Araştırma Makalesi

OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ

Cilt: 38 Sayı: 2 28 Aralık 2023
PDF İndir

OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Bir doğal afet olan depremlerin politik, ekonomik, kültürel, psikolojik ve sosyal açılarından çeşitli sonuçları olabilmektedir. Depremler her şeyden önce bireylerin fiziksel bütünlüğünü ve genel sağlığını doğrudan etkilemekte, yaratıkları felaketlerle psikolojik çöküntüleri de beraberinde getirmektedir. Depremler, yerleşim birimlerinde yıkıma, altyapı sisteminin çökmesine, temiz su kaynaklarının kirlenmesine neden olmaktadır. Bu faktörlerin yanı sıra kalabalık ortamda kalmak zorunda kalan depremzedelerin hijyenik ortamlardan mahrum kalması gibi faktörler kitlesel olarak bulaşıcı ve salgın hastalıkların ortaya çıkma nedeni olabilmektedir. Bununla beraber tarihsel olarak incelendiğinde her deprem sonrası bulaşıcı hastalıkların meydana gelip salgına dönüştüğüne yönelik genel bir varsayımı destekleyecek yoğunlukta veri yoğunluğu bulunmamaktadır. Ancak dünyanın farklı ülkelerinde ve Türkiye'de bazı depremlerden sonra veba, kolera, tifo, kızamık, menenjit, sıtma, ishal gibi bulaşıcı veya salgın hastalıklar gözlemlenmiştir. Bu çalışmada çeşitli tarihsel ve modern kaynaklara başvurularak, Türkiye’de Osmanlı döneminden günümüze deprem sonrasında bulaşıcı ve salgın hastalıkların varlığı araştırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tubitak BİDEB

Proje Numarası

122C201

Kaynakça

  1. Ambraseys ve Finkel 2003 N. N. Ambraseys, C. F. Finkel, Türkiye'de ve Komşu Bölgelerde Sismik Etkinlikler Bir Tarihsel İnceleme, 1500-1800, (Çev. Müzeyyen Umur Koçak), TÜBİTAK Yayınları, Ankara.
  2. Aras 2013 Deniz Aras, Edirne’de 1912 Marmara Depremi ve Afet Yönetimi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
  3. Aktaş 2015 Esat Aktaş, Erzurum ve Trabzon Vilayetlerinde Salgın Hastalıklar (1838-1914), (Basılmamış Doktora Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Akova 1999 Murat Akova, “Depremlerde Enfeksiyon Hastalıklarına İlişkin Genel Görüşler”, Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, Eylül.
  5. Altay 2015 Sadet Altay, Atatürk Dönemi Sağlık Politikalarının Halka Yansımasında Öncü Kurumlar: Numune Hastaneleri (1924-1938), (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Ankara
  6. Altındiş 2011-2012 Mustafa Altındiş, “Van Depremi Sonrası Salgın Enfeksiyonlar Ve Korunma”, Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 21, s.82-86.
  7. Ateş ve Erdem 2023 Selma Ateş, Hakan Erdem, “The earthquake in Türkiye and infectious disease” New Microbes New Infections, 52, s.1-2.
  8. Ayar 2025 Mesut Ayar, Osmanlı Devleti’nde Kolera Salgını: İstanbul Örneği (1892-1895), (Basılmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Akdeniz Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

19 Ekim 2023

Kabul Tarihi

26 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 38 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dağ, M., Çakmak, F., & Köse, Ş. (2023). OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ. Tarih İncelemeleri Dergisi, 38(2), 459-495. https://doi.org/10.18513/egetid.1378543
AMA
1.Dağ M, Çakmak F, Köse Ş. OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ. TID. 2023;38(2):459-495. doi:10.18513/egetid.1378543
Chicago
Dağ, Muhammed, Fevzi Çakmak, ve Şükran Köse. 2023. “OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Tarih İncelemeleri Dergisi 38 (2): 459-95. https://doi.org/10.18513/egetid.1378543.
EndNote
Dağ M, Çakmak F, Köse Ş (01 Aralık 2023) OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ. Tarih İncelemeleri Dergisi 38 2 459–495.
IEEE
[1]M. Dağ, F. Çakmak, ve Ş. Köse, “OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ”, TID, c. 38, sy 2, ss. 459–495, Ara. 2023, doi: 10.18513/egetid.1378543.
ISNAD
Dağ, Muhammed - Çakmak, Fevzi - Köse, Şükran. “OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Tarih İncelemeleri Dergisi 38/2 (01 Aralık 2023): 459-495. https://doi.org/10.18513/egetid.1378543.
JAMA
1.Dağ M, Çakmak F, Köse Ş. OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ. TID. 2023;38:459–495.
MLA
Dağ, Muhammed, vd. “OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Tarih İncelemeleri Dergisi, c. 38, sy 2, Aralık 2023, ss. 459-95, doi:10.18513/egetid.1378543.
Vancouver
1.Muhammed Dağ, Fevzi Çakmak, Şükran Köse. OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEPREM İLE BULAŞICI VE SALGIN HASTALIKLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ. TID. 01 Aralık 2023;38(2):459-95. doi:10.18513/egetid.1378543