, C. A., and P. Viarouge, “Power Electronic Solutions to Improve the Performance of Lundell Automotive Alternators,” New Advances in Vehicular Technology and Automotive Engineering, 2012.
  7. [7]. C. Yavuz, M. Özkaymak, and M. Kaya, “Termoelektrik Modüllü Su Soğutucusunda Farklı Hava Debilerinin Sistem Performansına Etkileri,” e-Journal of New World Sciences Academy, vol. 5, no 2, pp. 131–143, 2010.
  8. [8]. C. Lertsatitthanakorn, “Electrical performance analysis and economic evaluation of combined biomass cook stove thermoelectric (BITE) generator,” Bioresource Technology, vol. 98, no. 8, pp. 1670–1674, 2007.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2021

Submission Date

April 6, 2021

Acceptance Date

May 17, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 8 Number: 2

APA
Gürbüz, H., & Ökmen, A. B. (2021). Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi. El-Cezeri, 8(2), 1060-1080. https://doi.org/10.31202/ecjse.910782
AMA
1.Gürbüz H, Ökmen AB. Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021;8(2):1060-1080. doi:10.31202/ecjse.910782
Chicago
Gürbüz, Habib, and Ahmet Baturalp Ökmen. 2021. “Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi”. El-Cezeri 8 (2): 1060-80. https://doi.org/10.31202/ecjse.910782.
EndNote
Gürbüz H, Ökmen AB (May 1, 2021) Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi. El-Cezeri 8 2 1060–1080.
IEEE
[1]H. Gürbüz and A. B. Ökmen, “Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi”, El-Cezeri Journal of Science and Engineering, vol. 8, no. 2, pp. 1060–1080, May 2021, doi: 10.31202/ecjse.910782.
ISNAD
Gürbüz, Habib - Ökmen, Ahmet Baturalp. “Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi”. El-Cezeri 8/2 (May 1, 2021): 1060-1080. https://doi.org/10.31202/ecjse.910782.
JAMA
1.Gürbüz H, Ökmen AB. Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021;8:1060–1080.
MLA
Gürbüz, Habib, and Ahmet Baturalp Ökmen. “Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi”. El-Cezeri, vol. 8, no. 2, May 2021, pp. 1060-8, doi:10.31202/ecjse.910782.
Vancouver
1.Habib Gürbüz, Ahmet Baturalp Ökmen. Buji Ateşlemeli Motorun Egzoz Atık Isı Dönüşümü İçin Tasarlanan Termoelektrik Jeneratörde Optimum Egzoz Eşanjörü Düzenlemesinin HAD Analizi. El-Cezeri Journal of Science and Engineering. 2021 May 1;8(2):1060-8. doi:10.31202/ecjse.910782

Cited By

Creative Commons License El-Cezeri is licensed to the public under a Creative Commons Attribution 4.0 license.
88x31.png