Araştırma Makalesi

Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 41 Sayı: 1 28 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Başlık: Hasta Güvenliğinde “Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği”nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması Öz: Amaç: Araştırmada, Hwang ve arkadaşları tarafından 2019 yılında yapılan bir çalışmada geliştirilen 20 maddelik bir ölçme aracı olan Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği (Patient Participation Scale)’nin ulusal literatüre kazandırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik olarak gerçekleştirilen çalışmanın evrenini, İzmir ilinde bir üniversite hastanesinin kliniklerinde çalışan toplam 284 hemşire; örneklemini ise 202 hemşire oluşturmuştur. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlik aşamasında dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, test-tekrar test analizleri ve yapı geçerliği değerlendirilmesinde faktör analizi kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayıları ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada ölçeğin kapsam geçerlilik indeks değerleri 20 maddenin 19’u için 0.80 ve üstü; bir madde için 0.77 olarak elde edilmiştir. Yapı geçerlik değerlendirmesinde, Kaiser-Meyer- Olkin testi sonucu 0.909 olarak elde edilmiş ve Bartlett testi sonucu p=0.000’tir. Böylelikle verinin faktör analizi için uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır Faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü yapısının doğrulandığı görülmüştür. Maddelerin toplam korelasyonu ölçümlenerek güvenirlik çalışması yapılmış, 0.40 değerinin altında maddeye rastlanmamıştır ve Cronbach Alpha değeri 0.90 olarak bulunmuştur. Test- tekrar test analizinde sınıf içi korelasyon değeri 0.93 olarak bulunmuş ve test tekrar test sonuçları arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkiye için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Hasta güvenliği; hasta katılımı; hemşirelik bakımı; geçerlik ve güvenirlik.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

“Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği”nin kullanılması ve Türkçeye uyarlanması için 18.11.2020 tarihinde araştırmacı Jee-In Hwang’dan e-mail yolu ile izin alınmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için bir üniversitenin Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan (Karar No:0088, Tarih: 04.03.2021) ve araştırmanın yapılacağı kurumdan (Sayı: E-90953153-799, Tarih: 02.06.2021) yazılı izinler alınmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelere; bilgilendirilmiş onam gerekliliği sağlanarak araştırmanın amacı ve yapılması gerekenler anlatılmış ve sözel onamları alınarak veriler toplanmıştır.

Kaynakça

  1. Albright, J. J., Park, H. M. (2006). Confirmatory factor analysis using AMOS, LISREL, and MPLUS. The Trustees of Indiana University. USA. http://www.iub.edu/~statmath/stat/all/cfa/cfa2008.pdf.
  2. Conway, J. M., Huffcutt, A. I. (2003). A review and evaluation of exploratory factor analysis practices in organizational research. Organizational Research Methods, 6(2), 147-168. https://doi.org/10.1177/1094428103251541
  3. Çakmur, H. (2012). Araştırmalarda ölçme- güvenilirlik- geçerlilik. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(3), 339–344. https://doi.org/10.5455/pmb.1-1322486024
  4. Çam, M., Baysan Arabacı, L. (2010). Tutum ölçeği hazırlamada nitel ve nicel adımlar. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 12(2), 59-71.
  5. Çapık, C., Gözüm, S., Aksayan, S. (2018). Kültürlerarası ölçek uyarlama aşamaları, dil ve kültür uyarlaması: güncellenmiş rehber. Florence Nightingale Journal of Nursing, 26(3), 199-210. https://doi.org/10.26650/FNJN397481
  6. Ercan, İ., Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211-216.
  7. Esin, M. N. (2015). Veri toplama yöntem ve araçları & veri toplama araçlarının güvenirlik ve geçerliği. Hemşirelikte Araştırma: Süreç, Uygulama ve Kritik. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi.
  8. Gürkan, Ö. C., Güloğlu, Z. E. (2020). Gebelik Semptom Envanteri’nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (2), 298-303.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik Esasları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2023

Kabul Tarihi

13 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çetin, D., & Ceylan, B. (2025). Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 41(1), 112-122. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1385136
AMA
1.Çetin D, Ceylan B. Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 2025;41(1):112-122. doi:10.53490/egehemsire.1385136
Chicago
Çetin, Duru, ve Burcu Ceylan. 2025. “Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 (1): 112-22. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1385136.
EndNote
Çetin D, Ceylan B (01 Nisan 2025) Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 1 112–122.
IEEE
[1]D. Çetin ve B. Ceylan, “Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, EGEHFD, c. 41, sy 1, ss. 112–122, Nis. 2025, doi: 10.53490/egehemsire.1385136.
ISNAD
Çetin, Duru - Ceylan, Burcu. “Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Nisan 2025): 112-122. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1385136.
JAMA
1.Çetin D, Ceylan B. Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 2025;41:112–122.
MLA
Çetin, Duru, ve Burcu Ceylan. “Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Nisan 2025, ss. 112-2, doi:10.53490/egehemsire.1385136.
Vancouver
1.Duru Çetin, Burcu Ceylan. Hasta Güvenliğinde Hasta Katılım Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 01 Nisan 2025;41(1):112-2. doi:10.53490/egehemsire.1385136

Cited By