Review

TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ

Number: 3 May 31, 2025
  • Samaruddin Gawhary
EN TR

TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ

Abstract

Bu makale, Taliban’ın ortaya çıkış, mücadelesi ve yönetim süreci, Taliban’ın ortay çıkma kökenlerini daha iyi anlayabilmek için 1979- 1988 yılları arasındaki işgal savaşına dönmek gerekiyor. İki süper güç olan SSCB ile ABD arasındaki gerilim ve rekabetin Afgan toplumu üzerinde önemli sonuçları oldu. SSCB ve ABD’nin Afganistan’a müdahalesi kimi zaman belirli toplumsal grupların çıkarlarına hizmet ederken kimi zamanda onlara zarar vermiştir. 1992-1996 yılları arasında Peştun çoğunluk ile Tacik, Özbek, Hazara ve Türkmen azınlıklar arasındaki çatışmalara tanık olduğumuz iç savaş kamuoyuna yansıdı. Tarihsel olarak Taliban hakkında yazılan eserleri üç ana kategoriye ayırmak mümkündür. İlk olarak 1996- 2001 yılları arasında ilk Taliban’ın arka planı ve yapısı hakkında acılanması. İkinci olarak 11 Eylül’ün düşüşünden sonra Taliban’la ilgili çalışmalar. Üçüncü olarak ABD’nin 2021 ‘de Afganistan’dan çekilmesinin ardından ikinci kez Taliban’ın ortaya çıkışını ele alan çalışmaları. Makale, Taliban’ın iç ve diş politikasını gelecekte dinamikleri dünyaya nasıl etkilenecek üzerine bir tartışma sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Abbas, H. (2023). The return of the Taliban: Afganistan After the Americans Left. Yale University Press.
  2. Abbaszadeh Marzbali, M., & Talshi Kelti, K. (2022). Taliban and restoration of sovereignty; strong movement, weak nation state. Quarterly Journal of Fundamental and Applied Studies of the Islamic World, 4(13), 116-121.
  3. Aksu, F. ve Özdemir, A. Y. (2021). Sovyetler Birliği’nin Afganistan müdahalesi: Türkiye’de Ulusaşırı dayanışma ve savaş gönüllülüğü. Ortadoğu, Etütleri, 3(13), 363-394.
  4. Almaq, M. (2023). Taliban İslam Emirliği’nin düşünce temellerinin incelenmesi. İslam Medeniyeti Dergisi, 9(51), 171-172.
  5. Âmini, S. (2023). https://8am.media/fa/americas-withdrawal-and-the-prospect-of-its-relationshipwith-the-Taliban/. BBC NEWS. (2024). BM’nin Katar’ın Başkenti Doha’daki “Afganistan” konulu 3’üncü Toplantısına.
  6. Dawlatyar, A. (2021). The factors that led to the Taliban’s return to power and the future of Afganistan. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 441-445.
  7. Es-Suri, E. (2018). Afganistan, Taliban ve İslam’ın bugünkü savaşı. İstanbul: Küresel Kitap Yayınları.
  8. Eslami, A. (2023). Neo-Talibanism in Afganistan and the National Security of the Islamic Republic of Iran. Quarterly Journal of Fundamental and Applied Studies of the Islamic World. 5(17), 128.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science (Other)

Journal Section

Review

Authors

Samaruddin Gawhary This is me
0000-0002-0118-613X
Türkiye

Publication Date

May 31, 2025

Submission Date

April 11, 2025

Acceptance Date

May 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 3

APA
Gawhary, S. (2025). TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, 3, 39-62. https://izlik.org/JA76TG68YF
AMA
1.Gawhary S. TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi. 2025;(3):39-62. https://izlik.org/JA76TG68YF
Chicago
Gawhary, Samaruddin. 2025. “TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ”. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, nos. 3: 39-62. https://izlik.org/JA76TG68YF.
EndNote
Gawhary S (May 1, 2025) TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi 3 39–62.
IEEE
[1]S. Gawhary, “TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ”, Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, no. 3, pp. 39–62, May 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA76TG68YF
ISNAD
Gawhary, Samaruddin. “TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ”. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi. 3 (May 1, 2025): 39-62. https://izlik.org/JA76TG68YF.
JAMA
1.Gawhary S. TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi. 2025;:39–62.
MLA
Gawhary, Samaruddin. “TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ”. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, no. 3, May 2025, pp. 39-62, https://izlik.org/JA76TG68YF.
Vancouver
1.Samaruddin Gawhary. TALİBAN’IN ORTAYA ÇIKIŞ, MÜCADELESİ VE YÖNETİM SÜRECİ. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi [Internet]. 2025 May 1;(3):39-62. Available from: https://izlik.org/JA76TG68YF