Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri
Öz
Uygur klasik edebiyatında önemli yer tutan şairlerden biri olan Ahmetşah Karakaş, 18. yüzyılında Hoten’in Karakaş nahiyesinde yaşamış ve hayatında hiciv türü başta olmak üzere birçok şiir yazmıştır. Bize kadar ulaşmamış olsa da bir divan sahibi olduğu kayıtlara geçmiştir. Onun Uygur klasik edebiyatının hiciv türüne olan katkısı çok büyüktür. Ahmetşah şiirlerinde hiciv türünden yararlanarak etkileyici dil ve mizahi anlatımıyla sosyal ilişkilerdeki kötülükleri ustalıkla yermiştir. Şiirlerinden günümüze sadece dört tanesi ulaşabilmiştir. Bunlardan, en çok bilinen, okunan ve araştırmacıların en çok dikkatlerini çekmiş olanı “Selamname” adlı şiiridir.
Karakaş’ın “Selamname” adlı şiiri anlatım tarzı bakımında hiciv türünde, şiir biçimi bakımından ise muhammes şeklinde yazılmıştır. Muhammeste etkileyici, imajlı ve mizahi dil aracılığıyla ahlaka aykırı olan açgözlülük, yalancılık, vefasızlık gibi yaşadığı dönemin iğrenç, çirkin tarafları eleştirilmiştir. Şairin muhammeste kullandığı dilin halk diline yakın, akıcı, sade ve etkileyici olması nedeniyle şiir, istinsah edilip elden ele taşınarak ve bestelenip ağızdan ağıza yayılarak halk içinde güzel folklor numunelerine dönüşmüştür.
Çalışmamızda hiciv şairi Ahmetşah Karakaş tanıtılmakla birlikte onun “Selamname” adlı şiirinin özellikleri, yazılma nedenleri üzerinde durulmuş ve şiirin Türkiye Türkçesine aktarması yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Exmidi, İ. (1996). Uyghur Edebiyat Tarihidiki Namayendiler. Urumçi: Xinjiang Halk Neşriyatı.
- Ghupur, V., & Hüseyin, E. (1982). Uyghur Kilassik Edebiyatı Tizisliliri. Qeshqer Pidagogika İnstitoti.
- Ghupur, V., & Hüseyin, E. (1987). Uyghur Kilassik Edebiyati Tizisliri. Beijing: Milliyetle Neşriyatı.
- Öğer, A., & Yılmaz, K. (2011). Uygur Sahasında Yetişmiş Bir Divan Şairi: Abdurehim Nizarî. NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 39–50.
- Okay, M. O. (1998). Hiciv. Içinde Diyanet İslâm Ansiklopedisi, C.17 (s. 447). İstanbul.
- Ömer, Ş. (1998). XIX Esirdiki Uyghur Edebiyati Tarihi. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.
- Osman, G. (1987). Uyghur Kilassik Edebiyati Tarihidin Tizis. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.
- Osman, G., Rozi, G., Dervish, E., Ünidyar, A. M., Helimhaci, A., Qutzat, E. A., … .... (2011). Uyghur Kilassik Edebiyat Tarihi. Urumçi: Xinjiang Üniversitesi Neşriyatı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
9 Eylül 2021
Kabul Tarihi
2 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 2
APA
Kara, T. M. (2021). Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 21(2), 461-482. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118
AMA
1.Kara TM. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDİD. 2021;21(2):461-482. doi:10.32449/egetdid.993118
Chicago
Kara, Turdi Mettursun. 2021. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21 (2): 461-82. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118.
EndNote
Kara TM (01 Aralık 2021) Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21 2 461–482.
IEEE
[1]T. M. Kara, “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”, TDİD, c. 21, sy 2, ss. 461–482, Ara. 2021, doi: 10.32449/egetdid.993118.
ISNAD
Kara, Turdi Mettursun. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 21/2 (01 Aralık 2021): 461-482. https://doi.org/10.32449/egetdid.993118.
JAMA
1.Kara TM. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDİD. 2021;21:461–482.
MLA
Kara, Turdi Mettursun. “Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve ‘Selamname’ Adlı Şiiri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, c. 21, sy 2, Aralık 2021, ss. 461-82, doi:10.32449/egetdid.993118.
Vancouver
1.Turdi Mettursun Kara. Hiciv Şairi Ahmetşah Karakaş ve “Selamname” Adlı Şiiri. TDİD. 01 Aralık 2021;21(2):461-82. doi:10.32449/egetdid.993118
Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi