Review

Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri

Volume: 21 Number: 2 December 24, 2021

Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri

Abstract

Uygur klasik edebiyatında önemli yer tutan şairlerden biri olan Ahmetşah Karakaş, 18. yüzyılında Hoten’in Karakaş nahiyesinde yaşamış ve hayatında hiciv türü başta olmak üzere birçok şiir yazmıştır. Bize kadar ulaşmamış olsa da bir divan sahibi olduğu kayıtlara geçmiştir. Onun Uygur klasik edebiyatının hiciv türüne olan katkısı çok büyüktür. Ahmetşah şiirlerinde hiciv türünden yararlanarak etkileyici dil ve mizahi anlatımıyla sosyal ilişkilerdeki kötülükleri ustalıkla yermiştir. Şiirlerinden günümüze sadece dört tanesi ulaşabilmiştir. Bunlardan, en çok bilinen, okunan ve araştırmacıların en çok dikkatlerini çekmiş olanı “Selamname” adlı şiiridir. Karakaş’ın “Selamname” adlı şiiri anlatım tarzı bakımında hiciv türünde, şiir biçimi bakımından ise muhammes şeklinde yazılmıştır. Muhammeste etkileyici, imajlı ve mizahi dil aracılığıyla ahlaka aykırı olan açgözlülük, yalancılık, vefasızlık gibi yaşadığı dönemin iğrenç, çirkin tarafları eleştirilmiştir. Şairin muhammeste kullandığı dilin halk diline yakın, akıcı, sade ve etkileyici olması nedeniyle şiir, istinsah edilip elden ele taşınarak ve bestelenip ağızdan ağıza yayılarak halk içinde güzel folklor numunelerine dönüşmüştür. Çalışmamızda hiciv şairi Ahmetşah Karakaş tanıtılmakla birlikte onun “Selamname” adlı şiirinin özellikleri, yazılma nedenleri üzerinde durulmuş ve şiirin Türkiye Türkçesine aktarması yapılmıştır.

Keywords

References

  1. Exmidi, İ. (1996). Uyghur Edebiyat Tarihidiki Namayendiler. Urumçi: Xinjiang Halk Neşriyatı.
  2. Ghupur, V., & Hüseyin, E. (1982). Uyghur Kilassik Edebiyatı Tizisliliri. Qeshqer Pidagogika İnstitoti.
  3. Ghupur, V., & Hüseyin, E. (1987). Uyghur Kilassik Edebiyati Tizisliri. Beijing: Milliyetle Neşriyatı.
  4. Öğer, A., & Yılmaz, K. (2011). Uygur Sahasında Yetişmiş Bir Divan Şairi: Abdurehim Nizarî. NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 39–50.
  5. Okay, M. O. (1998). Hiciv. Içinde Diyanet İslâm Ansiklopedisi, C.17 (s. 447). İstanbul.
  6. Ömer, Ş. (1998). XIX Esirdiki Uyghur Edebiyati Tarihi. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.
  7. Osman, G. (1987). Uyghur Kilassik Edebiyati Tarihidin Tizis. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.
  8. Osman, G., Rozi, G., Dervish, E., Ünidyar, A. M., Helimhaci, A., Qutzat, E. A., … .... (2011). Uyghur Kilassik Edebiyat Tarihi. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Review

Publication Date

December 24, 2021

Submission Date

September 9, 2021

Acceptance Date

December 2, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 21 Number: 2

APA
Kara, T. M. (2021). Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 21(2), 461-482. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118
AMA
1.Kara TM. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDID. 2021;21(2):461-482. doi:10.32449/egetdid.993118
Chicago
Kara, Turdi Mettursun. 2021. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş Ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21 (2): 461-82. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118.
EndNote
Kara TM (December 1, 2021) Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21 2 461–482.
IEEE
[1]T. M. Kara, “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”, TDID, vol. 21, no. 2, pp. 461–482, Dec. 2021, doi: 10.32449/egetdid.993118.
ISNAD
Kara, Turdi Mettursun. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş Ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21/2 (December 1, 2021): 461-482. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118.
JAMA
1.Kara TM. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDID. 2021;21:461–482.
MLA
Kara, Turdi Mettursun. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş Ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, vol. 21, no. 2, Dec. 2021, pp. 461-82, doi:10.32449/egetdid.993118.
Vancouver
1.Turdi Mettursun Kara. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDID. 2021 Dec. 1;21(2):461-82. doi:10.32449/egetdid.993118

by-nc.png  Journal of Turkish World Studies is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International license.